مطالبه مجلس از وزارت جهاد کشاورزی / وزارت جهاد باید پای تولیدکننده داخلی بایستد

صفحه اقتصاد - حامد یزدیان نماینده مجلس در گفتگو با "صفحه اقتصاد : با اشاره به تاکیدات اخیر رهبر معظم انقلاب بر مسائل اقتصادی، معیشت مردم، اقتصاد مقاومتی و دلارزدایی از اقتصاد کشور اظهار کرد: به نظر می‌رسد یکی از مخاطبان اصلی این موضوعات، مجموعه وزارت جهاد کشاورزی است.

وی افزود: متاسفانه طی سال‌های گذشته و حتی دهه‌های اخیر، ضریب نفوذ دانش در بخش کشاورزی با نقطه مطلوب فاصله زیادی داشته است. اگر بتوانیم کشاورزی کشور را به سمت کشاورزی دانش‌بنیان حرکت دهیم، شرایط تولید و در نهایت وضعیت معیشتی مردم می‌تواند به شکل محسوسی تغییر کند.

ضعف آمار و اطلاعات؛ نخستین مشکل بخش کشاورزی

عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس، نبود آمار و اطلاعات دقیق را یکی از مشکلات اساسی این بخش دانست و گفت: در کشور هنوز اطلاعات بخش کشاورزی به شکل دقیق در دسترس نیست و بسیاری از تصمیم‌گیران بر اساس آمار و اطلاعات کامل تصمیم‌گیری نمی‌کنند.

وی ادامه داد: اگرچه طی یکی دو سال اخیر سامانه‌های بخش کشاورزی ارتقای جدی پیدا کرده‌اند، اما هنوز اعتماد و اتکای کامل مدیران به این سامانه‌ها شکل نگرفته است.

یزدیان تاکید کرد: نخستین گام برای برنامه‌ریزی صحیح، ایجاد یک زیرساخت آماری قابل اعتماد است تا بتوان بر اساس ظرفیت‌های مختلف کشور، شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب تصمیم‌گیری کرد.

ظرفیت دانش‌بنیان‌ها برای افزایش تولید

این نماینده مجلس با اشاره به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌ها در حوزه کشاورزی گفت: مجموعه‌های دانش‌بنیان و دانشگاهی حرف‌های جدی برای گفتن دارند، اما متاسفانه بخش زیادی از این دانش هنوز به زمین و مزرعه منتقل نشده است.

وی افزود: در حوزه بذر، کشور هنوز به خودکفایی نرسیده است، در حالی که با اصلاح نوع بذر می‌توان در برخی محصولات راندمان تولید را تا دو یا سه برابر افزایش داد. این موضوع به معنای افزایش تولید با هزینه‌های موجود و در نتیجه اثرگذاری مستقیم بر اقتصاد و معیشت مردم است.

یزدیان همچنین به موضوع کودهای شیمیایی اشاره کرد و گفت: کشور در این بخش وابستگی ارزی دارد که این وابستگی در نهایت به افزایش قیمت محصولات کشاورزی منجر می‌شود. استفاده از کودهای بیولوژیک تولید داخل می‌تواند هم مصرف را کاهش دهد، هم به سالم‌سازی محصولات کمک کند و هم محصولی ارزان‌تر، باکیفیت‌تر و بیشتر در اختیار مردم قرار دهد.

به گفته وی، روش‌های آبیاری نیز از دیگر حوزه‌هایی است که می‌توان با استفاده از فناوری و دانش، بهره‌وری آن را افزایش داد.

انتقاد از تمرکز وزارت جهاد بر واردات

عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس با انتقاد از رویکرد وزارت جهاد کشاورزی گفت: متاسفانه طی دهه‌های اخیر تمرکز وزارت جهاد کشاورزی بیشتر بر واردات بوده است.

وی ادامه داد: در مجموعه وزارت جهاد، مباحث بازرگانی و اینکه چه میزان ارز برای واردات اختصاص پیدا کند، بسیار مورد توجه قرار گرفته، در حالی که باید برای کاهش وابستگی ارزی برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد.

