افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم سال به کجا رسید؟
با گذشت زمان وعده‌داده‌شده برای بازنگری دستمزدها، هنوز تصمیم مشخصی درباره ترمیم حقوق کارگران گرفته نشده است؛ در همین حال، نمایندگان کارگری پیشنهاد افزایش برخی مزایا را مطرح کرده‌اند.
صفحه اقتصاد - با گذشت حدود دو ماه از نیمه دوم سال و در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی و فشارهای تورمی بیش از گذشته در معیشت خانوارها احساس می‌شود، لزوم حمایت از جامعه کارگری و جبران کاهش قدرت خرید این گروه اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در چنین شرایطی، مطالبه افزایش حقوق کارگران و بازنگری در دستمزدها بار دیگر به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه جامعه کارگری تبدیل شده است.
وعده افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم سال چه شد؟
در اسفندماه سال ۱۴۰۴ و هم‌زمان با مذاکرات تعیین دستمزد سال ۱۴۰۵، با توجه به فاصله میان حقوق کارگران و هزینه واقعی زندگی، توافق شد که با رصد شرایط اقتصادی و نرخ تورم، موضوع ترمیم دستمزدها در نیمه دوم سال و حوالی شهریورماه در شورای عالی کار مورد بررسی قرار بگیرد.
این توافق در شرایطی مطرح شد که نمایندگان کارگری معتقد بودند افزایش حقوق ابتدای سال، پاسخگوی هزینه‌های معیشت خانوارها نیست و با ادامه روند تورمی، قدرت خرید کارگران بیش از گذشته کاهش پیدا می‌کند. با این حال، شهریورماه سپری شد و اکنون با گذشت حدود دو ماه از زمان مورد توافق، هنوز اقدام مشخصی برای بازنگری دستمزدها انجام نشده است؛ موضوعی که اعتراض نمایندگان کارگری و نگرانی‌ها درباره عقب‌نشینی دولت از وعده ترمیم مزد را به دنبال داشته است.
چرا کمیته دستمزد تشکیل نشد؟
محسن باقری، عضو گروه کارگری شورای عالی کار، اعلام کرده است که کمیته دستمزد در سال جاری تاکنون تشکیل نشده است. به گفته او، نمایندگان کارگری خواستار برگزاری جلسات این کمیته برای محاسبه دقیق هزینه سبد معیشت و بررسی آمار رسمی تورم بودند، اما وزارت کار ترجیح داده است مستقیماً به موضوع دستمزد ورود کند.
باقری همچنین گفته است پس از برگزاری جلسه‌ای با حضور نمایندگان کارگری، قرار بود احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تیمی را در دولت برای پیگیری و هماهنگی موضوع ترمیم مزد مشخص کند، اما این روند متوقف شده است. نامه‌های رسمی گروه کارگری نیز تاکنون بی‌پاسخ مانده و حتی جلسات عادی و ماهانه شورای عالی کار هم برگزار نشده است. نمایندگان کارگری خواستار آن هستند که وزارت کار درباره ادامه پیگیری توافق اسفندماه و علت برگزار نشدن جلسات، موضع روشنی اعلام کند.
هزینه سبد معیشت کارگران به مرز ۷۸ میلیون تومان رسید
بر اساس گزارش کانون عالی شوراهای اسلامی کار، هزینه سبد معیشت خانوار کارگری در دهک چهارم با احتساب تورم شهریورماه ۱۴۰۵ به ۷۷ میلیون و ۹۴۷ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که فاصله قابل توجه میان درآمد کارگران و هزینه‌های ضروری زندگی را نشان می‌دهد.
محسن باقری در این زمینه گفته است بررسی‌ها نشان می‌دهد دستمزد کارگران در شهریورماه حتی هزینه کمتر از ۱۰ روز زندگی خانوار را نیز به‌طور کامل پوشش نمی‌داده است. داود میرزایی، دبیر اجرایی خانه کارگر ساوه و زرندیه، نیز با اشاره به تغییرات نرخ ارز از زمان تعیین دستمزد سال ۱۴۰۵ تاکنون گفته است در زمان مذاکرات مزدی، قیمت دلار حدود ۱۵۰ هزار تومان بود، اما اکنون از ۲۵۰ هزار تومان عبور کرده است. به گفته او، افزایش هزینه‌ها تأمین نیازهای اولیه زندگی را برای کارگران دشوار کرده و دولت باید به وعده خود برای بازنگری دستمزدها عمل کند.
