صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
وقتی گندمکاران قربانی تاخیر دولت و فشار بانکها میشوند
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با انتقاد از روند کند پرداخت مطالبات گندمکاران اعلام کرد که از مجموع بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بهای گندم خریداریشده از کشاورزان، تاکنون تنها ۵۰ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان پرداخت شده و بخش زیادی از کشاورزانی که از نیمه خرداد به بعد محصول خود را تحویل دادهاند، هنوز هیچ دریافتی نداشتهاند.
بنا بر اعلام غلامرضا نوریقزلجه، وزیر جهادکشاورزی، قرار بود مطالبات گندمکاران بهصورت هفتگی پرداخت شود؛ اما در عمل، این وعده رنگ واقعیت به خود نگرفته است. پیرو این وضعیت و برای بررسی ابعاد این چالش، گفتوگویی با علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران داشتیم.
به گفته ایمانی، در حالی که از ۱۶ خرداد تا امروز ۶ تیر ۱۴۰۵، هیچ مبلغی به حساب گندمکاران واریز نشده است، از یک سو دولت در عمل به وعدههای خود برای تسویه پول گندم ناتوان مانده و از سوی دیگر، بانکها برای بازپرداخت اقساط معوقه، بهصورت شبانهروزی کشاورز، اعضای خانواده و حتی ضامنهای آنها را تحت فشار قرار میدهند.
علیقلی ایمانی با اشاره به آخرین وضعیت خرید تضمینی گندم در کشور گفت: تاکنون حدود ۴ میلیون و ۱۵۰ هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده که ارزش آن بالغ بر ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است، اما از این رقم، کمتر از ۲۵ درصد به حساب گندمکاران واریز شده است.
به گفته وی کشاورزانی که از هفتم فروردین تا پانزدهم اردیبهشت گندم تحویل دادهاند، حدود ۵۵ درصد مطالبات خود را دریافت کردهاند و برای تحویلدهندگان بازه پانزدهم اردیبهشت تا شانزدهم خرداد نیز حدود۴۰ درصد مطالبات پرداخت شده است. با این حال، گندمکارانی که از شانزدهم خرداد به بعد محصول خود را تحویل دولت دادهاند، تاکنون هیچ مبلغی دریافت نکردهاند.
ایمانی با بیان اینکه این آمار مربوط به آخرین وضعیت خرید در سراسر کشو است افزود: در استانهای گرمسیر و معتدل برداشت محصول در برخی مناطق به پایان رسیده و در برخی دیگر ادامه دارد و بهتدریج برداشت در مناطق سردسیر نیز آغاز شده و تا حدود نیمه دوم شهریور ادامه خواهد داشت.
نارضایتی گسترده در میان کشاورزان
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به افزایش نارضایتی در میان کشاورزان گفت: بسیاری از گندمکاران هنوز حتی یک ریال هم دریافت نکردهاند و همین مسئله موجب گلایهمندی شدید در استانهای مختلف شده است. او تاکید کرد که در روزهای اخیر تماسهای متعددی از نقاط مختلف کشور با بنیاد برقرار شده و برخی کشاورزان نسبت به ادامه این وضعیت هشدار دادهاند.
به گفته ایمانی کشاورزان میگویند محصول خود را تحویل دادهاند و اکنون تنها انتظار دارند بهای آن در موعد مناسب پرداخت شود. وی تصریح کرد: کشاورزان مطالبه اضافهای ندارند و صرفا خواهان دریافت حق قانونی خود هستند.
مسئول پرداخت چه نهادی است؟
ایمانی در توضیح علت این تاخیرها گفت: اگرچه خرید گندم توسط دولت انجام میشود، اما تامین منابع مالی و پرداخت مطالبات مستقیمادر اختیار وزارت جهاد کشاورزی یا شرکت بازرگانی دولتی نیست. به گفته او این مسئولیت بر عهده سازمان برنامه و بودجه و سازمان هدفمندسازی یارانهها قرار دارد و همین مسئله باعث کندی در روند پرداخت شده است.
وی افزود: در حالی که برای خرید تضمینی گندم در بودجه سالانه کشور ردیف اعتباری مشخص میشود، لازم است دولت در تامین و تخصیص بهموقع این منابع تدبیر جدیتری اتخاذ کند. وی تاکید کرد که تولید گندم صرفا یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه مستقیما با امنیت غذایی کشور ارتباط دارد.
