صفحه اقتصاد گزارش می دهد؛
بازار سرمایه در مسیر اصلاحی؛ ریسکهای سیاسی و کاهش سودآوری / بازار سرمایه ایران در حال تجربه یک اصلاح عمیق
دکتر آرش فرهادی در تحلیل جدید خود از بازار سرمایه، عواملی چون تغییرات ارزی، ریسکهای سیاسی و خروج پول از بازار را دلایل اصلی اصلاح بازار دانست و پیشبینی کرد که اگر وضعیت سیاسی تغییر نکند، روند نزولی ادامه یابد.
دکتر آرش فرهادی کارشناس بازار بورس در گفتگو با صفحه اقتصاد به بررسی وضعیت کنونی بازار سرمایه ایران پرداخته و علل و عوامل تأثیرگذار بر روند آن را توضیح داد.
دکتر آرش فرهادی در ابتدای گفتگو به روندی اشاره کرد که از ابتدای آذرماه در بازار سرمایه ایران آغاز شد. وی توضیح داد که این روند به دلیل تغییرات بنیادی در سیاستهای ارزی کشور شکل گرفت. حذف دلار نیما و اتخاذ سیاست تکنرخی ارز در کشور، بهویژه بعد از تقدیم بودجه به مجلس، موجب تغییرات گستردهای در مفروضات تحلیلگران بازار سرمایه شد. این تغییرات به طور مستقیم بر حاشیه سود و سودآوری شرکتها تأثیر گذاشت.
کاهش سودآوری شرکتها و تغییرات در پیشبینیهای بازار
فرهادی افزود: صنایع غالب بازار سرمایه ایران عمدتاً دلارمحور هستند و با تغییر سیاست ارزی، مفروضات تحلیلگران بنیادی نسبت به سودآوری سهمها دستخوش تغییرات اساسی شد. شرکتهایی که پیشتر پیشبینی میشد پیبهای بالا داشته باشند، اکنون با پیبهای زیر چهار مواجه شدهاند.
وضعیت شاخص بورس امروز
بازار سرمایه ایران امروز سهشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، اگرچه شاهد جمعآوری صفوف فروش بود اما کار خود را با افت دوباره قابل توجه شاخصها آغاز کرد.
شاخص کل بورس تهران در حالی در زمان تنظیم این گزارش روی عدد ۴,۰۰۸,۳۶۸.۶۸ واحد قرار گرفت که نسبت به روز گذشته کاهشی معادل ۱۰۶,۷۳۳.۴۰ واحد را تجربه کرد. این افت به معنای کاهش ۲.۵۹ درصدی ارزش شاخص کل است. شاخص کل هموزن نیز با افت ۲۳,۳۵۱.۶۹ واحدی به ۱,۰۳۸,۶۱۹.۵۹ واحد رسید که نشاندهنده کاهش ۲.۲۰ درصدی است.
ارزش بازار بورس تهران در این زمان به ۱۱۹,۷۶۶,۸۸۵.۰۹۲ میلیارد ریال رسید که نسبت به روز قبل کاهش محسوسی را نشان میدهد. در جریان معاملات امروز، تعداد ۳۹۹,۱۰۴ معامله انجام شد که ارزش کل آنها ۸۴,۵۳۶.۲۱۰ میلیارد ریال و حجم معاملات نیز ۸.۷۴۵ میلیارد سهم بود.
نمادهای اثرگذار در افت شاخص
بررسی تأثیر نمادها بر شاخص کل نشان میدهد که هفت نماد بزرگ بیشترین سهم را در افت شاخص داشتهاند. ملی صنایع مس ایران (فملی) با تأثیر منفی ۱۳,۳۵۵.۱۵ واحدی در صدر این فهرست قرار گرفت. پس از آن، گروه صنعتی فارس با تأثیر ۱۱,۷۱۵.۰۵ واحدی، فولاد مبارکه اصفهان با تأثیر ۵,۳۷۲.۱۹ واحدی، پالایش نفت اصفهان (شپنا) با تأثیر ۳,۷۰۳.۰۳ واحدی، پتروشیمی بندر امام (شبندر) با تأثیر ۳,۲۹۱.۵۴ واحدی، پتروشیمی پردیس (شپدیس) با تأثیر ۳,۲۶۹.۵۰ واحدی و پتروشیمی نوری با تأثیر ۳,۲۱۳.۲۷ واحدی قرار گرفتند.
