مسعود کرباسیان در گفت وگوی اختصاصی با "صفحه اقتصاد" تاکید کرد:
ایران منابع دارد، اما سرمایهگذاری ندارد/ توسعه برای کشور محور اصلی است
ناترازی انرژی دیگر صرفاً مسئلهای در حوزه تولید و مصرف نفت، گاز و برق نیست؛ به اعتقاد مسعود کرباسیان، استاد دانشگاه و اقتصاددان، ریشه این چالش را باید در غیبت سرمایهگذاری و مغفول ماندن توسعه طی دهههای گذشته جستوجو کرد؛ مسیری که در صورت تداوم، حتی برخورداری ایران از ذخایر عظیم نفت، گاز و سایر منابع طبیعی نیز نمیتواند به موتور محرک رشد اقتصادی تبدیل شود.
صفحه اقتصاد - کرباسیان همچنین معتقد است سیاست فعلی افزایش قیمت بنزین نه توانسته مصرف را مدیریت کند و نه درآمد قابلتوجهی برای دولت ایجاد خواهد کرد.
به گزارش "صفحه اقتصاد"، موضوع ناترازی انرژی طی سالهای اخیر به یکی از جدیترین چالشهای اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ از محدودیت برق و خاموشیها گرفته تا نگرانی درباره تأمین گاز و همچنین مسائل مرتبط با تولید و فروش نفت. در این میان، پرسش اصلی این است که آیا میتوان بدون حل مسئله سرمایهگذاری، انتظار داشت شکاف میان ظرفیتهای تولید و میزان مصرف انرژی کاهش یابد؟
مسعود کرباسیان، استاد دانشگاه و اقتصاددان، در ارزیابی شرایط اقتصاد و انرژی کشور، توسعه را مهمترین مسئله ایران دانست و گفت: «مهمترین مسئله کشور توسعه است که متأسفانه ظرف ۴۰ سال گذشته مغفول مانده است. اول باید قبول کنیم که توسعه برای کشور محور اصلی است و بعد از آن سرمایهگذاری میآید.»
او با اشاره به شرایط تحریمی و محدودیتهای موجود برای تعامل اقتصادی با جهان افزود: «با توجه به تحریم و موارد مختلف و عدم تعامل با دنیا، باید قبول کنیم که بحث سرمایهگذاری و جذب سرمایه خارجی عملی نیست؛ لذا توسعه عملی نمیشود.»
کرباسیان با تأکید بر ظرفیتهای گسترده اقتصادی ایران اظهار کرد: «ما جزو پنج کشور دنیا هستیم از نظر منابع طبیعی و این عنایت خداوندی است. ما در نفت، گاز، معدن و زغالسنگ حرف برای زدن داریم و امیدوارم این شرایط بهتر شود.»
این اقتصاددان در عین حال ابراز امیدواری کرد که اقتصاد ایران در آینده بتواند مسیر رونق را طی کند و گفت: «من مطمئنم کشور ما به عنوان یک کشور نوظهور رونق را خواهد داشت.»
ناترازی انرژی؛ حاصل فاصله تولید و سرمایهگذاری
کرباسیان درباره تأثیر ناترازی انرژی بر خاموشیها و احتمال قطعی گاز نیز، میزان مصرف را یکی از عوامل تعیینکننده دانست و گفت: «قطعاً به مصرف ربط دارد. اگر تولید در کشور راه بیفتد، بدیهی است گاز و برق و مسائل دیگر مصرفشان بالا میرود.»
به گفته او، در شرایطی که فعالیت اقتصادی و تولید با محدودیت مواجه باشد، طبیعتاً میزان مصرف انرژی نیز کاهش پیدا میکند، اما این وضعیت نمیتواند راهحل پایدار ناترازی باشد.
وی تأکید کرد: «باید بپذیریم که اگر همین وضعیت فعلی باشد، یعنی جنگ و محاصره و ...، بعید میدانم خیلی مشکلی باشد؛ چون مصرف پایین میآید. ولی اساساً باید بپذیریم که اگر سرمایهگذاری نشود، همه اینها به مشکل تبدیل میشود.»
واکنش به شیوه افزایش قیمت بنزین
کرباسیان درباره افزایش قیمت بنزین نیز موضعی انتقادی داشت و گفت با افزایش قیمت بنزین به شکل فعلی موافق نبوده است.
او توضیح داد: «من با گرانی بنزین به این شکل مخالف بودم. به این معنا که ۱۰ هزار تومان نه روی مصرف اثر میگذارد و نه هیچ چیز.»
این اقتصاددان با تشریح پیشنهادی که پیشتر مطرح کرده بود، گفت: «نظر من این بود که آن مصرف ۱۵۰۰ تومانی را نگه میداشتند، حتی اگر ۲۰ لیتر اضافه میکردند، آن ۳۰۰۰ تومان را حذف میکردند و ۱۰ هزار تومان را حداقل ۲۰ یا ۲۵ هزار تومان میکردند.»
به اعتقاد کرباسیان، چنین سیاستی میتوانست میان حمایت از مصرفکنندگان کممصرف و مدیریت مصرف گروههای پرمصرف تفکیک ایجاد کند.
او در جمعبندی دیدگاه خود درباره سیاست فعلی قیمتگذاری بنزین گفت: «مردم ضعیف این را تحمل میکردند؛ آنهایی هم که مصرفشان بالاست، الان با ۱۰ هزار تومان نه مصرف پایین میآید و نه درآمد دولت بالا میرود.»
