"رویترز" گزارش میدهد:
چرخش نفتی ترامپ زیر فشار قیمت سوخت؛ آمریکا به سراغ گازوئیل روسیه رفت
افزایش قیمت انرژی در پی جنگ با ایران، دولت دونالد ترامپ را با معادلهای دشوار روبهرو کرده است: از یک سو، واشنگتن به دنبال حفظ فشار اقتصادی بر روسیه به دلیل جنگ اوکراین است و از سوی دیگر، اختلال در عرضه جهانی نفت و افزایش هزینه سوخت، تصمیمگیری درباره تحریمهای انرژی را پیچیدهتر کرده است.
صفحه اقتصاد - در همین شرایط، دولت آمریکا اجرای بخشی از تحریمها و تعرفههای مرتبط با روسیه را به حالت تعلیق درآورده و از توافقی برای واردات گازوئیل روسیه خبر داده است؛ تصمیمهایی که نشان میدهد تأمین انرژی و کنترل هزینهها تا چه اندازه در محاسبات اقتصادی واشنگتن اهمیت پیدا کردهاند.
مهلت ۶۰ روزه برای محاسبه هزینه تحریمها
به گزارش "رویترز" در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد دونالد ترامپ تا ۶۰ روز برای بررسی پیامدهای اقتصادی تحریمها و تعرفههای مرتبط با روسیه فرصت در نظر گرفته است. ترامپ یک روز پیشتر فرمانی اجرایی برای تعلیق اجرای بخشهایی از قانون موسوم به «قانون گراهام» امضا کرده بود؛ قانونی که با هدف افزایش فشار بر مسکو به دلیل جنگ اوکراین تصویب شده است.
این قانون علاوه بر تعرفه بر کالاهای روسی، مجازاتهایی را برای کشورهایی پیشبینی میکند که نفت و گاز روسیه را خریداری میکنند. این اقدامات قرار بود از هفته آینده اجرایی شوند، اما فرمان جدید زمان مشخصی برای پایان تعلیق تعیین نکرد.
روبیو با اشاره به ضرورت بررسی آثار اقتصادی این سیاست گفت دولت آمریکا میخواهد پیامدهای اعمال تحریمها و تعرفهها را هم برای اقتصاد جهانی و هم برای اقتصاد داخلی ایالات متحده ارزیابی کند.
اهمیت این تصمیم در آن است که تحریمهای انرژی فقط بر درآمدهای صادراتی روسیه اثر نمیگذارند؛ بلکه میتوانند هزینه تأمین سوخت، جریان تجارت بینالمللی و روابط اقتصادی آمریکا با دیگر کشورها را نیز تحت تأثیر قرار دهند. از این منظر، تعلیق موقت اقدامات پیشبینیشده را میتوان فرصتی برای ارزیابی هزینهها و پیامدهای اقتصادی اجرای آنها دانست.
واردات بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روسیه به آمریکا
بخش مهم دیگر این تحولات، توافق جداگانه آمریکا با روسیه برای افزایش عرضه گازوئیل به بازارهای جهانی است؛ توافقی که به گفته مقامهای آمریکایی، با هدف کمک به کاهش فشار قیمت سوخت در شرایط اختلال در عرضه انرژی انجام شده است.
ترامپ اعلام کرده روسیه در مرحله نخست بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به آمریکا عرضه خواهد کرد و محمولههای بعدی نیز در ماه نوامبر و پس از آن ارسال میشوند.
روبیو در دفاع از این توافق گفت: گازوئیل روسیه در هر صورت وارد بازار خواهد شد و مسئله اصلی این است که چه میزان از آن به آمریکا برسد.
این اظهارات نشان میدهد دسترسی به منابع سوخت و مدیریت هزینه تأمین انرژی، به یکی از ملاحظات تصمیمگیری دولت آمریکا تبدیل شده است. با این حال، گزارش رویترز جزئیاتی درباره قیمت قرارداد، شرایط پرداخت، زمان دقیق تحویل محمولهها یا تأثیر کمی این توافق بر قیمت گازوئیل در آمریکا ارائه نمیکند؛ بنابراین نمیتوان میزان کاهش احتمالی قیمتها را از اطلاعات منتشرشده برآورد کرد.
