یادداشت اختصاصی از مریم فرشادپژوه
بی آبی فراتر از بحران
آب این عنصر زندگی بخش که اهمیت آن از هیچ کس پنهان نیست و حیات و زندگی کره زمین به این مایع بی رنگ وابسته است و دسترسی به آب سالم از اولین حقوق هرانسانی است زیرا پای مرگ و زندگی در میان است. بی آبی در تهران و ایران فراتر از بحران است. واقعیت این است که تهران دیگر آب ندارد و حتی با انتقال آب به تهران نسخه ای موقت برای بحران آب شرب است.
بر اساس گزارش کارشناسان نبود آب ناشی از سوء مدیریت، شیوه های ناکارآمد کشاورزی و رشد جمعیت است. خشک سالی چندساله ایران را فراگرفته است و میزان بارندگی تقریبا نصف میزان معمول خشک سالی به دلیل تغییرات اقلیمی تشدید شده است . دمای هوا در ایران در حال افزایش است و نرخ تبخیر سه برابر میانگین جهانی است.
مدیریت ناکارآمد و اقدامات غیرپایدار، ساخت انبوه سد ، انحراف منابع آبی به مناطق خشک، تشویق صنایع اسراف کننده آب بدون برنامه ریزی بلندمدت انجام شده است. نتیجه بهره برداری بیش از حد از منابع طبیعی و آب های طبیعی بدون کنترل و حفاری غیرقانونی سفره های آب زیرزمینی و سدها و کانال های آب را بین استان ها منتقل کرده و تعادل اکولوژیکی برهم می زنند.
بحران آب در کشور به ابعاد نگران کننده رسیده است یعنی کمبود شدید آب بهتر بگویم نبود آب و بهره برداری بیش از حد از منابع آبی ، بسیاری از سدها و مخازن آب به سطح بی سابقه ای کاهش یافته است و بی آبی از جدی ترین چالش ها برای اقتصاد است . نبود آب مستقیما تولید را کاهش می دهد و غیرمستقیم هزینه ها و نابرابری ها را افزایش می دهد و به یکی از مهم ترین تهدیدهای اقتصادی ایران تبدیل شده است.
مسئولان کشور بحران آب را برعهده نمی گیرند و اتهام کمبود شدید آب را متوجه شهروندان می کنند و این در حالی است که مصرف خانگی ۶ تا ۹ درصد از استفاده آب را در ایران تشکیل می دهد. در حالی که کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در ایران است و بیشترین آسیب را از کم آبی دیده است و این بحران باعث کاهش سطح زیرکشت وافت تولید محصولات کشاورزی و افزایش هزینه تولید و کاهش درآمد کشاورزان و بالارفتن قیمت موادغذایی و تهدید امنیت غذایی و این شرایط فشارمضاعفی بر معیشت خانوارها و نرخ تورم وارد می کند و همچنین بسیاری از صنایع ایران آب بر هستند کمبود و نبود آب منجر به کاهش ظرفیت تولید و یا تعطیلی صنایع و افزایش هزینه تامین آب و انرژی و کاهش جذب سرمایه گذاری صنعتی و در نتیجه رشد صنعتی و اشتغال آسیب می بیند و موجب بیکاری در مناطق روستایی و به دنبال آن مهاجرت به شهرها می شود و حاشیه نشینی افزایش می یابد و تعادل بازارکار را برهم می زند و هزینه های اجتماعی و اقتصادی بالا می رود. در نتیجه کاهش تولید ، افزایش تورم و هزینه های مدیریت بحران آب رشد اقتصادی را کند می کند و دولت نیز ناچار به صرف هزینه های سنگین برای انتقال آب و جبران خسارت و حمایت از اقشار آسیب پذیر می شود.
بنابراین کم آبی یک محدودیت ساختاری برای توسعه اقتصادی محسوب می شود و اتخاذ رویکرد اقتصادی بلندمدت در سیاستگذاری آب ، شرط لازم برای دستیابی به توسعه پایدار است.
نظر شما