"صفحه اقتصاد" گزارش می دهد:
پول گندم کجاست؟ کشاورزان در آستانه کشت جدید گرفتار کمبود نقدینگی
در حالی که فصل جدید کشت گندم در استانهای مختلف کشور نزدیک است،اما بخش قابل توجهی از بهای گندم تحویلی کشاورزان هنوز پرداخت نشده است. گندمکارانی که باید همین حالا برای خرید بذر، کود، سم و آمادهسازی زمین هزینه کنند، میگویندکه پول محصول قبلیشان را نگرفتند. وضعیتی که نگرانیها درباره توان ادامه کشت و تامین گندم سال آینده را افزایش داده است.
صفحه اقتصاد - تاخیر در پرداخت مطالبات، حالا فقط یک بدهی معوق نیست، بلکه به دغدغهای جدی برای ادامه تولید تبدیل شده است. تعدادی از گندمکاران در استانهای مختلف در گفت و گو با خبرنگار صفحه اقتصاد ضمن گلایه از وضعیت موجود، درباره میزان مطالبات پرداختنشده، مشکلات ناشی از کمبود نقدینگی و تاثیر این وضعیت بر کشت فصل جدید گله مند بودند.
گندمکار کرمانی؛ ۲۳ درصد مطالبات هنوز پرداخت نشده
سالاری، گندمکار استان کرمان در گفتگو با "صفحه اقتصاد" گفت: امسال حدود ۵۰۰ تن گندم به دولت تحویل داده، اما هنوز ۲۳ درصد از مطالباتش را دریافت نکرده است.
او با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای پرداخت مطالبات گندمکاران گفت: کشاورزان بعد از تحویل گندم، برای دریافت پول محصولشان پیگیری میکنند، اما مسئولان تامین مالی را به سازمان برنامه و بودجه مرتبط میکنند و پاسخ مشخصی به کشاورزان داده نمیشود.
به گفته سالاری، ادامه این وضعیت در آستانه آغاز کشت جدید، کشاورزان را با مشکل تامین نهاده و هزینههای تولید مواجه کرده است.
او هشدار داد که تاخیر در پرداخت مطالبات میتواند حدود ۲۰ درصد از سطح زیرکشت گندم در سال آینده کم کند،چراکه کشاورز برای خرید کود، نهاده، تامین تجهیزات و آغاز کشت بعدی به پول محصول فروختهشده نیاز دارد.
این گندمکار همچنین نسبت به افزایش نقش واسطهها در بازار گندم انتقاد کرد و گفت: کاهش انگیزه کشاورزان برای تولید گندم ممکن است آنها را به سمت کشت محصولات جایگزین سوق دهد؛ موضوعی که به گفته او، در نهایت میتواند تولید گندم و امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
کشاورز کرمانشاهی: دیگر توان ادامه کشت نداریم
داوودی، یکی دیگر از گندمکار استان کرمانشاه در گفتگو با "صفحه اقتصاد"بیان کرد: محصول خود را از سطح حدود ۶۰ هکتار زمین به دولت تحویل داده، اما تاکنون تنها ۳۵ درصد از بهای گندم خود را دریافت کرده است.
او درباره پیگیری مطالباتش گفت: به ما اعلام شده موضوع در سطح کشور در حال بررسی است و در صورت تامین منابع، پرداختها دوباره انجام میشود.
داوودی با اشاره به افزایش هزینههای تولید و تورم پس از تحویل گندم، تاکید کرد که کشاورزان برای تامین هزینههای زندگی و همچنین خرید نهادههای مورد نیاز کشت بعدی به دریافت مطالبات خود وابستهاند.
این گندمکار در ادامه گفت : اگر پرداخت مطالبات به همین شکل ادامه پیدا کند، ادامه کشت گندم برای بسیاری از کشاورزان دشوار خواهد شد.
وی یادآور شد که با این هزینههای بالا، اگر پول گندم پرداخت نشود، دیگر توان ادامه کشاورزی را نداریم و ممکن است مجبور شویم کشت را کاهش دهیم یا یک سال در میان انجام دهیم.
به گفته داوودی، این مشکل محدود به یک کشاورز نیست و بخش قابل توجهی از گندمکاران منطقه نیز تنها بخشی از مطالبات خود را دریافت کردند.
او تاکید کرد: ادامه این وضعیت میتواند علاوه بر تشدید مشکلات معیشتی روستاییان، به کاهش تولید و افزایش فشار بر بخش کشاورزی منجر شود.