یزدیان با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: کاهش وابستگی ارزی در واردات نهاده‌های دامی، دانه‌های روغنی و محصولاتی مانند گندم از تکالیف مهم است و وزارت جهاد کشاورزی باید در این زمینه پاسخگو باشد.

وی گفت: مجلس این موضوعات را رصد و دنبال می‌کند، اما انتظار داریم عزم جدی‌تری را از وزارت جهاد کشاورزی شاهد باشیم.

کارت زرد وزیر جهاد کشاورزی و مسئله دام سبک

یزدیان با اشاره به جلسه اخیر مجلس با وزیر جهاد کشاورزی گفت: یکی از موضوعاتی که هفته گذشته وزیر جهاد کشاورزی درباره آن مورد سوال نمایندگان قرار گرفت و در نهایت کارت زرد دریافت کرد، موضوع پلاک‌گذاری دام بود.

وی افزود: هدف از پلاک‌گذاری این است که آمار دقیقی از جمعیت دام کشور داشته باشیم. در حوزه دام سنگین، کشور از نظر فناوری و بهره‌وری در سطح کشورهای خوب دنیا قرار دارد و در صنعت مرغ و طیور نیز پیشرفت‌های قابل توجهی داشته‌ایم، اما در حوزه دام سبک بسیار عقب هستیم.

به گفته یزدیان، نمایندگان از پاسخ‌های وزیر در این زمینه قانع نشدند و موضوع به صدور کارت زرد منجر شد.

گندم‌کاران؛ تولید بیشتر از نیاز اما پرداخت کمتر

عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به مطالبات گندم‌کاران گفت: امسال به لطف برنامه‌ریزی‌های مختلف و بارش‌های مناسب، طبق آمار وزارت جهاد کشاورزی نزدیک به ۱۵ میلیون تن گندم در کشور تولید شده است، در حالی که کل مصرف کشور به ۱۲ میلیون تن نمی‌رسد.

وی افزود: با این حال، به دلیل پایین بودن میزان پرداخت سازمان برنامه، انگیزه کشاورزان برای تحویل گندم به دولت در قالب خرید تضمینی کاهش یافته و در نهایت امسال تنها حدود ۸.۵ میلیون تن گندم از کشاورزان خریداری شده است.

یزدیان ادامه داد: در شرایطی که کشور بیش از نیاز خود گندم تولید کرده، وزارت جهاد کشاورزی در حال خرید حدود چهار میلیون تن گندم از خارج است.

وی این وضعیت را متناقض دانست و گفت: برای خرید گندم تولید داخل پول نداریم، اما برای واردات گندم خارجی پول داریم. این تناقض‌ها نشان می‌دهد تمرکز و عقل تصمیم‌گیری مناسبی در این حوزه وجود ندارد.

او هشدار داد: کشاورزی که امسال محصول تولید کرده اما نتوانسته پول خود را دریافت کند، سال آینده انگیزه‌ای برای کاشت گندم نخواهد داشت و این مسئله در بلندمدت به زیان کشور تمام می‌شود.

انتقاد از نحوه اجرای حذف ارز ترجیحی

یزدیان در ادامه با اشاره به حذف ارز ترجیحی گفت: زمانی که دولت ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی را حذف کرد، اعلام شد که مابه‌التفاوت این ارز از طریق حمایت از مردم و کالا‌برگ به مصرف‌کننده بازمی‌گردد.

وی افزود: در همان زمان، ارزی که برای نهاده‌ها و کالاهای اساسی اختصاص داده شد حدود ۱۱۲ هزار تومان بود و دولت اعلام کرد مابه‌التفاوت آن را در قالب کالا‌برگ به مردم پرداخت خواهد کرد.

عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس گفت: امروز نرخ ارزی که برای کالاهای اساسی اختصاص پیدا می‌کند به بالای ۱۵۰ هزار تومان رسیده است؛ بنابراین حداقل انتظار مجلس و مردم این است که اعتبار کالا‌برگ نیز متناسب با افزایش این رقم، حداقل یک‌ونیم تا یک‌وشش‌دهم برابر افزایش پیدا کند.

