"اکونومیک تایمز" گزارش داد:
قیمت کالاها در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر جنگ خاورمیانه ۲۳ درصد افزایش مییابد
قیمت کالاها در بازارهای جهانی در سال ۲۰۲۶ با افزایش ۲۳ درصدی روبهرو خواهد شد. بانک جهانی روز چهارشنبه اعلام کرد که افزایش قیمت انرژی و اختلال در حملونقل محمولهها در پی جنگ خاورمیانه، مشکلات ارسال غلات در دریای سیاه و تقاضای بالای سرمایهگذاران برای داراییهای امنی مانند طلا، از عوامل اصلی این رشد هستند.
صفحه اقتصاد - بانک جهانی در تازهترین گزارش «چشمانداز بازار کالاها» اعلام کرد که قیمت نفت، گاز طبیعی، مواد غذایی و فلزات همزمان با افزایش شوکهای جهانی، رشد قابلتوجهی داشتهاند. این نهاد هشدار داد که در صورت تشدید درگیریها در خاورمیانه و تداوم آسیب به زیرساختهای نفتی روسیه، شرایط ممکن است وخیمتر شود.
بر اساس پیشبینی بانک جهانی، قیمت کالاها در سال آینده میلادی ۷ درصد کاهش خواهد یافت؛ با این حال، تداوم شوکهای عرضه، از جمله پیشبینی وقوع شدیدترین اثرات پدیده النینو از سال ۱۹۵۰ تاکنون، میتواند قیمت مواد غذایی را در سطح بالایی نگه دارد و زمینهساز افزایش تورم و سختگیرانهتر شدن سیاستهای پولی شود.
شوک انرژی چگونه بازار کالاها را تحت تأثیر قرار میدهد؟
بانک جهانی اعلام کرد: قیمت جهانی انرژی در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۲ درصد افزایش مییابد و به بالاترین سطح خود از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ میرسد.
بر اساس این گزارش، عرضه جهانی نفت در سال جاری میلادی ۵.۲ درصد کاهش خواهد یافت؛ رقمی که بزرگترین افت عرضه در چهار دهه گذشته، بهاستثنای رکود اقتصادی جهانی سال ۲۰۲۰، محسوب میشود.
شبینی میشود قیمت نفت برنت بهطور متوسط به ۹۲ دلار در هر بشکه برسد. با این حال، کاهش ۲.۵ درصدی تقاضای جهانی نفت تا حدی از شدت افزایش قیمتها کاسته است.
آیهان کوسه، معاون اقتصاددان ارشد بانک جهانی، در این باره گفت: «بازارهای کالا بهطور همزمان تحت تأثیر چندین شوک بزرگ قرار گرفتهاند. افزایش هزینههای انرژی و اختلال در تجارت، قیمت طیف گستردهای از کالاها را بالا برده و تهدیدی برای تشدید تورم، ناامنی غذایی و تضعیف رشد اقتصادی است.»
افزایش قیمت مواد غذایی و فلزات
انتظار میرود قیمت کالاهای غذایی در سال ۲۰۲۶ کمی بیش از ۱۰ درصد افزایش یابد. اختلال در ارسال محمولههای غلات در دریای سیاه، در پی درگیریهای روسیه و اوکراین، از عوامل اصلی این افزایش عنوان شده است.
برآورد بانک جهانی نشان میدهد، قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۷ نیز بیش از ۷ درصد دیگر افزایش خواهد یافت؛ به این ترتیب، رشد تجمعی قیمتها در این دو سال به حدود ۱۸ درصد میرسد.
بانک جهانی همچنین درباره احتمال وقوع یک سناریوی نامطلوب هشدار داده است. بر اساس این سناریو، وقوع پدیده النینوی بیسابقه، اختلال بیشتر در ارسال غلات از دریای سیاه، تشدید درگیریها در خاورمیانه و ادامه آسیب به زیرساختهای نفتی روسیه میتواند قیمت مواد غذایی را ۱۲ درصد بیشتر از پیشبینیهای فعلی افزایش دهد.
چنین شرایطی ممکن است بحرانی مشابه بحران غذایی اوایل دهه ۲۰۱۰ ایجاد کند؛ بحرانی که به گفته بانک جهانی، بیش از ۴۰ میلیون نفر دیگر را به ورطه فقر شدید کشاند.
در بخش دیگری از گزارش، پیشبینی شده است: قیمت کودهای شیمیایی در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴ درصد افزایش یابد. رشد قیمت اوره عامل اصلی این افزایش خواهد بود. با این حال، انتظار میرود قیمت کودها در سال ۲۰۲۷ به سطح سال ۲۰۲۵ بازگردد.
قیمت فلزات نیز بر اساس پیشبینی بانک جهانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۵ درصد افزایش خواهد یافت و به رکورد جدیدی میرسد. آلومینیوم، مس و قلع از جمله فلزاتی هستند که به دلیل اختلال در عرضه و افزایش تقاضا، بهویژه در بخش انرژیهای تجدیدپذیر، خودروهای برقی و مراکز داده، رکوردهای تازهای ثبت خواهند کرد.
همچنین انتظار میرود قیمت فلزات گرانبها در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۰ درصد افزایش یابد. تقاضای بالا برای داراییهای امن در پی نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی و سیاستی، عامل اصلی این رشد عنوان شده است. با این حال، بانک جهانی پیشبینی میکند روند افزایش قیمت این فلزات در سال ۲۰۲۷ تا حدی تعدیل شود.