بازار جهانی نفت چشم‌انتظار تحولات ایران؛ برنت به ۱۱۷ دلار نزدیک شد

صفحه اقتصاد - به گزارش مارکت‌ واچ، حدود هشت ماه پس از آغاز جنگ ایران، نشانه‌ای از فروکش‌کردن بحران انرژی جهانی دیده نمی‌شود. قیمت نفت بار دیگر روندی صعودی در پیش گرفته و به بالاترین سطوح خود از زمان آغاز درگیری‌ها در فوریه نزدیک شده است؛ شرایطی که نگرانی‌ها درباره تشدید فشار بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده است.

رایان دیتریک، استراتژیست ارشد بازار در شرکت کارسون گروپ، با اشاره به شرایط بازار گفت نگرانی درباره بازگشت قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه و احتمال تشدید دوباره درگیری‌های مرتبط با ایران، از مهم‌ترین دغدغه‌های بازار در آستانه تعطیلات آخر هفته است.

برنت در آستانه ثبت رکورد جدید

نفت خام برنت برای تحویل در ماه دسامبر در معاملات روز جمعه با افزایش ۳.۱ درصدی به ۱۱۶.۷۲ دلار در هر بشکه رسید. این قیمت به بالاترین سطح پایانی معاملات در دوران جنگ، یعنی ۱۱۸.۳۵ دلار که در اواخر مارس ثبت شده بود، نزدیک شده است.

همچنین نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا برای تحویل در ماه دسامبر با افزایش ۳.۸ درصدی به ۱۰۳.۲۷ دلار در هر بشکه رسید. بر اساس داده‌های شرکت فکت‌ست، بالاترین قیمت پایانی این شاخص از زمان آغاز جنگ ایران، در ماه آوریل و برابر با ۱۱۲.۹۵ دلار در هر بشکه ثبت شده بود.

افزایش اخیر قیمت نفت در شرایطی رخ می‌دهد که حوثی‌های مورد حمایت ایران روز چهارشنبه حملات پهپادی دیگری را علیه فرودگاه‌های عربستان سعودی و میدان نفتی شیبه متعلق به شرکت آرامکو انجام دادند. این حملات در اوایل هفته جاری باعث شد آمریکا به کارکنان سفارت خود در ریاض دستور دهد این کشور را ترک کنند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هشدار داده است که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، حملات جدیدی علیه ایران انجام شود. آمریکا و اسرائیل نیز در حال بررسی گزینه‌های نظامی برای اقدام احتمالی پس از برگزاری انتخابات هستند. این در حالیست که انتخابات اسرائیل روز سه‌شنبه برگزار می‌شود.

یکی دیگر از نگرانی‌های بازار انرژی، هشدار ایران درباره واکنش به حملات احتمالی جدید آمریکا و اسرائیل است.

بر اساس گزارشی که روزنامه وال‌استریت ژورنال منتشر کرده، تهران اعلام کرده است در صورت ازسرگیری بمباران‌ها، ممکن است خطوط لوله و فرودگاه‌های کشورهای نفت‌خیز حاشیه خلیج فارس را هدف قرار دهد.

تنگه هرمز و ریسک عرضه نفت

متیو گرتکن، استراتژیست ارشد ژئوپلیتیک و سیاست آمریکا در مؤسسه تحقیقاتی BCA Research، معتقد است تحولات مرتبط با ایران همچنان بر انتظارات بازار نفت تأثیر می‌گذارد.

او با اشاره به تنش‌های منطقه‌ای گفت: ایران تلاش می‌کند قیمت نفت را در سطوح بالا نگه دارد و حمایت عمومی در آمریکا از دولت ترامپ و جنگ را کاهش دهد.

به گفته او، ترامپ پس از انتخابات ممکن است حملات را تشدید کند تا رهبران ایران را به پذیرش آتش‌بس وادار سازد.

ترامپ نیز روز پنجشنبه در جریان سخنرانی خود در ایالت آیووا به احتمال اقدام نظامی جدید علیه ایران اشاره کرد.

او گفت: مسئله ایران به‌زودی، به یک شکل یا شکل دیگر، پایان خواهد یافت و مدعی شد که پس از آن قیمت بنزین و نفت به‌شدت کاهش پیدا می‌کند.

با این حال، آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه در پاسخ کتبی به مارکت‌واچ اعلام کرد که آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد.

او با اشاره به اظهارات ترامپ گفت: ایران از نظر اقتصادی و نظامی در وضعیت بسیار نامناسبی قرار دارد و محاصره همچنان با تمام قدرت ادامه خواهد یافت.

به گفته او، در همین حال حجم بی‌سابقه‌ای از نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند.

قیمت انرژی؛ متغیری تعیین‌کننده برای اقتصاد آمریکا

افزایش دوباره قیمت نفت را نمی‌توان صرفاً نتیجه تحولات ژئوپلیتیک دانست. این روند نشان می‌دهد که قیمت سوخت تا چه اندازه می‌تواند بر وضعیت اقتصادی آمریکا و عملکرد دولت این کشور تأثیر بگذارد.

بر اساس اطلاعات انجمن خودرویی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در این کشور به ۴.۲۹ دلار رسیده است؛ درحالی‌که پیش از آغاز جنگ، قیمت آن کمتر از سه دلار بود.

