صفحه اقتصاد بررسی میکند
گذر فولاد مبارکه از قطب قوی صنعت ملی به رقیب جهانی
گزارشهای فصلی و افتتاح پروژههای کلیدخوردهای مانند بزرگترین نیروگاه خورشیدی متمرکز کشور، یک پیام روشن از مجموعه فولاد مبارکه به بازار مخابره میکند: این گروه صنعتی، در آستانه ۳۳ سالگی، در حال گذار از یک نقش سنتی به یک موقعیت جدید است. گذاری که بیش از هر چیز، با واژههایی مانند «رقابتپذیری»، «پایداری» و «آیندهنگری» تعریف میشود.
اخبار مرتبط با صنعت فولاد جهان در سال جاری، اغلب رنگ و بوی نگرانی داشت. از مازاد ظرفیت تولید در چین تا افت تقاضا در برخی بازارهای اروپایی و فشارهای فزاینده نهادهای بینالمللی برای کاهش انتشار کربن. در این میان، اما دادههای داخلی از مجموعهای چون فولاد مبارکه، روایتی متفاوت را بازگو میکند. روایتی که شاید در نگاه اول، تنها چند رقم رشد درصدی روی کاغذ باشد، اما با کندوکاو در جزئیات، نمایی از یک تغییر استراتژیک بزرگ را نشان میدهد.
تغییری که اقتصاد ایران و جایگاه آن در معادلات منطقهای را تحت تأثیر قرار خواهد داد. این گزارش، با تکیه بر آخرین دادههای عملکردی و پروژههای عملیاتیشده در سال ۱۴۰۴، این گذار را واکاوی میکند.
عملکرد موتور صنعت در شرایط پیچیده
برای درک تحول در فولاد مبارکه، ابتدا باید به شاخصهای کلاسیک و ملموس نگاه کرد. گزارش عملکرد ۹ ماهه سال مالی، تصویری از یک حرکت حسابشده و مقاوم ارائه میدهد. در شرایطی که بسیاری از واحدهای صنعتی با چالشهای تأمین انرژی یا نوسانات بازار دستوپنجه نرم میکنند، این مجموعه موفق شده است نه تنها برنامه تولید خود را محقق کند، بلکه از آن نیز پیشی بگیرد.
تولید فولاد خام با رشد ۵ درصدی به مرز ۸.۶ میلیون تن رسیده و تولید آهن اسفنجی با رشدی نزدیک به ۱۰ درصدی، از ۱۰.۴ میلیون تن عبور کرده است. این ارقام، در فضای اقتصادی امروز ایران، تنها آمار خشک نیستند. آنها به معنای تداوم کار خطوط تولید هزاران کارخانه تولید لوازم خانگی در شهرکهای صنعتی اطراف تهران، تامین ورق برای پروژههای زیرساختی در بندرعباس، و تضمین مواد اولیه کارگاههای لوله و پروفیل در مشهد است.
به بیان سادهتر، این رشد تولید، یک «ضریب اطمینان» برای کل زنجیره ارزش صنایع پاییندستی ایجاد میکند. در واقع، فولاد مبارکه در این بخش، نقش خود را به خوبی ایفا کرده است؛ نقش یک ستون ثابت و قابل اتکا. اما داستان به همینجا ختم نمیشود. اتفاق جالب، در لایه بعدی استراتژی این شرکت در حال رخ دادن است.
بازی فولاد مبارکه با کارتهای جدید پایداری و فناوری
اگر روزگاری مزیت رقابتی یک فولادساز، تنها به ظرفیت کورههایش وابسته بود، امروز معادله پیچیدهتر شده است. بازارهای جهانی به تدریج و تحت تأثیر قوانین سختگیرانهای مانند «مالیات بر کربن مرزی» اتحادیه اروپا، به سمت محصولاتی متمایل میشوند که ردپای کربن کمتری دارند. فولاد مبارکه، با درک این تحول ساختاری، به سرعت در حال تغییر میدان بازی است.