جزئیات پیشنهاد افزایش ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی مزایای کارگران
در شرایطی که هنوز تصمیمی برای افزایش پایه حقوق کارگران گرفته نشده، نمایندگان کارگری پیشنهاد کرده‌اند به‌جای تغییر پایه دستمزد، برخی مزایای مزدی افزایش پیدا کند تا بخشی از فشار هزینه‌های زندگی جبران شود. این پیشنهاد بر افزایش حق تأهل و بن کارگری متمرکز است.
در سال ۱۴۰۵ مبلغ حق تأهل ۵۰۰ هزار تومان و بن کارگری ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده است. بر اساس پیشنهاد مطرح‌شده، حق تأهل کارگران از ۵۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کند؛ یعنی یک میلیون تومان بیشتر از رقم فعلی. همچنین پیشنهاد شده است مبلغ بن کارگری یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان افزایش یابد.
در صورت پذیرش این پیشنهاد، مجموع افزایش ماهانه این دو مزایا به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خواهد رسید. البته این ارقام در حال حاضر صرفاً پیشنهاد نمایندگان کارگری است و هنوز به تصویب شورای عالی کار نرسیده است. همچنین میزان اثرگذاری آن بر دریافتی نهایی کارگران، با توجه به شرایط استخدامی و مزایای مشمول هر فرد متفاوت خواهد بود.
اعتراض تشکل‌های کارگری به اجرا نشدن وعده ترمیم مزد
با نزدیک شدن به ۲۹ آبان، سالروز تصویب قانون کار، اعتراض نمایندگان تشکل‌های کارگری به اجرا نشدن وعده ترمیم دستمزدها افزایش یافته است. داود میرزایی، دبیر اجرایی خانه کارگر ساوه و زرندیه، با اشاره به اینکه وعده بازنگری دستمزد در نیمه دوم سال از سوی وزیر کار مطرح و در صورت‌جلسه شورای عالی کار ثبت شده است، تأکید کرده که دولت باید به این توافق عمل کند.
او با انتقاد از مطرح شدن افزایش حقوق کارگران به‌عنوان عامل تورم گفته است کارگران و بازنشستگان در شرایط افزایش مداوم قیمت‌ها با فشار معیشتی روبه‌رو هستند و کاهش قدرت خرید این گروه نباید نادیده گرفته شود. محمدرضا تاجیک، رئیس مجمع نمایندگان کارگری استان تهران، نیز با انتقاد از سکوت و توقف جلسات شورای عالی کار تأکید کرده است که برخلاف سال‌های گذشته، روند بررسی دستمزدها در آبان و آذر امسال آغاز نشده و نمایندگان کارگری همچنان خواستار اجرای توافق اسفندماه و بازنگری مزد بر اساس هزینه واقعی زندگی هستند.
سرنوشت افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم سال چه می‌شود؟
با وجود توافق اولیه برای بررسی مجدد دستمزدها در نیمه دوم سال، تاکنون کمیته دستمزد تشکیل نشده و جلسه مشخصی برای تعیین تکلیف این موضوع برگزار نشده است. از سوی دیگر، پیشنهاد افزایش ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی مزایای کارگران نیز هنوز در حد پیشنهاد باقی مانده و تصمیمی درباره اجرای آن اتخاذ نشده است.
در حال حاضر، مهم‌ترین مطالبه نمایندگان کارگری، برگزاری جلسات شورای عالی کار، محاسبه مجدد هزینه سبد معیشت و اعلام موضع رسمی وزارت کار درباره وعده ترمیم دستمزدهاست. تشکل‌های کارگری همچنین خواستار اصلاح شیوه شناسایی مشمولان کالابرگ شده‌اند تا کارگرانی که به دلیل داشتن دارایی‌های غیرفعال، مانند خودرویی که به نام آن‌هاست اما در اختیار سایر اعضای خانواده قرار دارد، از دریافت حمایت‌های معیشتی محروم نشوند.
با توجه به افزایش هزینه‌های زندگی و فاصله دستمزد با مخارج ضروری خانوارها، موضوع ترمیم حقوق کارگران همچنان یکی از مطالبات اصلی جامعه کارگری است. اکنون باید دید وزارت کار چه زمانی درباره این موضوع تصمیم‌گیری می‌کند و آیا وعده بازنگری دستمزدها در نیمه دوم سال به مرحله اجرا و تصویب در شورای عالی کار خواهد رسید یا خیر.