نمادهای پرتراکنش بورس
بر اساس معیار تعداد معاملات (نه حجم سهام معاملهشده)، نمادهای پرتراکنش امروز بورس به ترتیب عبارتند از:
۱. پتروشیمی اروند (اروند) با ۱۷۲,۴۴۲ معامله، قیمت پایانی ۵۸,۰۱۰ ریال و ارزش معاملات ۱۷,۲۳۹.۹۷۷ میلیارد ریال
۲. صنایع چاپ و بستهبندی آسان قزوین (چاپ) با ۵۵,۴۹۳ معامله، قیمت پایانی ۹,۰۱۰ ریال و ارزش معاملات ۱۶۰.۰۷۳ میلیارد ریال
۳. ملی صنایع مس ایران (فملی) با ۲۸,۷۵۸ معامله، قیمت پایانی ۱۳,۷۲۰ ریال و ارزش معاملات ۹,۱۱۸.۱۸۴ میلیارد ریال
۴. سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا) با ۹,۶۴۴ معامله، قیمت پایانی ۱,۶۶۸ ریال و ارزش معاملات ۱,۹۹۳.۴۰۶ میلیارد ریال
۵. پتروشیمی نوری (نوری) با ۷,۹۵۱ معامله، قیمت پایانی ۵۲,۱۶۰ ریال و ارزش معاملات ۴,۳۳۹.۱۲۱ میلیارد ریال
۶. سرمایهگذاری غدیر (وغدیر) با ۴,۱۰۸ معامله، قیمت پایانی ۱۴,۵۱۰ ریال و ارزش معاملات ۱,۹۰۳.۰۴۲ میلیارد ریال
۷. گروه مالی مهرگان تأمین پارس (مهرگان) با ۳,۹۰۲ معامله، قیمت پایانی ۸,۹۶۰ ریال و ارزش معاملات ۴۶۴.۷۵۷ میلیارد ریال
وضعیت فرابورس ایران
بازار فرابورس ایران نیز امروز با افت مواجه شد. شاخص کل فرابورس در ساعت ۱۰:۰۹:۱۴ روی عدد ۳۱,۱۹۵.۸۷ واحد قرار گرفت که کاهشی معادل ۸۰۵.۹۳ واحد را نشان میدهد. این افت به معنای کاهش ۲.۵۲ درصدی شاخص کل فرابورس است.
ارزش بازار اول و دوم فرابورس به ۱۷,۲۴۲,۸۸۲.۵۵۰ میلیارد ریال و ارزش بازار پایه به ۴,۰۹۰,۱۹۸.۴۲۹ میلیارد ریال رسید. تعداد معاملات فرابورس ۱۳۵,۱۰۶ مورد بود که ارزش کل آنها ۳۹۵,۴۵۶.۴۹۴ میلیارد ریال و حجم معاملات نیز ۳.۴۸۹ میلیارد سهم بود.
نمادهای اثرگذار در افت شاخص فرابورس عبارتند از: آریا با تأثیر منفی ۷۷.۷۵ واحدی، مارون با تأثیر ۷۴.۹۰ واحدی، کگهر با تأثیر ۶۲.۴۲ واحدی، نیشکر با تأثیر ۳۷.۲۳ واحدی، آریان با تأثیر ۳۲.۰۲ واحدی، بپاس با تأثیر ۲۹.۹۶ واحدی و سامان با تأثیر ۲۵.۴۴ واحدی.
نمادهای پرتراکنش فرابورس
بر اساس معیار تعداد معاملات، نمادهای پرتراکنش فرابورس امروز به ترتیب عبارتند از:
۱. مجتمع کاشی و سنگ پرسپولیس یزد (کپرسپولیس) با ۳۸,۳۵۴ معامله، قیمت پایانی ۷,۴۱۰ ریال و ارزش معاملات ۴۱۹.۴۱۹ میلیارد ریال
۲. آلیاژ گستر هامون (فهامون) با ۳۰,۶۰۶ معامله، قیمت پایانی ۵,۱۵۵ ریال و ارزش معاملات ۸۶.۹۰۳ میلیارد ریال
۳. نیان باتری خاوران (بانیان) با ۲,۷۵۹ معامله، قیمت پایانی ۱۷,۲۲۰ ریال و ارزش معاملات ۵۴.۳۰۳ میلیارد ریال
۴. دارویی و نهادههای زاگرس دارو (دزاگرس) با ۱,۴۳۱ معامله، قیمت پایانی ۹,۷۲۰ ریال و ارزش معاملات ۱۸۸.۷۱۱ میلیارد ریال
۵. ساخت و توسعه صنایع لاستیک (پتوسعه) با ۱,۱۸۰ معامله، قیمت پایانی ۸,۸۱۰ ریال و ارزش معاملات ۵۱.۸۸۱ میلیارد ریال
۶. سرمایهگذاری مهر (مهر) با ۱,۰۲۱ معامله، قیمت پایانی ۴,۹۸۰ ریال و ارزش معاملات ۱۳۶.۸۶۸ میلیارد ریال
۷. نفت ایرانول (شرانل) با ۹۲۲ معامله، قیمت پایانی ۵۷,۲۵۰ ریال و ارزش معاملات ۲۵۹.۲۹۱ میلیارد ریال
جمعشدن صفوف فروش
بازار امروز با جمعشدن صفوف فروش در بسیاری از نمادهای بزرگ مواجه بود. فشار فروش در نمادهای شاخصساز بهوضوح قابل مشاهده بود و این موضوع باعث شد تا شاخص کل با افت قابل توجهی روبرو شود. در عین حال، تقاضا نیز در برخی نمادها وجود داشت اما نتوانست در برابر فشار فروش مقاومت کند.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که افت امروز شاخصها میتواند ناشی از چند عامل باشد: اول، خروج سرمایه از بازار سهام به دلیل نگرانیهای ژئوپلتیکی و اقتصادی، دوم، فشار فروش سهامداران عمده در نمادهای بزرگ، و سوم، کاهش اعتماد سرمایهگذاران خرد به بازار. همچنین، رشد ناهمگون بازار در هفتههای گذشته که تنها شامل سهام بزرگ میشد، امروز با تصحیح قیمتها مواجه شده است.