وی تاکید کرد: اگر دولت ارز ترجیحی را حذف کرده و ارز را با نرخ بالاتری در اختیار واردکننده قرار می‌دهد، باید مابه‌التفاوت آن نیز در قدرت خرید مردم دیده شود.

خرید اعتباری و افزایش هزینه تولید

یزدیان همچنین از افزایش هزینه سرمایه در گردش تولیدکنندگان پس از حذف ارز ترجیحی انتقاد کرد و گفت: دامدار و تولیدکننده‌ای که پیش از این با یک میلیارد تومان نهاده مورد نیاز خود را خریداری می‌کرد، پس از تغییر نرخ ارز برای همان میزان خرید به حدود پنج میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد.

وی افزود: دولت برای حل این مشکل، طرح خرید اعتباری را ایجاد کرد، اما تولیدکننده برای خرید سه‌ماهه با نرخ‌هایی حدود هشت تا ۹ درصد ماهانه مواجه می‌شود؛ یعنی هزینه محصول از همین مرحله به شکل قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند.

به گفته یزدیان، این افزایش هزینه در نهایت به مصرف‌کننده منتقل می‌شود و فشار آن مستقیما بر سفره مردم خواهد بود.

تاکید بر تولید داخل در شرایط محدودیت واردات

این نماینده مجلس با اشاره به شرایط فعلی و محدودیت‌های ایجادشده در مسیر واردات گفت: تمرکز وزارت جهاد کشاورزی باید بیش از گذشته روی تولیدکنندگان داخلی و کشت‌های جایگزین باشد.

وی افزود: حتی در شرایط محاصره نیز واردات نهاده انجام شده، هرچند افزایش طول مسیر موجب افزایش برخی هزینه‌ها شده است. اما اگر تمرکز را روی تولید داخل، افزایش بهره‌وری و استفاده از ظرفیت‌های دانش‌بنیان بگذاریم، می‌توان وابستگی کشور را کاهش داد.

یزدیان با اشاره به هدف برنامه هفتم برای دستیابی به ۴۰ درصد خودکفایی در دانه‌های روغنی گفت: در حال حاضر میزان خودکفایی کشور در این بخش کمتر از ۱۰ درصد است.

وی افزود: یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی مجموعه‌های علمی، توسعه کشت کاملینا است؛ محصولی که امکان کشت دیم آن در کشور وجود دارد و در مناطقی با حداقل حدود ۱۵۰ میلی‌متر بارندگی نیز قابل کشت است.

به گفته یزدیان، حدود یک‌ونیم تا دو میلیون هکتار ظرفیت برای این نوع کشت در کشور شناسایی شده است.

وی تصریح کرد: اگر این ظرفیت به‌درستی مورد استفاده قرار گیرد، در یکی دو سال آینده می‌توان بخش قابل توجهی از وابستگی کشور در حوزه دانه‌های روغنی را کاهش داد. همچنین پروتئین بالای کنجاله کاملینا می‌تواند بخشی از کنجاله سویا را که اکنون وارد کشور می‌شود، جایگزین کند.

انتقاد از تعامل وزارت جهاد با کمیسیون کشاورزی

عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس در ادامه گفت: امیدواریم کمیسیون کشاورزی مجلس در این دوره بتواند چنین موضوعاتی را جدی‌تر مطالبه کند و وزارت جهاد کشاورزی و دولت نیز همکاری لازم را داشته باشند.

یزدیان با انتقاد از کاهش تعامل وزارت جهاد کشاورزی با کمیسیون کشاورزی مجلس اظهار کرد: متاسفانه در روزهای اخیر تعامل وزارت جهاد کشاورزی با کمیسیون بسیار کم شده و این مجموعه بیشتر در مسیرهایی حرکت می‌کند که حواشی آن بیشتر از متن است.