جنگ ایران و اوکراین؛ دو بحران در یک بازار انرژی
به نوشته رویترز، جنگ با ایران عرضه جهانی نفت را مختل کرده و افزایش قیمت انرژی، دولت ترامپ را در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره با فشار روبهرو ساخته است. در چنین شرایطی، سیاستگذاری درباره روسیه دیگر صرفاً به جنگ اوکراین و فشار بر مسکو محدود نمیشود؛ بلکه پیامدهای آن برای بازار سوخت و اقتصاد آمریکا نیز اهمیت پیدا کرده است.
روبیو با اشاره به همزمانی بحرانها گفت: درگیریهای نقاط مختلف جهان بهتدریج بر یکدیگر اثر میگذارند و مدیریت همزمان جنگ در خاورمیانه و اوکراین، عرضه جهانی انرژی را با دشواری روبهرو کرده است.
در این میان، هند نیز یکی از کشورهایی است که در محاسبات واشنگتن اهمیت دارد. این کشور با وجود متنوعسازی منابع انرژی خود، همچنان وابستگی قابل توجهی به نفت روسیه دارد. اجرای کامل قانون گراهام میتواند کالاهای کشورهای واردکننده انرژی روسیه را نیز مشمول تعرفه کند و از این طریق، بر روابط تجاری آمریکا با شرکای خود اثر بگذارد.
آیا فشار قیمت سوخت میتواند سیاست تحریم را تغییر دهد؟
تعلیق بخشی از تحریمها با انتقادهایی در آمریکا و اوکراین روبهرو شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، هشدار داده که این تصمیم میتواند به تقویت موضع روسیه و طولانیتر شدن جنگ منجر شود. همچنین دارلین گراهام، سناتور جمهوریخواه، مخالفت خود را با تصمیم ترامپ اعلام کرده و گفته است ترجیح میدهد فشار بر روسیه حفظ شود.
با این حال، از منظر اقتصادی، موضوع اصلی این است که سیاست تحریم تا چه اندازه میتواند بدون تحمیل هزینههای بیشتر به مصرفکنندگان و بازار انرژی ادامه پیدا کند. وقتی اختلال در عرضه، قیمت سوخت را بالا میبرد، محدود کردن منابع تأمین انرژی ممکن است پیامدهایی فراتر از کشور هدف داشته باشد و هزینههایی را به اقتصادهای دیگر نیز منتقل کند.
البته تصمیم اخیر به معنای لغو کامل تحریمهای روسیه نیست؛ دولت آمریکا اعلام کرده است که در دوره پیشرو پیامدهای اقتصادی اقدامات موردنظر را بررسی خواهد کرد. از سوی دیگر، توافق گازوئیل نیز بهتنهایی تضمینی برای کاهش قیمت سوخت محسوب نمیشود و اثر نهایی آن به حجم عرضه، قیمت قرارداد و شرایط بازار بستگی خواهد داشت.
اولویت تأمین انرژی در محاسبات اقتصادی واشنگتن
تصمیم تازه دولت آمریکا نشان میدهد که در شرایط اختلال در عرضه جهانی انرژی، اجرای سیاستهای تحریمی با ملاحظات اقتصادی پیچیدهتری همراه میشود. واشنگتن از یک طرف به دنبال حفظ فشار بر روسیه است و از طرف دیگر، با افزایش هزینه سوخت و ضرورت تأمین انرژی روبهروست.
مهلت ۶۰ روزه برای بررسی پیامدهای اقتصادی تحریمها و توافق واردات گازوئیل روسیه، دو نشانه از تلاش دولت آمریکا برای مدیریت این تعارض هستند. با این حال، میزان اثرگذاری این تصمیمها بر قیمت سوخت و بازار جهانی انرژی هنوز روشن نیست و به نحوه اجرای توافقها و تحولات جنگ در خاورمیانه و اوکراین بستگی دارد.