با توجه به اینکه شاخص کل به محدوده ۴ میلیون واحدی نزدیک شده است، انتظار میرود در روزهای آینده این سطح به عنوان حمایت روانی عمل کند. اگر بازارسازان وارد عمل شوند و تقاضا در این محدوده افزایش یابد، ممکن است شاهد تثبیت بازار باشیم. با این حال، ادامه فشار فروش میتواند شاخص را به سطوح پایینتری هدایت کند.
وی در ادامه گفت که این تغییرات موجب رشد بازار از ابتدای آذرماه تا اواخر دیماه سال جاری شد. این روند همزمان با رشد قیمتهای جهانی کامودیتیها، مانند افزایش قیمت مس از ۹ هزار دلار به بالای ۱۲ هزار و ۵۰۰ دلار، باعث رونق بازار سرمایه شد.
افزایش سود شرکتها و تأثیر آن بر پیبی سهام
دکتر فرهادی در خصوص تغییرات سودآوری شرکتها گفت: برای مثال، شرکت ملی صنایع مس که پیشبینی میشد سود سالیانه ۱۰۰ هزار میلیارد تومان داشته باشد، به یکباره به سود خالص ماهانه ۲۰ هزار میلیارد تومان رسید. این افزایش سود خالص ماهانه در نهایت به ۳۰ هزار میلیارد تومان نیز رسید
وی ادامه داد که این تغییرات، پیبهای شرکتها را به شدت کاهش داد و بهویژه در صنایع پالایشی، فلزات اساسی و مس، موجب افزایش قیمتها و رشد بازار شد.
روند نزولی بازار از ۲۸ دی به بعد
فرهادی گفت: روند را از ۲۸ دیماه به بعد، روند بازار را تغییر یافته دانست. وی توضیح داد که افزایش نااطمینانیها و ریسکهای سیاسی، بهویژه در زمینه مسائل داخلی و بینالمللی، موجب خروج پول از بازار سرمایه شده است. وی گفت: "در دوشنبه گذشته، ورود پول به بازار به طور چشمگیری کاهش یافت و از سهشنبه به بعد، روند خروج پول آغاز شد.
وی اشاره کرد که در روزهای اخیر، حتی در شرایطی که صندوقهای حمایتی مانند فولاد مبارکه سعی در حفظ ارزش معاملات داشتند، همچنان بازار با صف فروش مواجه شد.
چالشهای فعلی و پیشبینی وضعیت بازار
فرهادی در تحلیل چالشهای فعلی بازار اظهار داشت: در حال حاضر، بازار با کمبود خریدار قوی مواجه است. صندوقهای حمایتی تلاش میکنند با خرید سهام از صف فروشها، ارزش معاملات را حفظ کنند، اما همچنان شاهد فشار فروش در بازار هستیم.
وی در ادامه افزود: این فشار فروش نشان میدهد که ریسکهای سیستماتیک در بازار جدی است و این ریسکها ممکن است در روزهای آینده ادامه یابد.
پیشبینی وضعیت آتی بازار
دکتر فرهادی در خصوص پیشبینی وضعیت آینده بازار گفت: برخی سهمها مانند ملی صنایع مس، پالایشگاه نفت بندرعباس، هلدینگ غدیر، پارسان و پتروشیمی اروند سهمهایی هستند که تقسیم سود مناسبی دارند و در روزهای آینده به تعادل خواهند رسید.
وی با اشاره به سهمهایی که پیبهای پایینتری دارند، توضیح داد: این سهمها احتمالاً در شرایط فعلی به تعادل خواهند رسید و حتی سهمهایی که امروز صف خرید داشتند، ممکن است در روزهای آینده به تعادل برسند.
ریسکهای سیاسی و پیشبینی ادامه روند نزولی
فرهادی در بخش پایانی سخنان خود اشاره کرد که ریسکهای سیاسی همچنان بزرگترین تهدید برای بازار سرمایه هستند. وی گفت: آگاهی از افزایش احتمال حمله به ایران و تغییرات در وضعیت سیاسی منطقه، باعث شده که خریداران از بازار عقبنشینی کنند. این ریسکها میتواند همچنان بر بازار تأثیر منفی بگذارد.
وی همچنین به وضعیت نرخ تورم اشاره کرد که در حال حاضر به ۶۰ درصد رسید و پیشبینی کرد که اگر وضعیت سیاسی تغییر نکند، بازار به روند نزولی خود ادامه خواهد داد.
در نهایت، دکتر فرهادی تأکید کرد که چشمانداز بازار سرمایه به شدت وابسته به کاهش ریسکهای سیاسی و اقتصادی است. وی افزود که در صورت بهبود شرایط و انتشار گزارشهای سهماهه شرکتها، بازار میتواند وارد یک دوره تعادل و حتی رشد شود.
نظر شما