مسکن از دسترس مردم خارج شد؛ جهش تا ۸ برابری قیمت در مناطق تهران

قیمت‌ها در برخی مناطق شمالی تهران تا بیش از ۵۶۰ میلیون تومان در هر مترمربع رسیده و حتی مناطق جنوبی که روزگاری ارزان‌ترین نقاط پایتخت محسوب می‌شدند، اکنون با قیمت‌های بالای ۱۰۰ میلیون تومان معامله می‌شوند؛ روندی که کارشناسان آن را نتیجه تورم مزمن، کاهش ساخت‌وساز و ورود سرمایه‌های سرگردان به بازار مسکن می‌دانند.

شمال تهران، هر متر تا ۵۶۰ میلیون تومان

آمارها نشان می‌دهد منطقه یک همچنان گران‌ترین منطقه پایتخت است. متوسط قیمت هر مترمربع آپارتمان در این منطقه از حدود ۱۰۰ میلیون تومان در مرداد ۱۴۰۰ به حدود ۵۶۰ میلیون تومان در تیر ۱۴۰۵ رسیده است. منطقه دو نیز از حدود ۶۲ میلیون تومان به حدود ۵۵۰ میلیون تومان و منطقه سه از ۶۵ میلیون تومان به حدود ۵۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است. در منطقه چهار نیز قیمت هر مترمربع از ۵۸ میلیون تومان به حدود ۴۵۰ میلیون تومان رسیده است.

این آمار نشان می‌دهد ارزش یک واحد ۱۰۰ متری در منطقه یک طی پنج سال از حدود ۱۰ میلیارد تومان به بیش از ۵۶ میلیارد تومان افزایش یافته است.مناطق مصرفی هم از دسترس خارج شدندکارشناسان بازار مسکن معتقدند مهم‌ترین اتفاق سال‌های اخیر، رشد شدید قیمت در مناطقی است که زمانی مقصد اصلی خریداران مصرفی بودند. منطقه پنج که همواره یکی از پرتقاضاترین مناطق تهران بوده، از حدود ۶۵ میلیون تومان به حدود ۵۵۰ میلیون تومان در هر مترمربع رسیده است.

منطقه ۱۰ از حدود ۲۵ میلیون تومان به حدود ۲۵۰ میلیون تومان و منطقه ۱۴ از حدود ۲۳ میلیون تومان به حدود ۲۰۰ میلیون تومان افزایش یافته‌اند.به گفته فعالان بازار، این رشد باعث شده بخش بزرگی از طبقه متوسط نیز از بازار خرید مسکن حذف شود.

جنوب تهران دیگر ارزان نیست

روند افزایش قیمت در مناطق جنوبی حتی از برخی مناطق شمالی نیز قابل توجه بوده است. منطقه ۱۶ از حدود ۲۲ میلیون تومان به ۱۸۰ میلیون تومان، منطقه ۱۷ از ۱۳ میلیون تومان به ۱۳۰ میلیون تومان، منطقه ۱۸ از ۱۴ میلیون تومان به ۱۳۰ میلیون تومان، منطقه ۱۹ از ۱۳ میلیون تومان به ۱۰۵ میلیون تومان و منطقه ۲۰ از ۱۹ میلیون تومان به حدود ۲۰۰ میلیون تومان در هر مترمربع رسیده است.به این ترتیب، حتی ارزان‌ترین مناطق تهران نیز اکنون برای بسیاری از خانوارها غیرقابل خرید شده‌اند.

شکاف میان درآمد و قیمت مسکن عمیق‌تر شد

بررسی شاخص‌های اقتصادی نشان می‌دهد طی پنج سال گذشته، حداقل دستمزد حدود ۶ تا ۷ برابر افزایش یافته، اما قیمت مسکن در برخی مناطق تا ۸ برابر رشد کرده است. همچنین سهم هزینه مسکن از درآمد خانوارهای شهری در بسیاری از موارد به بیش از ۶۰ درصد رسیده؛ در حالی که استاندارد جهانی این نسبت حدود ۳۰ درصد است.از سوی دیگر، تسهیلات خرید مسکن نیز بخش بسیار ناچیزی از قیمت یک واحد مسکونی را پوشش می‌دهد و در تهران ارزش وام خرید به کمتر از ۱۰ درصد قیمت یک واحد متوسط رسیده است.

چرا قیمت‌ها همچنان صعودی است؟

کارشناسان چهار عامل اصلی را در جهش قیمت مسکن مؤثر می‌دانند؛ تورم مزمن، رشد نرخ ارز، کاهش عرضه ناشی از افت ساخت‌وساز و تبدیل شدن مسکن به کالای سرمایه‌ای. در سال‌های اخیر صدور پروانه‌های ساختمانی کاهش یافته و همزمان هزینه ساخت به دلیل افزایش قیمت مصالح، دستمزد و زمین رشد قابل توجهی داشته است.به اعتقاد اقتصاددانان، تا زمانی که تورم مهار نشود، تولید مسکن افزایش نیابد و نظام تأمین مالی اصلاح نشود، انتظار کاهش محسوس قیمت‌ها واقع‌بینانه نخواهد بود.

آمارهایی که از بحران مسکن خبر می‌دهد

بررسی داده‌های بازار نشان می‌دهد قیمت هر مترمربع آپارتمان در گران‌ترین منطقه تهران به ۵۶۰ میلیون تومان رسیده است. در مناطق جنوبی نیز قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان عبور کرده‌اند. در همین مدت، ارزش یک واحد ۱۰۰ متری در برخی مناطق شمالی بیش از ۴۶ میلیارد تومان افزایش یافته است. همچنین برآوردها نشان می‌دهد برای خرید یک واحد ۸۰ متری در بسیاری از مناطق مصرفی تهران، خانوارها باید بین ۱۲ تا ۲۰ میلیارد تومان سرمایه داشته باشند؛ رقمی که با سطح درآمد اغلب خانوارهای ایرانی فاصله‌ای بسیار زیاد دارد.
به هر روی ، آمارهای مقایسه‌ای قیمت مسکن در ۲۲ منطقه تهران نشان می‌دهد بحران مسکن از مرحله افزایش قیمت عبور کرده و به بحران قدرت خرید تبدیل شده است. جهش چندصددرصدی قیمت‌ها در شمال، مرکز و جنوب پایتخت، کاهش توان خرید خانوارها، افت ساخت‌وساز و ناکارآمدی نظام تأمین مالی، بازار مسکن را به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های اقتصادی کشور تبدیل کرده است؛ چالشی که بدون مهار تورم، افزایش عرضه و اصلاح سیاست‌های حمایتی، چشم‌انداز روشنی برای بازگشت تعادل به آن دیده نمی‌شود.