صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی و بحران امنیت غذایی | امنیت انرژی و امنیت غذایی جهان، در گرو ثبات خلیج فارس
در پی تجاوز نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک جمهوری اسلامی ایران و بهمنظور مقابله با این تهدیدات، تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای اقتصادی جهان، تحت کنترل و محدودیتهای امنیتی قرار گرفت. این اقدام راهبردی، که واکنشی طبیعی و دفاعی در برابر تجاوز خارجی بود، بلافاصله شوکی بزرگ به بدنه اقتصاد جهانی وارد کرد.
در این گزارش به بررسی تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم بسته شدن تنگه هرمز و این بحران بر اقتصاد کلان جهان و بهویژه بخش کشاورزی میپردازیم.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتی انرژی و کالاهای اساسی
تنگه هرمز، تنگهای به عرض حدود ۳۹ کیلومتر در خلیج فارس، تنها مسیر آبی برای انتقال نفت از کشورهای تولیدکننده خلیج فارس به بازارهای جهانی است. پیش از این بحران، روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از این تنگه عبور میکرد که معادل یکپنجم مصرف نفت جهان بود. اما نکته حیاتیتر که کمتر مورد توجه قرار گرفته بود، نقش این مسیر در انتقال کالاهای اساسی، نهادههای کشاورزی و مواد غذایی از طریق کشتیهای حامل کانتینر و نفتکشهایی است که سوخت مورد نیاز حملونقل دریایی را تأمین میکنند.
شوک انرژی و تورم افسارگسیخته
با بسته شدن تنگه هرمز، عرضه نفت به بازارهای جهانی به شدت کاهش یافت. این کاهش عرضه باعث شد تا قیمت هر بشکه نفت در بازارهای آتی و نقدی با جهشی بیسابقه مواجه شود. افزایش سرسامآور قیمت انرژی، اثرات دومینویی و ویرانگری بر تمام بخشهای اقتصادی داشت. هزینه حملونقل زمینی و دریایی به دلیل گران شدن سوخت چندین برابر شد. این افزایش هزینهها مستقیماً بر قیمت تمامشده کالاها در سراسر جهان اثر گذاشت و تورم جهانی را به اعدادی رساند که اقتصاددانان غربی را در بهت فرو برد.
بحران در بخش کشاورزی؛ از مزرعه تا سفره
بخش کشاورزی بیشترین آسیب را از این بحران متحمل شد، زیرا این صنعت به شدت به انرژی و لجستیک وابسته است. تأثیرات بسته شدن تنگه هرمز بر کشاورزی در سه محور اصلی قابل بررسی است:
افزایش قیمت نهادههای کشاورزی: تولید کودهای شیمیایی (بهویژه کودهای ازتی) و سموم دفع آفات فرآیندی انرژیبر است. با افزایش قیمت گاز و نفت، قیمت این نهادهها به شدت افزایش یافت. همچنین، انتقال این نهادهها از کشورهای تولیدکننده به سایر نقاط جهان با مشکل مواجه شد که باعث کمبود عرضه و جهش قیمتها شد.
گرانی سوخت کشاورزی: کشاورزی مدرن برای عملیات آمادهسازی زمین، آبیاری، برداشت و حمل محصول به انبارها به سوختهای فسیلی وابسته است. افزایش قیمت گازوئیل و دیزل، هزینه تولید را برای کشاورزان در سراسر جهان، از آمریکا و اروپا گرفته تا آسیا و آفریقا، به شدت بالا برد و بسیاری از آنها را با کاهش حاشیه سود و حتی ورشکستگی مواجه ساخت.
اخلال در زنجیره تأمین غذای جهانی: بسیاری از کشورهای واردکننده غلات، مانند کشورهای حوزه خلیج فارس و آفریقا، وابستگی شدیدی به واردات دارند. بسته شدن تنگه هرمز باعث شد تا کشتیهای حامل گندم، ذرت و برنج برای روزها در دریا متوقف شوند یا مجبور به تغییر مسیرهای طولانیتر شوند. این امر نه تنها باعث افزایش قیمت مواد غذایی در بازارهای جهانی شد، بلکه نگرانیهای جدی در مورد بروز قحطی در کشورهای فقیر را به دنبال دارد.
اقدام دفاعی ایران در بستن تنگه هرمز در پاسخ به تجاوز آمریکا و اسرائیل، یک واقعیت تلخ را برای جهان آشکار ساخت: امنیت انرژی و امنیت غذایی جهان، در گرو ثبات منطقه خلیج فارس و احترام به حاکمیت ملی ملت ایران است. اقتصاد جهانی که سالها با غفلت از مناقشات سیاسی به دنبال سودجویی بود، اکنون با چالشی جدی مواجه شده است. این بحران نشان داد که بدون در نظر گرفتن منافع ملتهای مستقل و ادامه سیاستهای زورگویانه، هیچ کشوری، حتی قدرتهای بزرگ، از پیامدهای ویرانگر بیثباتی و جنگ در امان نخواهد بود و امنیت غذایی جهان، قربانی اولیه بازیهای سیاسی قدرتهای سلطهگر خواهد شد.
نظر شما