یادداشت اختصاصی از مریم فرشاد پژوه
ایران سالمند
طبق آمارهای رسمی، نرخ باروری در حال تنزل است و نشان دهنده روندی نگران کننده در وضعیت جمعیتی کشور است و این روند می تواند عواقب جدی برای آینده کشور داشته باشد و در بخش های مختلف از جمله نیروی کار ، رفاه اجتماعی و رشد اقتصادی تاثیر منفی دارد.
جمعیت جوان از عوامل اقتدار و از پایه های اصلی قدرت و رشد اقتصادی اجتماعی کشور محسوب می شود. قدرت و توسعه هر کشور در رابطه با نیروی انسانی و جمعیت معنا پیدا می کند. حرکت به سمت توسعه همه جانبه نیاز جدی به توسعه و ارتقای سرمایه انسانی دارد.
کشور ما سال ها از جمعیت جوان برخوردار بوده و همچنان الزام است این ثروت حیاتی حفظ و تقویت شود.
جمعیت جزو اساسی ترین مباحث مدیریت هر کشور و نظام برنامه ریزی قلمداد می شود. به همین دلیل حفظ تعادل و پویایی ساختار آن ، همواره مورد توجه حکومت ها و دولت ها در اعصار گوناگون بوده و هست. اما با کاهش زاد و ولد درصد سالمندان افزایش خواهد یافت و به دنبال آن کاهش بهره وری اقتصادی ، افزایش هزینه های درمانی وکاهش نرخ رشد اقتصادی می شود. حال چنانچه ایران نتواند سیاست های جمعیتی مناسبی اتخاذ کند ممکن است با مشکلات مشابهی مواجه شود.
از جنبه های مهم این بحران ، افزایش فشار بر سیستم های تامین اجتماعی و بازنشستگی است. این بدان معناست که دولت مجبور خواهد شد هزینه های بیشتری را برای مستمری و خدمات درمانی سالمندان اختصاص دهد و نیاز به مراقبت های ویژه این قشر افزایش می یابد و چالش های جدیدی در سیستم های بهداشتی و درمانی مواجه می شوند. این وضعیت پایداری نظام تامین اجتماعی را تهدید می کند و می تواند منجر به افزایش بدهی های عمومی و کاهش توان مالی دولت در ارائه خدمات ضروری شود.
طبق آمارهای رسمی، نرخ باروری در حال تنزل است و نشان دهنده روندی نگران کننده در وضعیت جمعیتی کشور است و این روند می تواند عواقب جدی برای آینده کشور داشته باشد و در بخش های مختلف از جمله نیروی کار ، رفاه اجتماعی و رشد اقتصادی تاثیر منفی دارد. پیامدهای این روند نزولی ،کاهش نیروی کار و کارآفرینان هستند و این امر توان اقتصادی کشور را نشانه می گیرد و رشد اقتصادی کند می شود ، اما آنچه دارای اهمیت است علت کاهش پدیده جمعیت است و این موضوع تنها مربوط به کشور ما نیست و بسیاری از کشورها دچار این معضل کاهش جمعیت هستند.
نتایج یک پیمایش ملی نشان می دهد که عدم تمایل به فرزندآوری ، نگرانی از تامین آینده فرزندانشان است از دیگر نگرانی ها مشکلات اقتصادی ، نبود درآمد مکفی ، نبود فضای کافی و مسکن مناسب باعث عدم فرزندآوری می شود.
به گفته رئیس مرکز جوانی زمانی رشد جمعیت کشور ۳تا ۴ درصد بود ، اما اکنون حدود نیم درصد به جمعیت اضافه می شود. در دهه ۶۰ به ازای هر خانم در سن فرزندآوری حدود ۵/۶ درصد فرزند به دنیا می آمد الان این عدد به حدود ۴/۱ فرزند رسیده است و به شدت کاهش پیدا کرده است اگر با همین روند پیش برویم جامعه به سمت سالمندی می رود و نرخ تولد با نرخ مرگ و میر تقریبا یکسان می شود در آن هنگام رشد جمعیت صفر است. از دیگر دلایل فرزند نیاوردن عوامل فرهنگی است و نسل جدید ازدواج را به تاخیر انداخته و به راحتی تصمیم به فرزند آوری نمی گیرند.
برای تحقق این موضوع راهکارهای متعددی وجود دارد از مهمترین راهکارها ، حمایت اقتصادی از خانواده هاست چون در حال حاضر هزینه فرزندآوری و تربیت کودک از موانع افزایش زاد و ولد تبدیل شده است. تغییرات فرهنگی نیز برای تشویق فرزندآوری ضروری است. نگرش عمومی نسبت به ازدواج و فرزندآوری تغییر کرده است و بسیاری از جوانان داشتن فرزند را مسئولیتی سنگین می دانند. رسانه ها و نظام آموزشی باید در جهت ترویج ارزش های خانواده و فرهنگ فرزند آوری اقدام کنند.
نظر شما