تحلیل تازه | چرا کشورهای خلیجفارس از جنگ احتمالی میان آمریکا و ایران وحشتزدهاند؟
تحولات اخیر در خاورمیانه و تجمیع گسترده نیروهای آمریکایی علیه ایران سبب شده متحدان واشنگتن در خلیج فارس و برخی کشورهای منطقه به شدت نگران پیامدهای یک تنش نظامی محتمل باشند. این نگرانی نه از همدلی با ایران، بلکه از احساس خطرهای متعدد نظامی، اقتصاد نفتی و اثرات پس از فروپاشی احتمالی نظام تهران سرچشمه میگیرد.
در حالی که گمانهزنیها درباره احتمال درگیری مستقیم میان ایالات متحده آمریکا و ایران تشدید شده، گزارش رسانه تحلیلی Responsible Statecraft به ابعاد گستردهای از وحشت متحدان واشنگتن در خلیج فارس از این سناریو پرداخته است.
این گزارش با اشاره به تجمیع قابلتوجه نیروهای آمریکایی در منطقه مینویسد که حضور صدها هواپیما و تسلیحات پیشرفته از ژانویه تاکنون وضعیت را به گونهای رقم زده که حمله به ایران «در هر لحظه» ممکن است و این موضوع نهتنها در واشنگتن که در پایتختهای عربی نیز با نگرانی روبرو شده است.
اتحادهای شکننده و دیپلماسی منطقهای
کشورهایی مانند عربستان سعودی، قطر و عمان از ماهها قبل تلاش کردهاند با دیپلماسی فشرده میان تهران و واشنگتن از سقوط در ورطه جنگ جلوگیری کنند. این تلاشها نه از سر همراهی با ایران، بلکه به این دلیل است که این کشورها میدانند در صورت تشدید درگیری، اولین خط تلفات و آسیبها در قلمرو آنها شکل خواهد گرفت.
تحلیلگران منطقهای هشدار میدهند حتی یک اقدام نظامی محدود میتواند پیامدهای بسیار گستردهتر از حملات قبلی داشته باشد. ایران بارها اعلام کرده است که پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه اهداف مشروع هستند و تکرار حملاتی مانند واکنش سال ۲۰۲۵ به پایگاه العدید در قطر میتواند بار دیگر فضای امنیتی خلیج فارس را متزلزل کند.
پیامدهای نامحسوس و فراتر از جنگ
ترس کشورهای عربی از درگیری با ایران تنها به تهدیدهای موشکی و پهپادی محدود نمیشود؛ آنها همچنین نگران پیامدهای اقتصادی و جمعیتی هستند.
-
سرمایهگذاری خارجی و نیروی کار متخصص ممکن است بهدلیل بیثباتی منطقهای عقبنشینی کند.
-
بحران پناهندگان و موجهای مهاجرت از ایران به کشورهای همسایه نیز میتواند فشارهای اجتماعی و اقتصادی را تشدید کند.
-
خطر بسته شدن یا اختلال در تنگه هرمز — عبورگاه حیاتی نفت که حدود یکپنجم نفت جهان از آن میگذرد — میتواند شرکتها و بازارهای جهانی را با شوک مواجه کند.
تصویر راهبردی واشنگتن و نگرانی متحدان
گزارش همچنین معتقد است که تصمیمگیران آمریکایی ممکن است با هدف «تضعیف نقش ایران» به گزینههای نظامی نگاه کنند، اما متحدان منطقهای از پیامدهای بیثباتی منطقهای بیشتر از نتایج این سناریو واهمه دارند.
تحلیلگران میگویند حتی اگر جنگ به سطحی محدود بماند، ریسکهای امنیتی، اقتصادی و انسانی آن برای کشورهای خلیج فارس بسیار بیشتر از آن است که بتوان به راحتی آن را پذیرفت.
آنچه از تحلیل رسانه Responsible Statecraft و دیگر گزارشهای تحلیلی منطقهای درباره وضعیت فعلی خاورمیانه به دست میآید، این است که ترس اعراب از جنگ آمریکایی ـ ایرانی ریشه در پیامدهای پیشبینینشده دارد، نه صرفاً از تمایل به همراهی با تهران. این نگرانیها شامل تهدیدهای مستقیم نظامی، خطرات اقتصادی و زیربنایی، احتمالات بسته شدن مسیرهای انرژی و اثرات اجتماعی گسترده در پس هرگونه درگیری است.
نظر شما