افزایش قیمت انرژی در شرایطی رخ می‌دهد که بازار سهام آمریکا با مجموعه‌ای از چالش‌ها، از جمله انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌ها، تصمیم پیش‌روی فدرال رزرو درباره نرخ بهره و نگرانی‌های فزاینده درباره بدهی‌های مرتبط با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، روبه‌روست.

از سوی دیگر، عملکرداقتصادی دولت ترامپ نیز در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای اهمیت بیشتری پیدا کرده است. افزایش هزینه سوخت و انرژی می‌تواند فشار بیشتری بر خانوارها وارد کند و به یکی از عوامل اثرگذار بر ارزیابی رأی‌دهندگان از وضعیت اقتصاد تبدیل شود.

چشم‌انداز بازار پس از انتخابات نیز همچنان با ابهام همراه است.

بر اساس این گزارش، دموکرات‌ها ممکن است کنترل دست‌کم یکی از دو مجلس کنگره آمریکا را به دست بگیرند و وعده داده‌اند برای پایان‌دادن به جنگ ایران تلاش کنند.

اقدامات آمریکا برای کنترل بازار انرژی

ترامپ برای کاهش فشار بر بازار انرژی اقداماتی را در دستور کار قرار داده است. از جمله این اقدامات می‌توان به صدور مجوز موقت برای تأمین سوخت دیزل از روسیه برای بازار آمریکا و برخی بازارهای دیگر و همچنین اعلام برنامه استفاده از منابع مالی قانون تولید دفاعی برای افزایش ظرفیت تولید و پالایش نفت اشاره کرد.

با این حال، افزایش ظرفیت پالایشگاهی به زمان زیادی نیاز دارد. جاکومو پراندلی، تحلیلگر بازار کالاها و استراتژیست ژئوپلیتیک و نویسنده خبرنامه «مرچنتس نیوز»، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ساخت پالایشگاه ممکن است سال‌ها طول بکشد؛ بنابراین، این سیاست بیشتر برای بازار دیزل در سال ۲۰۳۰ کاربرد خواهد داشت، درحالی‌که رأی‌دهندگان اکنون هزینه‌های بالای سوخت را پرداخت می‌کنند.

انجی گیلدیا، رئیس جهانی بخش نفت و گاز شرکت مشاوره‌ای KPMG، نیز معتقد است: بازار نفت تنها میزان عرضه را در قیمت‌گذاری لحاظ نمی‌کند، بلکه قابلیت اطمینان عرضه نیز اهمیت دارد.

او به مارکت‌واچ گفت: حتی زمانی که نفت در حال انتقال است، نگرانی درباره زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای کشتیرانی می‌تواند باعث باقی‌ماندن یک صرف ریسک در قیمت‌ها شود. به بیان دیگر، تا زمانی که احتمال اختلال در انتقال نفت وجود داشته باشد، قیمت‌ها ممکن است بالاتر از سطحی باقی بمانند که صرفاً بر اساس میزان عرضه و تقاضا انتظار می‌رود.

چشم‌انداز قیمت نفت؛ احتمال تداوم سطوح بالا

با توجه به نبود چشم‌اندازی روشن برای پایان درگیری‌های مرتبط با ایران، تحلیلگران بازار انتظار دارند قیمت نفت حتی پس از انتخابات آمریکا نیز در سطوح بالایی باقی بماند.

فواد رزاق‌زاده، تحلیلگر اقتصاد کلان و بازارهای مالی در شرکت StoneX و وب‌سایت Forex.com، پیش‌بینی کرده است نفت برنت ممکن است برای مدتی در محدوده ۱۱۰ تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه باقی بماند.

به گفته او، چنین وضعیتی خطر افزایش تورم را بیشتر می‌کند و می‌تواند بر انواع دارایی‌های پرریسک در بازارهای مالی تأثیر منفی بگذارد.

گرتکن از مؤسسه BCA Research نیز معتقد است: مصرف‌کنندگان می‌توانند برای چند ماه با میانگین قیمت نفت ۱۰۵ دلار در هر بشکه کنار بیایند، اما افزایش قیمت به ۱۶۰ دلار فشار بسیار بیشتری ایجاد خواهد کرد.

این تحلیلگر انتظار دارد حملات آمریکا در ماه‌های آینده تشدید شود، اما در ادامه، محدودیت‌های اقتصادی و سیاسی دو طرف برای ادامه جنگ طولانی‌مدت، آن‌ها را به سمت مذاکره سوق دهد.

سومین هفته متوالی افزایش قیمت نفت

بر اساس داده‌های شرکت فکت‌ست، هر دو شاخص اصلی نفت آمریکا و جهان برای سومین هفته متوالی افزایش یافته‌اند. همچنین رشد سه‌هفته‌ای قیمت نفت تا روز جمعه، بیشترین افزایش از اواسط ماه سپتامبر تاکنون بوده است.

در مجموع، تحولات اخیر نشان می‌دهد که قیمت نفت علاوه بر عوامل سنتی عرضه و تقاضا، به‌شدت از ارزیابی بازارها درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی، مسیرهای انتقال محموله‌ها و چشم‌انداز تحولات ایران و منطقه تأثیر می‌پذیرد. حتی در صورت تداوم جریان صادرات، نگرانی از اختلال‌های احتمالی می‌تواند قیمت‌ها را در سطوح بالا نگه دارد و خطر افزایش تورم را در اقتصادهای مختلف جهان بیشتر کند.