گندمکار آذربایجانی : پول گندم نرسید، زمینها تغییر کشت دادند
غیور، گندمکار آذربایجان غربی در گفتگو با "صفحه اقتصاد" نیز گفت: حدود ۱۰ هکتار گندم کشت کرده و برداشت محصول را از تیرماه آغاز کرده است.
به گفته او، در حال حاضر گندمکاران این استان تنها ۲۸ تا ۳۰ درصد از مطالبات خود را دریافت کردند اما بخش عمده پول گندم همچنان پرداخت نشده است.
او با اشاره به آغاز کشت پاییزه در مناطق سردسیر استان گفت: کشاورزان اکنون باید برای کشت جدید، نهاده و سایر ملزومات تولید را تهیه کنند، اما به دلیل پرداخت نشدن پول گندم، نقدینگی لازم را در اختیار ندارند.
غیور تاکید کرد که این تأخیر در پرداخت، مسئلهای مربوط به امسال نیست و طی سه تا چهار سال گذشته نیز تکرار شده است. به گفته او، همین موضوع باعث شده بخشی از کشاورزان به جای کشت گندم، زمینهای خود را اجاره دهند یا به سراغ محصولاتی مانند پیاز و هویج بروند.
او همچنین از افزایش فروش گندم به دلالان خبر داد و خاطر نشان کرد: برخی کشاورزان برای اینکه سریعتر به پول خود برسند، محصولشان را با قیمتی پایینتر از نرخ خرید دولت به دلالان یا دامداریها میفروشند.
به گفته غیور، در برخی موارد کشاورزان با وجود دریافت نقدی، برای هر کیلو گندم حدود ۷ تا ۸ هزار تومان کمتر از قیمت مورد انتظار خود دریافت کردهاند.
این گندمکار معتقد است: ادامه این روند موجب کاهش انگیزه تولید شده و میتواند میزان گندم تحویلی به دولت را در سالهای آینده کاهش دهد.
کشاورزان پول کشت جدید را ندارند
بوربور، رئیس بنیاد ملی گندمکاران استان تهران در گفتگو با "صفحه اقتصاد"، با انتقاد از تاخیر در پرداخت بهای گندم گفت: در استان تهران، بسته به میزان پرداخت، حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد مطالبات برخی گندمکاران همچنان باقی مانده است.
وی افزود: بخشی از گندم کشاورزان از حدود ۱۰ خرداد تحویل دولت شده، اما با گذشت نزدیک به چهار ماه، مطالبات آنها هنوز بهطور کامل پرداخت نشده است.
بوربور با اشاره به نزدیکشدن فصل کشت جدید اظهار کرد: حدود ۲۰ روز دیگر کشت جدید در استان تهران آغاز میشود، اما کشاورزان برای خرید بذر، کود، سم و آمادهسازی زمین نقدینگی کافی ندارند. از سوی دیگر، قیمت برخی نهادهها نسبت به سال گذشته چند برابر شده و هزینههای تولید افزایش پیدا کرده است.
رئیس بنیاد ملی گندمکاران استان تهران ادامه داد: موضوع مطالبات از طریق فرمانداری، استانداری و معاونت اقتصادی استانداری تهران پیگیری شده، اما کشاورزان همچنان در تأمین هزینههای جاری و پرداخت بدهیهای خود با مشکل مواجهاند.
وی با بیان اینکه تاخیر در پرداختها انگیزه کشاورزان برای تحویل گندم به دولت را کاهش داده است، گفت: حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد گندم تولیدشده امسال هنوز به دولت تحویل نشده و در مواردی کشاورزان به دلیل نیاز فوری به نقدینگی، محصول خود را به دامداریها و خارج از شبکه دولتی فروختهاند.
بوربور هشدار داد: اگر این روند ادامه پیدا کند، کاهش تولید و کاهش خرید تضمینی گندم دور از انتظار نیست و کشور ممکن است دوباره به واردات گندم نیاز پیدا کند.
وی تاکید کرد: پرداخت مطالبات گندمکاران فقط یک تعهد مالی نیست؛ این منابع باید صرف کشت فصل جدید شود و تاخیر در پرداخت میتواند مستقیما تولید گندم و امنیت غذایی کشور را تحت تاثیر قرار دهد.
مطالبات گندمکاران؛ ۴۶ درصد پول گندم هنوز پرداخت نشده است
عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران در گفتگوبا "صفحه اقتصاد" با اشاره به آغاز فصل زراعی جدید از اواخر شهریور و اوایل مهر، گفت: تاکنون حدود ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده که ارزش آن حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان است. از این میزان، حدود ۲۱۸ هزار میلیارد تومان پرداخت شده و در نتیجه نزدیک به ۴۶ تا ۴۷ درصد مطالبات گندمکاران همچنان باقی مانده است.
