گفتگوی صفحه اقتصاد با فاضل مریدی فریمانی کارشناس انرژی
قمار بزرگ عربستان / نبرد انرژی در دوراهی هرمز و دریای سرخ
فاضل مریدی فریمانی کارشناس انرژی با اشاره به تغییر مسیر نفت به سمت بابالمندب از تنفس مصنوعی عربستان به بازار جهانی برای خنثیسازی فشار راهبردی تنگه هرمز پرده برداشت. او هشدار داد که در پی حمله اخیر به زیرساختهای نفتی روسیه و تخلیه کامل ابزارهای کنترلی غرب، بازار نفت به نقطه شکنندگی کامل رسیده است و حالا هر جرقه جدید در گلوگاههای انرژی میتواند شوک تازه ای بر پیکر اقتصاد جهانی باشد.
رها رمضانی - در بررسی مسیرهای جایگزین انتقال نفت در منطقه تنگه هرمز، سه مسیر اصلی مطرح است نخست خط لوله گوره، جاسک در ایران، دوم مسیر فجیره در امارات و سوم خط لوله شرق به غرب عربستان که به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ میرسد.
به گفته فاضل مریدی فریمانی کارشناس انرژی بندر ینبع یکی از مهمترین نقاط راهبردی عربستان در حوزه صادرات نفت به شمار میرود، بندری که هم پالایشگاه دارد و هم تاسیسات پتروشیمی و از طریق یک خط لوله حدود ۱۲۰۰ کیلومتری تغذیه میشود. ظرفیت انتقال این خط لوله حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون بشکه نفت در روز برآورد میشود، ظرفیتی که به عربستان اجازه میدهد بخش قابل توجهی از صادرات نفت خود را از مسیر جایگزین و خارج از تنگه هرمز منتقل کند.
وی توضیح داد که مجموع صادرات نفت عربستان حدود ۷ تا ۸ میلیون بشکه در روز است و بنابراین حدود نیمی از این حجم از نظر فنی میتواند از طریق این مسیر جابهجا شود. با این حال پیش از جنگ میزان انتقال از این خط لوله در حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز بوده است اما پس از گسترش بحران و افزایش نیاز بازارعربستان استفاده از این مسیر را بیشتر کرده است.
مریدی فریمانی گفت: همچنین به برخی گزارشها درباره ظرفیتهای بالاتر این خط لوله اشاره شداست، گزارشهایی که از ظرفیت ۵ میلیون بشکه و حتی ۷ میلیون بشکه سخن گفتهاند. با این حال به گفته این کارشناس،این ارقام فعلا عملیاتی نیستند.
وی تاکید کرد که نه ظرفیت فیزیکی خط لوله برای چنین حجمی بهطور کامل فراهم است و نه ترمینال بارگیری بندر توانایی پذیرش و بارگیری این میزان نفت در کشتیها را دارد.
وی افزود: حتی اگر خط لوله بتواند نفت بیشتری را منتقل کند نهایت ظرفیت بارگیری در کشتیها همان حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون بشکه در روز خواهد بود. با این حال وجود مخازن ذخیرهسازی چند ده میلیون بشکهای در این بندرامکان مدیریت بهتر جریان نفت را فراهم کرده است.
وی همچنین گفت اخیرا چند نفتکش غولپیکر VLCC که هر کدام حدود ۲ میلیون بشکه ظرفیت دارندبرای بارگیری به این بندر مراجعه کردهاند.
این کارشناس حوزه انرژی تاکید کرد که عربستان از طریق این مسیر، عملا نوعی تنفس مصنوعی به بازار نفت میدهد و بخشی از فشار ناشی از تحولات تنگه هرمز را خنثی میکند.
چرا انسداد تنگه هرمز بدون اشراف بر دریای سرخ بیاثر خواهد بود؟
فاضل مریدی فریمانی در ادامه از تحولات ژئوپلیتیک منطقه بر لزوم نگاه همزمان به تنگه هرمز و دریای سرخ تاکید کرد. وی معتقد است مسیرهای جایگزین انتقال نفت بهویژه خط لولههای عربستان در حال کاهش فشار راهبردی بر جبهه مقابل هستند.
مریدی فریمانی با تبیین اثرات متقابل آبراهها بر اقتصاد جهانی اظهار داشت:اگر هدف نهایی از فشار بر تنگه هرمزوارد آوردن ضربه به اقتصاد جهانی و تشدید فشار بر آمریکا و جبهه مقابل باشدحتماباید دریای سرخ را به عنوان یک متغیر جدی در نظر بگیریم.در حال حاضربخشی از هزینهای که با بستن یا ایجاد محدودیت در تنگه هرمز به دشمن تحمیل میشوداز طریق خط لولههای جایگزین که نفت را به دریای سرخ میرسانند،در حال ترمیم و خنثی شدن است.
دو رکن حیاتی دریای سرخ:بابالمندب و کانال سوئز
این کارشناس انرژی با کالبدشکافی جغرافیای سیاسی دریای سرخ به دو نقطه کلیدی اشاره کرد و افزود: دریای سرخ از دو جهت اهمیت حیاتی دارد نخست در جنوب یعنی (تنگه بابالمندب) که نفت عربستان از آنجا به سمت بازارهای شرق حرکت میکند و دوم در شمال یعنی (کانال سوئز)که مسیر اصلی انتقال نفت، فرآوردههای نفتی و حتی نفت روسیه به سمت اروپا و بالعکس است.
وی تاکید کرد: وقتی از دریای سرخ صحبت میکنیم،در واقع هر دو گلوگاه بابالمندب و کانال سوئز را مدنظر داریم.این دو نقطه برای حفظ تعادل در جبهه جنگ و فشاری که اکنون در تنگه هرمز ایجاد شده نقشی تعیینکننده ایفا میکنند.
نظر شما