نماد بارز این تغییر، افتتاح فاز نخست نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق» است. راهاندازی این نیروگاه که به عنوان بزرگترین نیروگاه متمرکز خورشیدی کشور شناخته میشود، تنها یک اقدام تبلیغاتی سبز نیست. این یک حرکت راهبردی برای کاهش هزینههای انرژی در بلندمدت و مهمتر از آن، باز کردن درهای بازارهای حساس و با ارزش افزوده بالا در آینده است. تخمین زده میشود این پروژه بتواند سالانه از انتشار دهها هزار تن گاز CO₂ جلوگیری کند. این یعنی «قابلیت فروش» محصولات در بازار جهانی فردا افزایش مییابد.
افتتاح «مرکز توسعه کسبوکار صنعت ۴.۰» با همکاری دانشگاه تهران، قطعه دیگری از این پازل است. این مرکز نشان میدهد که نگاه به فناوری، از سطح خرید چند ربات جوشکار فراتر رفته و به سمت ایجاد یک اکوسیستم نوآوری برای حل چالشهای واقعی خطوط تولید حرکت کرده است. تربیت نیروی انسانی آشنا با مفاهیم اینترنت صنعتی اشیا و تحلیل داده، سرمایهگذاری برای رقابت در دهه پیش روست.
ترسیم چشمانداز آینده از اصفهان به جمع برترینهای جهان
تمامی این تحرکات، وقتی معنا پیدا میکنند که به نقشه راه اعلامشده مدیریت شرکت نگاه کنیم. افقی که برای سال ۱۴۱۰ ترسیم شده، دیگر محدود به مرزهای داخلی نیست. هدف، رسیدن به درآمد ۱۵ میلیارد دلاری و قرار گرفتن در جمع ۲۰ فولادساز برتر جهان است. این اهداف، بلندپروازانه اما در صورت تداوم مسیر کنونی، دستیافتنی به نظر میرسند.
کلید این موفقیت، در تنوع بخشیدن به سبد محصولات و بازارها نهفته است. تمرکز بر تولید فولادهای ویژه با ارزش افزوده بالا (مانند ورقهای استنلس استیل که پیشتر بومیسازی شده) و نفوذ هوشمندانه به بازارهای جدید جغرافیایی، دو بال اصلی برای این پرواز خواهند بود. البته ریسکهای این مسیر، از نوسانات قیمت سنگ آهن و انرژی در بازارهای جهانی تا چالشهای لجستیک و سیاسی، کم نیستند.
اما به نظر میرسد برای اولین بار، یک فولادساز ایرانی، با یک برنامه جامع که هم تولید، هم پایداری و هم فناوری را پوشش میدهد، خود را برای رقابت در لیگ جهانی آماده میکند.
تولد دوباره یک غول صنعتی
روایت سال ۱۴۰۴ فولاد مبارکه، واقعیت یک «تولد دوباره» است. این مجموعه، در سیوسومین سال تاسیس خود، به خوبی دریافته که نقش سنتی خود به عنوان «تأمینکننده مادر» کافی نیست. آینده، از آن شرکتهایی است که بتوانند همزمان، کارآمد، سبز و هوشمند باشند. حرکتهای عملی این گروه، از رشد تولید در شرایط سخت تا سرمایهگذاری روی انرژی پاک و نوآوری، نشان میدهد که این گذار، تنها در سطح شعار نمانده و به عرصه عمل رسیده است.
موفقیت در این مسیر، نه تنها آینده خود شرکت، بلکه بخش قابلتوجهی از توان صادرات غیرنفتی و امنیت صنعتی کشور را تعیین خواهد کرد. به نظر میرسد فولاد مبارکه، این بار نه در قالب یک طرح ساختمانی، که در هیئت یک استراتژی نوین، در حال خاکبرداری است.
نظر شما