تغییر راهبرد پکن از دور زدن به رویارویی علنی؛ چین رسماً تحریمهای آمریکا را به چالش کشید / آغاز جنگ سرد مالی با محوریت ایران و روسیه
بلومبرگ از ورود جهان به نقطه عطفی تاریخی خبر میدهد: چین با عبور از فاز انفعالی «دور زدن تحریمها»، با افزایش بیسابقه خرید نفت از ایران و مخالفت رسمی با تحریمهای ثانویه، پای به مرز «تقابل آشکار مالی» با آمریکا گذاشته است. واشنگتن اکنون در دوراهی سخت عقبنشینی یا تحریم بانکهای چینی قرار دارد؛ تصمیمی که میتواند نظم مالی بینالمللی را دوقطبی کرده و شوکی سیستمی به اقتصاد جهانی وارد کند.
چین با رد علنی تحریمهای آمریکا، تنش مالی جهانی را به نقطهای بیسابقه رساند.
به نقل از تسنیم، تحولات جدید در مناسبات مالی و تجاری میان چین و ایالات متحده آمریکا از ورود جهان به مرحلهای تازه از تقابل اقتصادی حکایت دارد؛ مرحلهای که به باور تحلیلگران، میتواند به شکلگیری یک «جنگ سرد مالی» منجر شود و نظم مالی بینالمللی را دستخوش تغییرات بنیادین کند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی از جمله بلومبرگ، پکن در اقدامی کمسابقه، موضعی علنی و رسمی در برابر تحریمهای یکجانبه آمریکا اتخاذ و اعلام کرده است که این تحریمها، بهویژه در قبال کشورهای ثالثی مانند ایران و روسیه، فاقد مشروعیت بوده و به رسمیت شناخته نمیشوند.
در سالهای گذشته، چین عمدتاً تلاش میکرد با استفاده از سازوکارهای غیررسمی، شبکههای واسطهای و شرکتهای پوششی، تحریمهای آمریکا را دور بزند. اما اکنون شواهد نشان میدهد که این کشور وارد فاز جدیدی شده و نهتنها بهصورت رسمی با این تحریمها مخالفت میکند، بلکه سطح تجارت خود با کشورهای تحت تحریم را نیز بهطور محسوسی افزایش داده است.
این تغییر رویکرد، بهویژه در حوزه انرژی و واردات نفت، نمود عینیتری پیدا کرده است؛ جایی که چین خرید نفت از ایران را به سطوحی بیسابقه رسانده و عملاً پیام روشنی به واشنگتن ارسال کرده است: نظم تحریمی آمریکا دیگر بدون چالش نخواهد بود.
تهدید آمریکا به تحریم بانکهای چینی
در واکنش به این رویکرد، دولت آمریکا هشدار داده است که ممکن است «تحریمهای ثانویه» را علیه بانکها و نهادهای مالی چینی اعمال کند؛ اقدامی که در صورت اجرا، میتواند پیامدهای بسیار گستردهای برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.
تحریم بانکهای بزرگ چینی، بهدلیل نقش کلیدی این کشور در نظام مالی و تجاری جهان، نهتنها روابط دوجانبه پکن و واشنگتن را وارد مرحلهای پرتنش خواهد کرد، بلکه میتواند باعث اختلال جدی در زنجیره تأمین جهانی، بازارهای مالی و جریان سرمایه شود.
کارشناسان هشدار میدهند که چنین اقدامی ممکن است به یک «شوک سیستمی» در اقتصاد جهانی منجر شود؛ شوکی که آثار آن از بازارهای سهام گرفته تا تجارت کالا و انرژی، قابل مشاهده خواهد بود.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که تحولات اخیر دیگر صرفاً در چارچوب یک رقابت تجاری قابل تفسیر نیست، بلکه نشانههایی از شکلگیری یک جنگ سرد مالی میان قدرتهای بزرگ اقتصادی جهان است.
در این چارچوب، چین تلاش میکند با کاهش وابستگی به دلار و تقویت سازوکارهای مالی جایگزین، بهتدریج هژمونی دلار در نظام مالی بینالمللی را به چالش بکشد. استفاده از ارزهای محلی در مبادلات، توسعه سیستمهای پرداخت مستقل و افزایش همکاری با کشورهای تحت تحریم، بخشی از این راهبرد محسوب میشود.
دوراهی سخت واشنگتن؛ عقبنشینی یا تشدید تقابل
در شرایط کنونی، آمریکا با یک دوراهی پیچیده مواجه است. از یکسو، اگر در برابر این چالش عقبنشینی کند، اعتبار و کارآمدی ابزار تحریم بهعنوان یکی از مهمترین اهرمهای سیاست خارجی این کشور بهشدت تضعیف خواهد شد.
از سوی دیگر، اگر تصمیم به برخورد سخت و اعمال تحریمهای گسترده علیه چین بگیرد، ریسک بروز یک گسست عمیق در اقتصاد جهانی افزایش مییابد؛ گسستی که میتواند به دو قطبی شدن نظام مالی بینالمللی و شکلگیری بلوکهای اقتصادی رقیب منجر شود.
پیامدها برای اقتصاد جهانی و ایران
این تحولات برای کشورهای تحت تحریم، از جمله ایران، نیز حائز اهمیت ویژه است. تقویت همکاریهای اقتصادی میان چین و این کشورها میتواند بخشی از فشارهای ناشی از تحریمهای آمریکا را کاهش دهد و مسیرهای جدیدی برای تجارت و تأمین مالی ایجاد کند.
با این حال، افزایش تنش میان قدرتهای بزرگ اقتصادی، همزمان ریسکهای جدیدی نیز برای اقتصاد جهانی به همراه دارد؛ از نوسانات بازارهای مالی گرفته تا اختلال در تجارت بینالمللی.
در مجموع، آنچه امروز در حال وقوع است، صرفاً یک اختلاف تجاری یا سیاسی میان دو کشور نیست، بلکه نشانهای از تغییر در موازنه قدرت اقتصادی در سطح جهانی است. چالش چین با نظام تحریمی آمریکا، میتواند آغازگر دورهای باشد که در آن، قواعد بازی در اقتصاد بینالملل بازتعریف میشود.
جهان اکنون در نقطهای حساس قرار دارد؛ نقطهای که هر تصمیم واشنگتن یا پکن، میتواند پیامدهایی فراتر از روابط دوجانبه داشته باشد و آینده نظم اقتصادی جهان را رقم بزند.
نظر شما