گفتگو با آرش نجفی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران
اجرای توافق نفتی بدون اصلاح زیرساختها ممکن نیست
نجفی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به بندهای نفتی یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا میگوید هرچند صدور مجوز برای صادرات نفت و آزادسازی داراییهای ایران میتواند مسیر تجارت انرژی را هموار کند، اما بازگشت کامل ایران به بازار جهانی نفت و شبکههای مالی و حملونقل بینالمللی نیازمند زمان، هماهنگی با استانداردهای جدید و توسعه روابط اقتصادی با جهان است.
در پی انتشار بندهایی از یادداشت تفاهم میان ایران و ایالات متحده درباره تسهیل صادرات نفت و آزادسازی داراییهای مسدود شده، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران معتقد است اجرای عملی این بندها با وجود اهمیت آنها، نیازمند زمان، هماهنگی فنی و بازسازی ارتباطات اقتصادی با جهان است.
آرش نجفی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با صفحه اقتصاد با اشاره به دو بند مرتبط با حوزه نفت در این توافق توضیح داد که طبق متن توافق، ایالات متحده متعهد شده است بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم و تا زمان خاتمه تحریمها، مجوزهای وزارت خزانهداری آمریکا را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها صادر کند. این مجوزها شامل خدمات مرتبط مانند تراکنشهای بانکی، بیمه، حملونقل و سایر خدمات پشتیبان نیز خواهد بود.
در بند دیگری از این توافق نیز آمده است که آمریکا متعهد میشود داراییها و وجوه محدود یا مسدود شده ایران را برای استفاده در دسترس قرار دهد. بر اساس این بند، نحوه آزادسازی این منابع در جریان مذاکرات دوجانبه میان ایران و آمریکا تعیین خواهد شد و این منابع باید برای پرداخت به ذینفعانی که توسط بانک مرکزی ایران مشخص میشوند، به طور کامل قابل استفاده باشد. همچنین آمریکا متعهد شده است تمامی مجوزها و تأییدیههای لازم را برای اجرای این روند صادر کند.
فاصله ایران با استانداردهای جدید مالی و بانکی
نجفی در پاسخ به این پرسش که آیا زیرساختهای بانکی، بیمهای و حملونقل بینالمللی برای همکاری مجدد با ایران آماده هستند یا خیر، گفت بازگشت به این شبکهها به سادگی و سرعت انجام نخواهد شد.
به گفته او، ایران در برخی حوزههای تخصصی مانند نظام مالیاتی، بیمه و بانکداری با استانداردهای جدید جهانی فاصله پیدا کرده است.
وی گفت : در حال حاضر ما چند نسل با علم روز در برخی حوزهها فاصله داریم. بهویژه در حوزههای مالیاتی، بیمهای و بانکی این فاصله محسوس است. همین موضوع باعث میشود هماهنگ شدن با نظامهای بینالمللی زمانبر باشد.
به گفته رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، رسیدن به زبان مشترک میان ایران و شرکای خارجی نیازمند طی شدن یک فرآیند است؛ زیرا بسیاری از مذاکرات و سازوکارهای فعلی ایران بر اساس مفاهیم و استانداردهای سالهای گذشته شکل گرفته، در حالی که طرفهای خارجی بر اساس استانداردهای بهروز جهانی عمل میکنند. این تطبیق شامل همه بخشها از استانداردهای حملونقل گرفته تا عملیات بانکی و مالی است و طبیعتاً زمان میبرد.
مسئله اعتماد و سابقه بدعهدی آمریکا
نجفی در بخش دیگری از این گفتگو با اشاره به سابقه روابط ایران و آمریکا، مسئله اعتماد را نیز یکی از موضوعات مهم در اجرای توافقها دانست و گفت: در طول تاریخ، آمریکا بیش از ۴۰ بار در توافقات با ایران بدعهدی کرده است. اینکه در این شرایط چگونه باید عمل کنیم، تصمیمی است که در نهایت سیاستمداران باید درباره آن بگیرند.
کاهش اهمیت راهبردی تنگه هرمز
این فعال حوزه انرژی در ادامه به تحولات ژئوپلیتیکی در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت اهمیت تنگه هرمز بهعنوان گلوگاه اصلی انتقال انرژی ممکن است در آینده کاهش یابد.به گفته او، برخی کشورها به دنبال ایجاد مسیرهای جایگزین برای عبور کشتیها از خلیج فارس هستند.
