چرا زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی ناقص مانده است؟ متانول آغاز، نه پایان مسیر
حسین علیمراد، مدیر پیشین برنامهریزی و توسعه شرکت صنایع ملی پتروشیمی، با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی، گفت استراتژی کنونی تولید متانول تنها شروع مسیر ارزش افزوده است و خامفروشی و محدودیتهای تکنولوژی و تامین خوراک، رشد واقعی این صنعت را محدود کرده است.
علیمراد با اشاره به هدف اصلی صنعت پتروشیمی اظهار داشت: «استراتژی ما باید ایجاد حداکثر ارزش افزوده از طریق احداث واحدهای پاییندست و جلوگیری از خامفروشی باشد، اما متأسفانه زنجیرههای مختلفی که میتوانستند ارزش افزوده را افزایش دهند، قطع شدهاند».
وی افزود: «خصوصیسازی صنعت پتروشیمی با آیندهنگری همراه نبوده و باعث شده برخی زنجیرههای متصل که میتوانستند به همدیگر کمک کنند، از هم جدا شوند.» به گفته او، برخی مجوزهای صادر شده صرفاً مربوط به تولید ماده خام یا نیمهخام بوده و از تکمیل زنجیره ارزش باز مانده است.
علیمراد درباره تولید و صادرات متانول توضیح داد: «به دلیل نبود خط لوله برای صادرات گاز طبیعی با حجم بالا و کمبود تکنولوژی پیشرفتهای مانند الانجی، مجبور شدیم گاز طبیعی را به متانول تبدیل و صادر کنیم. متانول در واقع شروع زنجیره ارزش است، اما برخی آن را پایان مسیر میدانند».
وی با اشاره به تأثیر سود سرشار متانول بر تصمیمات بخش خصوصی گفت: «وقتی قیمت متانول بسیار بالا و سودده است، سرمایهگذاران انگیزهای برای تکمیل زنجیره، از متانول به الفین و پلیالفین، ندارند. این باعث شده اکنون با مشکلاتی مواجه شویم، هرچند بعضی واحدها ادعا میکنند زنجیره را ادامه خواهند داد».
چالشهای تامین خوراک و سرمایهگذاری پاییندست نیز مورد تأکید علیمراد بود: «شرکتهای تولیدکننده مواد نیمهخام باید به سمت تکمیل زنجیره ارزش بروند، اما تنگناهایی مانند تامین تکنولوژی، منابع مالی و مهمتر از همه تامین خوراک وجود دارد. در فصل زمستان، وقتی دولت گاز کافی در اختیار ندارد، واحدهای پاییندست قادر به ادامه فعالیت نیستند و سرمایهگذاران با مشکلات جدی روبهرو میشوند».
وی همچنین درباره توسعه مجتمعهای جدید پتروشیمی گفت: «به دلیل کمبود منابع مالی و عدم توسعه متوازن در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، برخی محصولات نهایی هنوز نیمهخام هستند و نتوانستیم زنجیره ارزش را تکمیل کنیم. اگر تمرکز بر صادرات و بازارهای خارجی، به ویژه کشورهای همسایه باشد، میتوانیم واحدهایی که تکمیلکننده زنجیره ارزش هستند را فعال کنیم».
علیمراد تأکید کرد: «تمرکز آینده صنعت پتروشیمی باید بر توسعه صادرات و بازارهای خارج از کشور باشد و با مدیریت صحیح منابع و سرمایهگذاری، امکان تکمیل زنجیره ارزش و افزایش حداکثری سود صنعت وجود دارد».
نظر شما