لرزههای پیاپی در عسلویه؛ پای گسلهای فعال در میان است یا انفجارهای نظامی؟
در پی ثبت ۹ زمینلرزه با بزرگای بیش از ۴ از ابتدای بهمن تا ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ در عسلویه، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با تشریح سازوکار خوشههای لرزهای منطقه تأکید کرد که این رخدادها منشأ طبیعی دارند و ارتباطی با انفجارهای نظامی یا تستهای موشکی ندارند.
استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، مهدی زارع بررسی میکند:
ثبت ۹ زمینلرزه بالای ۴ ریشتر در عسلویه
زارع با اشاره به فوجلرزههای رخداده در عسلویه در استان بوشهر اعلام کرد: از اول تا ۲۵ بهمن ۱۴۰۴، تعداد زمینلرزههای با بزرگای بیش از ۴ در این منطقه به ۹ رخداد رسیده است.
به گفته وی، این زلزلهها در محدودهای رخ دادهاند که پیشتر نیز زمینلرزههای ۴.۹، ۴.۷ و ۴ ریشتری در مرداد ۱۴۰۴ در اعماق ۱۰ تا ۲۵ کیلومتری ثبت شده بود.
ریشه تاریخی لرزهخیزی منطقه
زارع منطقه رومرکز این زلزلهها را بخشی از یک سامانه گسترده لرزهخیز در جنوب ایران دانست و به زمینلرزههای تاریخی سالهای ۹۷۸ و ۱۰۰۸ میلادی در بندر سیراف اشاره کرد. به گفته او، فعال بودن خمیدگی جبهه کوهستان و گسلهای منطقه عامل اصلی رخداد این زمینلرزههاست.
وی تأکید کرد وجود گنبدهای نمکی در منطقه باعث میشود زلزلهها بهصورت خوشهای و پیاپی رخ دهند؛ پدیدهای که در مناطق زلزلهخیز شناختهشده است.
آیا فعالیتهای نفت و گاز مؤثر است؟
زارع در ادامه به احتمال تأثیر فعالیتهای صنعتی اشاره کرد و گفت استخراج گسترده نفت و گاز از میدان عظیم پارس جنوبی میتواند با تغییر در تنشهای پوسته زمین، برخی زمینلرزهها را تسریع یا تحریک کند.
او توضیح داد این موضوع به معنای ایجاد مستقیم زلزله توسط فعالیتهای انسانی نیست، بلکه ممکن است زمان وقوع برخی لغزشهای گسلی را جلو بیندازد. همچنین خشکسازی بخشهایی از ساحل و ساخت بسترهای جدید میتواند شدت احساس لرزش را در ساختمانها افزایش دهد.
رد فرضیه انفجار و تست موشکی
این استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی به صراحت اعلام کرد زمینلرزههای اخیر عسلویه ناشی از انفجارهای نظامی، تستهای موشکی یا بمباران نیست.
وی با اشاره به روش «اثرانگشت لرزهای» توضیح داد: در زلزلههای طبیعی، امواج P (فشاری) و S (برشی) بهطور همزمان و قوی تولید میشوند، در حالیکه در انفجارها موج P بسیار قوی و موج S ضعیف یا فاقد آن است.
به گفته زارع، عمق زمینلرزههای اخیر عسلویه بین ۶ تا ۱۲ کیلومتر ثبت شده است؛ از جمله زمینلرزه ۵.۲ ریشتری ۱۲ بهمن در عمق ۱۲ کیلومتری و زمینلرزههای ۴.۹ و ۴.۷ ریشتری ۲۴ بهمن در اعماق ۷ و ۱۲ کیلومتری. این در حالی است که انفجارهای سطحی یا زیرزمینی معمولاً در عمق کمتر از ۲ کیلومتر رخ میدهند.
خوشه لرزهای؛ پدیدهای طبیعی در مناطق فعال
زارع وقوع دهها زمینلرزه در بازه زمانی کوتاه، از جمله ثبت ۲۴ زمینلرزه در یک روز، را نمونهای از «خوشه لرزهای» دانست؛ پدیدهای طبیعی در مناطق فعال زمینساختی.
وی تأکید کرد دادههای علمی و لرزهنگاری بهروشنی نشان میدهد لرزشهای اخیر عسلویه منشأ زمینساختی دارند و ناشی از فعالیت طبیعی گسلها در یک منطقه لرزهخیز هستند.
نظر شما