گزارش اختصاصی صفحه اقتصاد از روز ملی سینما
۲۱ شهریور ماه روز نمادین سینما
کارگردانهای ایرانی توانستهاند در جشنوارههای معتبر جهانی مانند جشنواره کن، اسکار، ونیز و برلین توجه جهان را به سینمای ایران جلب کنند.
صفحه اقتصاد -
سارا نعیمی - اختصاصی صفحه اقتصاد - 21 شهریور ماه روز ملی سینما ،روز یادآوری وتلاش دستاندرکاران و افتخاری برای سینما ایران است.
ایران تنها کشوری است که سینمایش را به تمام جهان صادر میکند. کیارستمی، فرهادی، بنیاعتماد و بسیاری دیگر افراد، نقش بزرگی در گسترش مرزهای فرهنگی ما بازی کردهاند.
21 شهریور ماه «روز ملی سینما»
بانى ورود نخستين دوربين فيلمبردارى و نمايش فيلم به ایران، در سال 1279 شمسی برابر با 1900 میلادی مظفرالدينشاه بوده است و نخستين فيلمبردار ايرانى نيز ابراهيم خان عکاسباشى محسوب مىشود در سفرنامه مبارکه مظفرالدینشاه آمده است که شاه روز یکشنبه هفدهم تیر ۱۲۷۹ به اتفاق میرزا ابراهیم خان عکاسباشى به تماشاى دستگاه سینموفتوگراف و لانترن ماژیک رفته است. این حادثه پنج سال پس از رواج اختراع برادران لومیر در پاریس رخ داد؛ (شاه این دوربین را اشتباهاً سینموفتوگراف مىنامید.).در سال 1379 در چهارمین جشن بزرگ سینمای ایران و همزمان با بزرگداشت صدمین سال ورود سینما به ایران بود که 21 شهریور ماه به عنوان «روز ملی سینما» شناخته شد و هر سال جشن خانه سینما در این روز برگزار می شود و 21 شهریور ماه به عنوان روزی نمادین وارد تقویم شد. در سال ۱۳۷۹، پيشنويس قانون سينما ارائه شد که در آن دادگاه صالحه براى رسيدگى به خطاهاى سينمايى پيش بينى شده است. همچنين استراتژى سينماى ايران در برنامه پنج ساله سوم توسعه انتشار يافت. ويژگى و مشخصه اين دوره که به سينماى بعد از دوم خرداد مشهور است، بحث سنت و مدرنيته مى باشد.
حذف نام روز سینما از تقویمهای رسمی
حذف نام روز ملی سینما از تقویم های رسمی از سال 90 تا سال 93 با واکنشهای متعددی مواجه شدتا اینکه علی جنتی وزیر فرهنگ دولت یازدهم در اولین مراسم جشن ملی سینما که بعد از بازگشایی خانه سینما از بازگشت مجدد روز سینما به تقویم خبر داد و در نهایت یکشنبه ۴ آبان ماه بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی روز سینما رسما به تقویم کشور بازگشت.
با وجود همه حاشیهها، اما جای خرسندی است که ۲۱ شهریور ماه به عنوان روز ملی سینما در تقویم ایران وجود دارد و در این روز همه اهالی سینما حتی اگر به دلایلی در این جشن خانه سینما شرکت نکنند و یا برگزار نشود همدلی خودشان را در این عرصه به اثبات میرسانند.
سینما ایران در جشنواره های بین المللی
در ایران سینما با هویت، فرهنگ، تمدن، دین و تاریخ ایرانی عجین شده است و توانسته آثار ارزشمندی خلق کند.
فیلمهای ایرانی توانستهاند در جشنوارههای مختلف بینالمللی حضور داشته باشند و جوایزی کسب کنند. منتقدان بزرگ جهان از فیلمهای ایرانی بهعنوان مهمترین آثار هنری جهان تمجید کردهاند.
کارگردانهای ایرانی توانستهاند در جشنوارههای معتبر جهانی مانند جشنواره کن، اسکار، ونیز و برلین توجه جهان را به سینمای ایران جلب کنند.
اولین حضور سینمای ایران به سال ۱۹۶۱ با فیلم کوتاه «کوروش کبیر» با کارگردانی مصطفی فرزانه باز میگردد. دومین حضور سینمای ایران، همراه با کسب یک جایزه بود. فیلم «طلوع فجر» ساخته احمد فاروقی قاجار توانست جایزه شورای عالی تکنیک را از آن خود کند. در همین دوره بود که فیلم بلند ایرانی ساخته فرخ غفاری به نام «شب قوزی» به نمایش در آمد و منتقدان جشنواره به تماشای این فیلم نیز نشستند.
مرحوم عباس کیارستمی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین سینماگران جهان
جایزه بعدی سینمای ایران در جشنواره کن توسط مرحوم عباس کیارستمی دریافت شد. فیلم سینمایی «زندگی و دیگر هیچ» در بخش نوعی نگاه به نمایش درآمد و اولین جایزه "بهترین فیلم" این بخش و نیز "جایزه روسلینی" را به خود اختصاص داد.کیارستمی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین سینماگران جهان نیز شناخته میشود.
