یادداشت اختصاصی از جواد نبوتی
هراس تلآویو از دیپلماسی مسقط؛ چرا مذاکرات ایران و آمریکا اسرائیل را نگران کرد؟
مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در مسقط، اگرچه از سوی تهران و میانجی عمان «جدی و مثبت» توصیف شد، اما بازتاب آن در رسانهها و محافل سیاسی رژیم صهیونیستی چیزی جز اضطراب، تردید و تلاش برای بیاهمیت جلوهدادن این روند نبود. این واکنشها بیش از آنکه بیانگر واقعیت مذاکرات باشد، آینهای از نگرانی عمیق تلآویو نسبت به احیای مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن است.
از همان ساعات اولیه پس از پایان مذاکرات مسقط، رسانههای صهیونیستی تلاش کردند با ادبیاتی هماهنگ، این پیام را منتقل کنند که گفتوگوها فاقد پیشرفت ملموس بوده و صرفاً در چارچوب «مدیریت بحران» باقی مانده است. این در حالی است که مقامات ایرانی و بدر السعیدی، وزیر خارجه عمان، بر جدی بودن مذاکرات و مفید بودن آن برای تبیین مواضع تأکید کردند.
اصرار رسانههای اسرائیلی بر بینتیجه نشان دادن مذاکرات، بیش از هر چیز نشاندهنده ترس از شکسته شدن بنبست دیپلماتیک و کاهش نقش تلآویو در معادلات ایران و آمریکا است؛ نقشی که طی سالهای گذشته با بزرگنمایی تهدید نظامی و فشار حداکثری تعریف شده بود.
هراس از توافق مرحلهای
شبکه «کان» رژیم صهیونیستی با اذعان به تمرکز مذاکرات بر پرونده هستهای، مدعی شد واشنگتن به دنبال یک تفاهم مرحلهای با ایران است؛ توافقی که هدف آن نه حلوفصل کامل اختلافات، بلکه کاهش تنشهاست. همین گزاره، خط قرمز اصلی تلآویو را آشکار میکند: اسرائیل نگران هر توافقی است که به «مهار بحران» بینجامد، نه «تقابل دائمی».
در واقع، از نگاه تلآویو، حتی یک توافق محدود که مانع تشدید تنش شود، میتواند فضای امنیتی مطلوب اسرائیل را بر هم بزند و گزینه نظامی را از دستور کار خارج کند.
خطوط قرمز ایران؛ واقعگرایی یا امتیاز ندادن؟
کانال ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی ناچار شد به واقعیتی مهم اذعان کند: ایران با خطوط قرمز شفاف وارد مذاکرات شده است. محدود کردن گفتوگوها به پرونده هستهای و مخالفت صریح با ورود موضوعات موشکی و نفوذ منطقهای، نشاندهنده راهبردی حسابشده از سوی تهران است.
ارسال همزمان پیامهای بازدارندگی در کنار مذاکره، بهوضوح این پیام را منتقل میکند که ایران مذاکره را نه از موضع ضعف، بلکه از جایگاه تثبیتشده دنبال میکند؛ موضوعی که رسانههای اسرائیلی آن را «تقویت موقعیت بدون دادن امتیاز اساسی» توصیف کردند.
خطوط قرمز تلآویو؛ خواستههایی فراتر از واقعیت
در مقابل، روزنامه «جروزالم پست» فهرستی از خواستههای اسرائیل را منتشر کرد که عملاً فراتر از هر توافق قابل تصور است؛ از توقف کامل غنیسازی گرفته تا نابودی برنامه موشکی و قطع روابط منطقهای ایران. چنین مطالباتی نهتنها با منطق مذاکرات همخوانی ندارد، بلکه نشان میدهد اسرائیل اساساً مخالف هرگونه توافق - محدود- میان تهران و واشنگتن است.
شکاف ترامپ و نتانیاهو؛ بحران در اردوگاه متحدان
روزنامه هاآرتص از زاویهای صریحتر به موضوع پرداخت و از شکاف جدی میان اهداف نتانیاهو و ترامپ نوشت. در حالی که نخستوزیر اسرائیل همچنان بر پروژه «تغییر نظام در ایران» اصرار دارد، ترامپ بهدنبال یک توافق جدید است؛ حتی اگر این توافق، مشروعیت ساختار کنونی ایران را تقویت کند.
این اختلاف، یکی از دلایل اصلی نگرانی تلآویو از مذاکرات مسقط است؛ چراکه اسرائیل دیگر مطمئن نیست واشنگتن حاضر باشد هزینههای سنگین سیاست تقابل دائمی را بپردازد.
دیپلماسی زیر سایه تهدید نظامی
حضور فرمانده سنتکام در ترکیب هیئت آمریکایی، پیامی دوگانه داشت: مذاکره از یک سو و تهدید نظامی از سوی دیگر. با این حال، همانطور که رسانههایی چون تایمز اسرائیل نیز اذعان کردند، مثبت خواندن مذاکرات از سوی وزیر خارجه ایران نشان میدهد شکاف اصلی هنوز پابرجاست، اما مسیر گفتوگو باز شده است.
جمعبندی
بازتاب پراضطراب مذاکرات مسقط در رسانههای صهیونیستی، بیش از آنکه روایتگر واقعیت گفتوگوها باشد، بیانگر نگرانی اسرائیل از احیای دیپلماسی و کاهش تنش میان ایران و آمریکاست. تجربه نشان داده هرجا گفتوگو جدی میشود، تلآویو نگران میشود؛ و همین نگرانی، خود بهترین نشانه از اهمیت و اثرگذاری مسیر مسقط است.
نظر شما