یارانه ۱۲ میلیارد دلاری آمریکا به کشاورزان آسیب دیده از جنگ تجاری
دولت آمریکا با رونمایی از بسته حمایتی ۱۲ میلیارد دلاری برای کشاورزان، تلاش کرده است آثار منفی جنگهای تجاری، کاهش قیمت محصولات کشاورزی و از دست رفتن بازارهای صادراتی، به ویژه در چین را مهار کند. این بسته که عمدتاً به پرداختهای مستقیم اختصاص یافته، بار دیگر نقش دولت فدرال را بهعنوان جبرانکننده هزینههای سیاستهای تجاری برجسته میکند. اگرچه کاخ سفید این اقدام را «پل عبور» تا بهبود شرایط بازار میداند، اما تجربه دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ و اظهارات خود کشاورزان نشان میدهد که این حمایتها بیش از آنکه مشکل ساختاری بخش کشاورزی آمریکا را حل کند، تنها فشارهای کوتاهمدت را تخفیف میدهد.
اعلام بسته کمک ۱۲ میلیارد دلاری دولت دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا به بخش کشاورزی این کشور، بار دیگر نشان داد که جنگهای تجاری، حتی در بزرگترین اقتصاد جهان، بدون هزینه داخلی نیست. این بسته حمایتی که در کاخ سفید و با حضور مقامات ارشد اقتصادی و کشاورزی آمریکا معرفی شد، مستقیماً کشاورزانی را هدف قرار میدهد که طی سالهای اخیر از افت قیمت محصولات، افزایش هزینههای تولید و محدود شدن بازارهای صادراتی آسیب دیدهاند.
بر اساس اعلام دولت آمریکا، حدود ۱۱ میلیارد دلار از این بسته در قالب پرداختهای یکباره و مستقیم به کشاورزان تولیدکننده محصولات ردیفی (row crops) و در چارچوب برنامهای موسوم به «پل حمایتی کشاورزان» تخصیص مییابد. یک میلیارد دلار دیگر نیز برای محصولاتی در نظر گرفته شده که مشمول این برنامه نیستند. منطق اصلی دولت، ایجاد یک «پل مالی» برای عبور کشاورزان از شرایط فعلی تا بهبود محیط بازار عنوان شده است.
جنگ تجاری و کشاورزی؛ پیوندی پرهزینه
اگرچه کشاورزان آمریکایی بهطور سنتی از پایگاههای اجتماعی حزب جمهوریخواه محسوب میشوند، اما در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، بخش کشاورزی بهشدت تحت تأثیر تنشهای تجاری قرار گرفته است. در میان این تنشها، اختلاف با چین جایگاه ویژهای دارد؛ چراکه پکن بزرگترین مقصد صادراتی سویای آمریکا و یکی از مهمترین بازارهای محصولات کشاورزی این کشور است.
اعمال تعرفههای جدید بر کالاهای چینی و اقدامات تلافیجویانه پکن باعث شد چین برای ماهها واردات سویای آمریکا را متوقف یا بهشدت محدود کند. این تصمیم، بهویژه برای کشاورزان تولیدکننده سویا و سورگوم، ضربهای جدی بود و به افت شدید درآمد آنها انجامید. در چنین شرایطی، پرداخت یارانه مستقیم عملاً به ابزاری برای جبران هزینههای سیاست تجاری دولت تبدیل شده است.
یارانه بهجای بازار؛ تناقض در گفتمان سیاستگذاری
ترامپ در مراسم اعلام این بسته تأکید کرد که کشاورزان «یارانه نمیخواهند» و خواهان «زمین بازی برابر» هستند. با این حال، واقعیت آن است که تداوم جنگ تجاری و بیثباتی بازارها، دولت را ناگزیر به استفاده از منابع عمومی برای حمایت از بخشی کرده که خود قربانی تصمیمات سیاست خارجی و تجاری شده است.
اظهارات کشاورزان حاضر در گزارش نیز این تناقض را برجسته میکند. برخی از آنها صراحتاً گفتهاند که این کمکها اگرچه در کوتاهمدت به پرداخت بدهیها یا جایگزینی ماشینآلات کمک میکند، اما مشکل اصلی یعنی افزایش هزینههای تولید و کوچک شدن بازارهای صادراتی را حل نمیکند. تجربه بستههای حمایتی دوره نخست ترامپ، شامل ۲۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ و ۴۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰، نیز نشان میدهد که این پرداختها بیشتر نقش مُسکن داشتهاند تا راهحل پایدار.
کشاورزان آمریکایی اهرم فشار چین در جنگ تجاری
مقامهای دولت آمریکا آشکارا اذعان کردهاند که چین از کشاورزان آمریکایی بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات تجاری استفاده کرده است. اگرچه توافقهایی برای خرید چند ده میلیون تن سویای آمریکا تا سال ۲۰۲۵ مطرح شده، اما آمارها نشان میدهد که تحقق این تعهدات تاکنون بسیار کمتر از سطح وعده دادهشده بوده است.
از نگاه دولت آمریکا، بسته حمایتی فعلی قرار است به کشاورزان کمک کند که بتوانند محصولات امسال را به بازار برسانند و برای کشت سال آینده برنامهریزی کنند؛ آن هم در شرایطی که هنوز افق روشنی از پایان تنشهای تجاری دیده نمیشود.
ابعاد سیاسی و اقتصادی بسته حمایتی
زمانبندی این تصمیم نیز معنادار است. افزایش نگرانی عمومی درباره هزینههای زندگی و قیمت مواد غذایی، دولت را تحت فشار قرار داده است که نشان دهد سیاستهایش در نهایت به «ارزانتر شدن آمریکا» منجر خواهد شد. ترامپ صراحتاً افزایش تولید داخلی کشاورزی را بخشی از راهبرد کنترل قیمتها معرفی کرده است؛ راهبردی که بدون حمایت مالی دولت، تحقق آن دشوار به نظر میرسد.
در عین حال، تهدید همزمان مکزیک به اعمال تعرفه جدید بر سر اختلافات آبی، نشان میدهد که دولت آمریکا همچنان مسیر فشار تجاری را ادامه میدهد؛ مسیری که احتمالاً در آینده نیز نیاز به بستههای حمایتی جدید را افزایش خواهد داد.
بسته ۱۲ میلیارد دلاری حمایت از کشاورزان آمریکا، بیش از آنکه نشانه قدرت سیاست تجاری باشد، بیانگر هزینههای سنگین جنگ تعرفهای برای اقتصاد داخلی است. این اقدام نشان میدهد که حتی در اقتصاد آمریکا، سیاستهای تجاری تهاجمی بدون پرداخت یارانه و مداخله دولت قابل تداوم نیست. برای کشاورزان، این بسته یک تنفس کوتاهمدت فراهم میکند؛ اما تا زمانی که بازارهای صادراتی تثبیت نشوند و هزینههای تولید مهار نگردد، وابستگی به کمکهای دولتی همچنان ادامه خواهد داشت.
نظر شما