نجفی توضیح داد که طرحهایی برای ایجاد یک مسیر آبی جدید از آبهای آزاد دریای عمان به خلیج فارس مطرح شده است که با عملیات خاکبرداری در فاصلهای حدود ۱۷۰ متر و ایجاد عمق مناسب برای عبور کشتیها میتواند مسیر جدیدی برای تردد ایجاد کند.که اجرای چنین پروژهای از نظر فنی پیچیده نیست و حتی ممکن است در مدت زمانی حدود شش ماه تا یک سال عملیاتی شود.
نقش امارات در پروژههای دریایی منطقه
نجفی در ادامه با اشاره به توان مهندسی کشورهای منطقه گفت کشورهایی مانند امارات متحده عربی تجربه اجرای پروژههای بزرگ دریایی را دارند.به گفته او، امارات در سالهای گذشته پروژههای گستردهای در دریا اجرا کرده و حتی جزایر مصنوعی ایجاد کرده است؛ بنابراین اجرای یک کانال آبی جدید برای این کشور از نظر فنی قابل انجام است.
وی توضیح داد که اگر چنین مسیری ایجاد شود، با دریافت عوارض از کشتیها میتواند توجیه اقتصادی قابل توجهی پیدا کند و حتی بانکها و شرکتهای فعال در حوزه بانکرینگ نیز در آن سرمایهگذاری کنند.
به گفته نجفی، درآمد سالانه صنعت بانکرینگ در جهان حدود ۲۰ میلیارد دلار است و همین موضوع میتواند انگیزه اقتصادی برای مشارکت شرکتهای بینالمللی در چنین پروژههایی ایجاد کند.
حرکت ایران در لبه تیغ سیاست انرژی
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران تاکید کرد که در چنین شرایطی ایران باید با دقت بسیار بالا عمل کند.ما در واقع روی لبه تیغ حرکت میکنیم. باید بسیار با احتیاط عمل کنیم؛ از یک سو نباید روابط خود را به گونهای پیش ببریم که دیگران برای ایجاد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز توجیه اقتصادی پیدا کنند و از سوی دیگر هم نباید امتیازهای یکطرفه بدهیم.
ضرورت گسترش روابط اقتصادی و جذب سرمایهگذاری
نجفی در ادامه تاکید کرد که بهترین راهکار برای تقویت موقعیت ایران در منطقه، توسعه روابط اقتصادی با کشورهای مختلف و ایجاد منافع مشترک است،ایران باید بسترهای مناسب سرمایهگذاری را فراهم کند تا شرکتها و کشورهای مختلف در اقتصاد ایران ذینفع شوند.
به گفته او، اگر کشورهای مختلف در پروژههای اقتصادی ایران شریک باشند، منافع آنها نیز با ثبات و امنیت ایران گره میخورد و همین موضوع میتواند مانند نوعی بیمه اقتصادی برای کشور عمل کند.
اقتصاد؛ مهمتر از ملاحظات سیاسی
نجفی در بخش دیگری از صحبت های خود با اشاره به تجربه همکاری با برخی کشورها گفت که نه روسیه شریک اقتصادی موثری برای ایران بوده و نه چین در بسیاری موارد فراتر از منافع اقتصادی خود عمل کرده است.چین بیش از هر چیز منافع اقتصادی خودش را در نظر میگیرد. ما هم باید اقتصاد را بالاتر از هر موضوع دیگری قرار دهیم. اگر اقتصاد ایران از ثبات و قدرت برخوردار باشد، امکان آسیبپذیری کشور نیز کاهش مییابد.
پیشنهاد ایجاد شرکتهای مشترک چندملیتی
نجفی با اشاره به طرحهایی برای ایجاد صندوق توسعه ایران با مشارکت کشورهای جنوب خلیج فارس گفت این منابع مالی باید در مسیر درست استفاده شود.او پیشنهاد کرد که تسهیلات این صندوق به پروژههایی اختصاص یابد که توسط شرکتهای مشترک چندملیتی اجرا میشوند تا منافع مشترک اقتصادی میان ایران و سایر کشورها ایجاد شود.
او تاکید کرد: ایران باید همکاری با شرکتهای بینالمللی را بسیار گستردهتر از گذشته دنبال کند. اگر بخواهیم با رویکردی بسته و دگم عمل کنیم، به نتیجه اقتصادی موثر و موفقی نخواهیم رسید.
نظر شما