هاشمی تاکید کرد که تاخیر در پرداخت مطالبات، نگرانی بیشتری را برای گندمکاران استانهای سردسیر و شمالغرب کشور ایجاد کرده است؛ چراکه این مناطق از آخرین استانها در برداشت گندم هستند، اما همزمان از نخستین مناطقی محسوب میشوند که فصل زراعی جدید در آنها آغاز میشود.
به گفته او، کشت فصل جدید در استانهایی مانند آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و کردستان از حدود ده روز آینده آغاز میشود و کشاورزان باید پیش از شروع کشت، بذر، کود، ماشینآلات و سایر نهادههای مورد نیاز را تامین کنند.
هاشمی هشدار داد که هرچه پرداخت مطالبات زودتر انجام شود، امکان آمادهسازی بهموقع کشاورزان و آغاز کشت در زمان مناسب بیشتر خواهد بود.
رئیس بنیاد ملی گندمکاران درباره آخرین پیگیریها برای پرداخت مطالبات نیز گفت: در روزهای گذشته اعلام شده که سازمان هدفمندسازی یارانهها قرار است بخشی از منابع را در این هفته پرداخت کند، اما هنوز مشخص نیست این وعده بهطور کامل عملیاتی شود.
هاشمی همچنین نسبت به تاثیر ادامه این وضعیت بر الگوی کشت هشدار داد و گفت اگر شرایط اقتصادی گندمکاران بهبود پیدا نکند، ممکن است بخشی از آنها به سمت کشت محصولات دیگر بروند یا در صورت ادامه تولید گندم، محصول خود را به دولت تحویل ندهند و آن را به بازار آزاد، دامداران یا واسطهها بفروشند.
او تاکید کرد که چنین اتفاقی میتواند بخشی از گندم تولیدشده را از چرخه مصرف انسانی خارج کند و در نهایت امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
هاشمی درادامه با اشاره به وضعیت تولید امسال گفت: امسال مدیریت تولید گندم بهگونهای پیش نرفته که بتوان کشور را از واردات بینیاز کرد و در شرایط فعلی، واردات گندم برای تامین نیاز کشور ضروری خواهد بود.
پول گندمکاران، هزینهای برای امروز یا تضمینی برای امنیت غذایی فردا؟
آنچه از صحبتهای گندمکاران و مسئولان این حوزه میتوان فهمید، این است که مسئله مطالبات گندمکاران دیگر صرفا یک بدهی معوق نیست؛ این تاخیر، مستقیما به فصل بعدی تولید گره خورده است. کشاورزی که هنوز پول محصول قبلی خود را دریافت نکرده، در آستانه کشت جدید با افزایش هزینه نهادهها، بذر، کود، سم و آمادهسازی زمین مواجه است و طبیعی است که توان مالی او برای ادامه تولید کاهش پیدا کند.
از طرف دیگر، وقتی کشاورز برای تامین نقدینگی مجبور میشود محصول خود را به دلال یا خارج از شبکه خرید دولتی بفروشد، دولت نهتنها بخشی از گندم مورد نیاز شبکه رسمی را از دست میدهد، بلکه انگیزه کشاورز برای ادامه تولید و تحویل محصول به دولت نیز کاهش پیدا میکند.
از طرف دیگر، اگر تولید داخلی کاهش پیدا کند، دولت برای جبران کمبود ناچار به واردات خواهد شد؛ یعنی پولی که امروز میتواند با پرداخت بهموقع مطالبات، صرف ادامه تولید داخلی شود، ممکن است فردا چند برابر آن برای تأمین گندم از خارج از کشور هزینه شود.
این همان نقطهای است که موضوع از یک مطالبه اقتصادی فراتر میرود. گندم فقط یک محصول کشاورزی نیست، یکی از پایههای اصلی امنیت غذایی کشور است و امنیت غذایی نیز بخشی از امنیت ملی محسوب میشود.
بنابراین، پرداخت مطالبات گندمکاران را نباید صرفا یک تعهد مالی دولت دانست. این پرداخت، در واقع سرمایهگذاری برای حفظ تولید فصل آینده است. اگر این سرمایه بهموقع به دست کشاورز نرسد، ممکن است هزینه آن را در قالب کاهش تولید، وابستگی بیشتر به واردات و آسیب به امنیت غذایی کشور پرداخت کنیم.