مرحوم عباس کیارستمی برای نخستن بار در سال 1994 میلادی و با ساخت فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» در جشنواره فیلم کن حضور داشت که در آن زمان برای ساخت این فیلم سینمایی نامزد دریافت جایزه نخل طلایی این جشنواره فرانسوی شد، اما موفق به دریافت این جایزه مهم و معتبر سینمایی نشد. «زیر درختان زیتون» با وجود اینکه در جشنواره فیلم کن جایزه دریافت نکرد، اما توانست جایزه بهترین فیلم جشنواره بین المللی فیلم شیکاگو، بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان انجمن منتقدان فیلم نیویورک و جوایز بهترین فیلم جشنواره های بین المللی سائو پائولو و وایادولید را به خود اختصاص دهد.
سینمای ایران درکن
نخل طلا، جایزه بزرگ، جایزه هیئت داوران، نخل طلایی فیلم کوتاه، جایزه بهترین بازیگر زن، جایزه بهترین بازیگر مرد، جایزه بهترین کارگردان و جایزه بهترین فیلمنامه از جمله جوایز ویژه جشنواره کن است.
هفتاد و پنجمین جشنواره کن در شامگاه شنبه ۷ خرداد در حالی به کار خود پایان داد که امسال این جشنواره در حاشیه مسائل مختلفی همچون جنگ روسیه و اکراین شاهد حواشی مختلفی بود. در این دوره جشنواره کن ایران حضور فعالی داشت؛ اصغر فرهادی برای نخستین بار داور جشنواره کن ۲۰۲۲ شد، ایران در بخش اصلی با فیلم برادران لیلا به کارگردانی سعید روستایی حضور داشت و البته از حضور فیلم عنکبوت مقدس هم نباید گذشت.
فیلم «برادران لیلا» روستایی همچنین موفق به کسب جایزه شهروندی کن شد. این دومین سالی است که این جایزه حاشیهای اهدا میشود و سال پیش اصغر فرهادی با «قهرمان» موفق به کسب این جایزه شده بود. این اولین بار است که «در بخش مسابقه اصلی» یک فیلم ایرانی برنده این جایزه میشود. این جایزه از سال ۱۹۴۶ توسط منتقدین منتخب این انجمن انتخاب میشود. «برادران لیلا» درامی پیچیده با شخصیتهای متعدد است که داستان خانوادهای سابقاً موفق را روایت میکند؛ خانوادهای که پدر پیرش (سعید پورصمیمی) به این فکر میکند که ثروت خود را بین پنج فرزندش تقسیم کند یا نه. زمان طولانی فیلم و روایت سرراست آن، از شانس تصاحب نخل طلا کاسته است با اینکه توانایی روستایی در تردستی با این همه شخصیت و گرفتن بازیهای باورپذیر و انرژی دائمی که فیلم دارد، آن را تحسینبرانگیز کرده است.
جشنواره فیلم ونیز 2022
هفتاد و نهمین جشنواره بین المللی فیلم ونیز در تاریخ 31 آگوست 2022 (9 شهریور 1401) تا 10 سپتامبر 2022 (19 شهریور 1401) برگزار شد
جشنواره فیلم ونیز فستیوالی سالانه است که در ونیز ایتالیا برگزار میشود. این فستیوال قدیمیترین جشنواره فیلم جهان است و یکی از 5 جشنواره معتبر بینالمللی محسوب میشود. جشنواره فیلم ونیز 2022 شروع شد . 3 فیلم از سینمای ایران نیز در این جشنواره حضور دارندامسال لیلا حاتمی بازیگر ایرانی یکی از داوران بخش مسابقه اصلی این رویداد مهم سینمایی بوده است.
فیلمهای «خرس نیست» ساخته جعفر پناهی و «شب داخلی دیوار» (پشت دیوار) به کارگردانی وحید جلیلوند در بخش مسابقه اصلی و فیلم «جنگ جهانی سوم» به کارگردانی هومن سیدی در بخش افق ها و همچنین فیلم «بی رویا» به کارگردانی آرین وزیر دفتری در بخش افقهای گسترش یافته حضور دارند. «سینمای ایران با داوری لیلا حاتمی و دو فیلم سینمایی در بخش مسابقه ۷۹، یک فیلم ( جنگ جهانی سوم به کارگردانی هومن سیدی ) در بخش افق ها و یک فیلم ( بی رویا آرین وزیر دفتری ) در بخش افق ها اکسترا، یک فیلم بخش کالج سینما به تهیه کنندگی کتایون شهابی و حضور داریوش خنجی به عنوان مدیر فیلمبرداری فیلم «باردو» ساخته آلخاندرو ایناریتو، سالی استثنایی را برای خود در تاریخ جشنواره ونیز رقم زد.»
در این دوره از فستیوال فیلم «بانو» ساخته تهمینه رافائلا به تهیه کنندگی کتایون شهابی، محصول جمهوری آذربایجان در بخش کالج سینمای بینال به نمایش در میآید.
ایران تنها کشوری است که سینمایش را به تمام جهان صادر میکند. کیارستمی، فرهادی، بنیاعتماد و بسیاری دیگر افراد، نقش بزرگی در گسترش مرزهای فرهنگ ما بازی کردهاند.