صادرات فرآوردههای نفتی گرجستان با خوراک روسی ۷۰۰ درصد صعود کرد
طبق آخرین آمار، صادرات محصولات نفتی گرجستان در سهماهه نخست ۲۰۲۶ با تکیه بر پالایش نفت خام روسیه رشدی ۷۰۰ درصدی را ثبت کرد.
تازهترین دادههای آماری و تجاری منتشر شده نشان میدهد که در سهماهه نخست سال جاری میلادی (۲۰۲۶)، مجموع ارزش صادرات کشور گرجستان به رقم یک میلیارد و ۷۲۰ میلیون دلار رسیده که این میزان نشاندهنده یک رشد چشمگیر ۲۳.۴ درصدی در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته میلادی است.
در این میان، خودروهای سواری اگرچه همچنان توانستهاند جایگاه نخست و عنوان اصلیترین دسته صادراتی این کشور را حفظ کنند، اما ارزش صادراتی آنها با کاهشی ۲۷ درصدی نسبت به سال قبل مواجه شده و به رقم ۳۶۵ میلیون دلار تنزل یافته است.
با این وجود، در همین بازه زمانی، صادرات نفت و فرآوردههای نفتی با ثبت یک جهش خیرهکننده به جایگاه دوم سبد صادراتی گرجستان صعود کرده و ارزش صادرات این بخش به ۲۰۸ میلیون دلار بالغ شده است؛ رقمی که تقریباً هفت برابر بیشتر از میزان ثبت شده در سهماهه نخست سال گذشته ارزیابی میشود.
سهم چشمگیر تولیدات داخلی در رکوردشکنی صادرات نفتی
بر اساس دادههای اولیه و مقدماتی که در اواخر آوریل توسط اداره ملی آمار گرجستان منتشر شد، صادرات داخلی این کشور - یعنی کالاهایی که مستقیماً در داخل خاک گرجستان تولید یا فرآوری شدهاند و شامل بخش صادرات مجدد (ریاکسپورت) نمیشوند - در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ در مجموع به یک میلیارد و ۱۲۰ میلیون دلار رسیده است. این رقم به تنهایی توانسته حدود ۷۵ درصد از کل حجم صادرات گرجستان را به خود اختصاص دهد.
روند صعودی در صادرات نفت و فرآوردههای نفتی به شکلی کاملاً ملموس و شدید بوده است. به عنوان نمونه، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵، حجم صادرات در این دسته از محصولات تنها در سطح ۲۶ میلیون دلار قرار داشت، اما این رقم در سال ۲۰۲۶ با رشدی سرسامآور به ۲۰۸ میلیون دلار افزایش یافت که نشانگر جهشی ۶۹۸ درصدی است. نکته حائز اهمیتتر آنکه، افزایش به مراتب چشمگیرتری در بخش صادرات داخلی به ثبت رسیده است؛ جایی که فرآوردههای نفتی تولید داخل با جهش شگفتانگیز ۳ هزار و ۷۱۴ درصدی رکوردی بیسابقه را بر جای گذاشتند.
فرآوری نفت روسیه؛ موتور محرک پالایشگاههای گرجستان
بررسی دقیق آمارها و دادههای اقتصادی حکایت از آن دارد که از مجموع صادرات نفتی انجام شده این کشور، رقمی بالغ بر ۲۰۰ میلیون دلار آن منحصراً مربوط به فرآوردههای نفتی تولید و پالایش شده در داخل بوده و سهم صادرات مجدد در این بخش تنها در حدود ۸ میلیون دلار برآورد شده است. در این چارچوب باید به این واقعیت مهم توجه داشت که گرجستان به لحاظ منابع طبیعی، نفت خام بسیار ناچیزی تولید میکند. در واقع، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، تمامی محمولههای نفت خام وارداتی به این کشور به طور کامل از مبدأ فدراسیون روسیه تامین شده که ارزش آن بالغ بر ۱۱۸ میلیون دلار بوده است.
شواهد میدانی و دادههای تجاری نشان میدهند که نفت خام وارداتی از روسیه در داخل خاک گرجستان پالایش و فرآوری شده و سپس روانه بازارهای بینالمللی می شود. از سال ۲۰۲۵ میلادی، پالایشگاه نفت «کولوی» فعالیت عملیاتی خود را در گرجستان آغاز کرده و در گام نخست، تمرکز خود را بر پالایش نفت خام روسیه قرار داده است.
با این حال، مدیران و نمایندگان این شرکت نفتی اعلام کردهاند که برنامهریزیهای گستردهای برای تنوعبخشی به منابع تامین خوراک پالایشگاه در جریان است و آنها قصد دارند برای رهایی از وابستگی تکمحصولی، از منابع نفتی کشورهای ترکمنستان و قزاقستان نیز بهرهبرداری نمایند.
نظر شما