ترافیک انرژی در هرمز بیشتر شد؛ بازار جهانی همچنان منتظر تحولات است

صفحه اقتصاد - بر اساس بیانیه مشترک رهبران G7، بخش قابل‌توجهی از ذخایر گازوئیل در همان ۲۰ روز نخست وارد بازار خواهد شد. این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که افزایش قیمت سوخت و اختلال در زنجیره تأمین انرژی، بازار جهانی را تحت فشار قرار داده است.

در همین چارچوب، منابع آگاه به رویترز گفته‌اند پیشنهاد فرانسه شامل آزادسازی ۵۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر کشورهای اروپایی و ۵۰ میلیون بشکه نفت خام از سوی اعضای آژانس بین‌المللی انرژی بوده است. بر اساس این پیشنهاد، بخشی از ذخایر گازوئیل اروپا طی یک دوره ۲۰ روزه آزاد می‌شود.

فشار آمریکا و تصمیم اروپا برای باز کردن شیر ذخایر

این تصمیم در شرایطی گرفته شد که آمریکا فشار زیادی بر کشورهای اروپایی برای آزادسازی ذخایر سوخت وارد کرده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش از این تهدید کرده بود که در صورت ادامه کمبود گازوئیل در بازار، احتمال ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا را بررسی خواهد کرد؛ اقدامی که می‌توانست فشار بیشتری بر بازار جهانی سوخت وارد کند.

ترامپ پس از اعلام توافق اروپا در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که اروپا با آزادسازی حجم قابل‌توجهی از ذخایر گازوئیل خود موافقت کرده است.

فیل فلین، تحلیلگر ارشد گروه پرایس فیوچرز، نیز گفت: اروپا در برابر چنین محدودیتی آسیب‌پذیر است و در صورت اعمال ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا، کشورهای اروپایی از جمله مناطقی خواهند بود که بیشترین فشار را تحمل می‌کنند.

نفت پایین آمد، اما برنت هنوز بالای ۱۰۰ دلار است

بازار نفت بلافاصله به تحولات مربوط به آزادسازی ذخایر واکنش نشان داد. قیمت نفت برنت در پایان معاملات با ۶ سنت کاهش، معادل ۰.۰۶ درصد، به ۱۰۲.۲۵ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱.۷۶ دلار کاهش، معادل ۱.۹ درصد، در سطح ۹۱.۱۱ دلار بسته شد.

با این حال، عملکرد هفتگی دو شاخص متفاوت بود؛ برنت در مجموع هفته ۰.۱۱ درصد افزایش یافت، در حالی که WTI ۱.۶ درصد کاهش داشت.

واکنش بازار نشان می‌دهد آزادسازی ذخایر اضطراری دست‌کم در کوتاه‌مدت می‌تواند بخشی از فشار عرضه را کاهش دهد، اما قیمت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده است.

مشکل دیگر فقط نفت خام نیست؛ گازوئیل به نقطه فشار بازار تبدیل شده است

اوله هانسن، رئیس بخش راهبرد کالا در بانک ساکسو، معتقد است: مسئله اصلی بازار انرژی دیگر صرفا میزان نفت خام موجود نیست. به گفته او، با بهبود جریان نفت از خاورمیانه، فشار اصلی اکنون به سمت فرآورده‌های پالایشی منتقل شده است؛ محصولاتی که عرضه آنها به دلیل کاهش ظرفیت و تولید پالایشگاه‌ها در خاورمیانه و روسیه محدود شده است.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است عرضه نفت خام افزایش پیدا کند، اما اگر پالایشگاه‌ها نتوانند نفت را به میزان کافی به گازوئیل، بنزین و سایر فرآورده‌ها تبدیل کنند، بازار مصرف همچنان با کمبود مواجه خواهد بود.

چین هم شیر صادرات سوخت را بسته است

در طرف دیگر بازار، چین نیز نقش مهمی در تشدید فشار بر فرآورده‌های نفتی داشته است.

رویترز پیشتر گزارش داده بود پالایشگاه‌های چینی صادرات محصولات نفتی را در ماه اکتبر متوقف کرده‌اند تا ذخایر داخلی خود را حفظ کنند. کاهش صادرات چین در شرایطی اتفاق افتاده که بازار جهانی همزمان با اختلال در عرضه خاورمیانه و کاهش ظرفیت پالایشگاهی روبه‌رو است.

به این ترتیب، بازار جهانی با یک تناقض روبه‌رو شده است: از یک طرف آزادسازی ذخایر اضطراری قرار است عرضه را افزایش دهد و از طرف دیگر برخی تولیدکنندگان بزرگ، عرضه فرآورده‌های خود را محدود کرده‌اند.

خاورمیانه همچنان تعیین‌کننده است

تحولات مربوط به ایران و خاورمیانه نیز همچنان یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده مسیر قیمت نفت است.

جان کیل‌داف، شریک شرکت Again Capital، از مواضع و اظهارات متقابل آمریکا و ایران و همچنین انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به‌عنوان عواملی نام برد که می‌توانند بر بازار نفت اثر بگذارند.

در همین حال، حماد حسین، اقتصاددان ارشد حوزه اقلیم و کالا در Capital Economics، معتقد است: اگر افزایش اخیر جریان نفت از خاورمیانه ادامه پیدا کند، آزادسازی ذخایر می‌تواند برای بازگرداندن بازار به مازاد عرضه جزئی کافی باشد.

بارکلیز: نفت برنت ممکن است به ۱۱۵ دلار برسد

با وجود آزادسازی ذخایر، همه تحلیلگران انتظار کاهش پایدار قیمت نفت را ندارند. بانک بارکلیز اعلام کرده است: با وجود بهبود جریان نفت خام از خاورمیانه، شرایط بنیادی بازار فیزیکی همچنان قدرتمند است؛ چرا که ذخایر در حال کاهش هستند و محموله‌های تحویل فوری با اختلاف قیمت قابل‌توجهی نسبت به قراردادهای آتی معامله می‌شوند.

این بانک پیش‌بینی خود از قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم سال را ۲۰ دلار افزایش داده و به ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسانده است. بارکلیز همچنین پیش‌بینی میانگین قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش داده است.

ذخایر اضطراری؛ مُسکن کوتاه‌مدت برای بازار نفت؟

تصمیم G7 در نهایت یک پیام روشن برای بازار دارد: کشورهای بزرگ مصرف‌کننده حاضرند برای جلوگیری از تشدید بحران انرژی، بخشی از ذخایر استراتژیک خود را وارد بازار کنند.

با این حال، اینکه این اقدام تا چه اندازه بتواند قیمت نفت و به‌خصوص فرآورده‌هایی مانند گازوئیل را پایین بیاورد، به چند عامل بستگی دارد؛ از جمله ادامه جریان نفت از خاورمیانه، وضعیت پالایشگاه‌ها، سیاست صادراتی چین و تحولات ژئوپلیتیکی منطقه.

در همین شرایط، بازار نفت در پایان هفته با وجود کاهش قیمت، همچنان برنت بالای ۱۰۰ دلار را تجربه کرد؛ نشانه‌ای از اینکه آزادسازی ذخایر هنوز به معنای پایان فشار در بازار انرژی نیست.