وعده پرداخت هفتگی هنوز محقق نشده است
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به وعدههای مطرحشده درباره پرداخت منظم مطالبات اظهار کرد: طی هفتههای گذشته عنوان شده بود که قرار است پرداختها بهصورت هفتگی انجام شود، اما در عمل این وعده هنوز محقق نشده و چشمانداز روشنی نیز برای تسویه سریع مطالبات وجود ندارد.
وی یادآور شد: از زمان تحویل نخستین محمولههای گندم توسط کشاورزان، اکنون حدود سه ماه گذشته است؛ در حالی که کشاورزان پس از ماهها کار و هزینه، انتظار دارند در زمان مناسب به پول محصول خود دسترسی داشته باشند.
ایمانی با تشریح پیامدهای تاخیر در پرداختها گفت: کشاورزان در زمان برداشت باید هزینه کمباین، حملونقل، نهادهها، بدهیهای بانکی و بدهی به فروشندگان کود و سم را پرداخت کنند. بسیاری از آنان این هزینهها را به امید دریافت سریع پول گندم، بهصورت نسیه یا با دریافت وام تامین کردهاند.
وی افزود: اکنون که پولی به حساب کشاورز واریز نشده، بانکها بابت اقساط عقبافتاده فشار میآورند و فروشندگان نهادهها نیز مطالبات خود را با نرخهای بالاتر مطالبه میکنند. به گفته او در چنین وضعیتی، زیان اصلی متوجه کشاورز است و ادامه این روند میتواند تولید را از صرفه اقتصادی خارج کند.
احتمال کاهش کشت و نشت گندم از چرخه رسمی
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران هشدار داد که ادامه این شرایط میتواند بر کشت سال آینده اثر منفی بگذارد. وی گفت: بسیاری از کشاورزان به صراحت اعلام میکنند که در صورت تداوم این وضعیت، انگیزهای برای ادامه کشت نخواهند داشت.
ایمانی همچنین با اشاره به اینکه امسال بهدلیل شرایط مناسبتر بارندگی، وضعیت تولید نسبت به سال قبل بهتر است، گفت: با وجود این، میزان خرید تضمینی در این مقطع نسبت به سال گذشته عقبتر است؛ مسئلهای که میتواند نشانه خروج بخشی از گندم از مسیر رسمی خرید باشد.
به گفته وی هرچند نمیتوان با قطعیت درباره سرنوشت این گندمها اظهارنظر کرد، اما اختلاف میان میزان تولید و خرید، این احتمال را تقویت میکند که بخشی از محصول به بازار غیررسمی، مصرف دام، انبار یا مسیرهای دیگر رفته باشد.
قانون، پرداخت خسارت تاخیر را پیشبینی کرده است
ایمانی در بخش دیگری از اظهاراتش با اشاره به قوانین موجود گفت: بر اساس قانون، اگر دولت در پرداخت مطالبات کشاورزان تاخیر داشته باشد، باید متناسب با نرخهای مصوب، خسارت تاخیر پرداخت کند. با این حال، به گفته او، این بخش از قانون در سالهای گذشته عملا اجرا نشده است.
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران خواستار طراحی سازوکاری پایدار برای تامین منابع خرید تضمینی شد و گفت: دولت باید همزمان با پیشبینی ردیف بودجه، منابع قابل اتکای پرداخت را نیز از پیش مشخص کند تا کشاورزان در فصل برداشت با چنین بحرانی مواجه نشوند.
وی همچنین پیشنهاد کرد از ظرفیتهایی مانند شبکه بانکی، منابع هدفمندی یارانهها و حتی مشارکت کارخانجات آرد در تامین مالی خرید گندم استفاده شود تا روند پرداختها به شکل منظمتر و سریعتری انجام گیرد.
ایمانی هشدار داد که در صورت ادامه تاخیرها، احتمال بروز تجمعات اعتراضی در برخی استانها وجود دارد؛ موضوعی که به گفته او در شرایط فعلی کشور به هیچوجه مطلوب نیست و باید پیش از رسیدن به مرحله بحران، برای آن چارهاندیشی شود.
نظر شما