صفحه اقتصاد بررسی می کند:
جدول مستمری مددجویان کمیته امداد در سال ۱۴۰۵ | جهش ۵۰ درصدی در سایه تورم ۴۵ درصدی؛ چرا افزایش دو برابری هم فقر را ریشهکن نمیکند؟
در حالی که کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ با افزایش ۵۰ درصدی مستمری ۲.۵ میلیون خانوار تحت پوشش کمیته امداد موافقت کرده و رقم مستمری خانوار یک نفره را به دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان میرساند، محاسبات نشان میدهد این افزایش با نرخ تورم پیش بینی شده ۴۰ تا ۴۵ درصدی در سال آینده نه تنها قدرت خرید مددجویان را احیا نمیکند، بلکه شکاف میان خط فقر و مستمری دریافتی را به بیش از ۱۲ میلیون تومان برای خانوار چهار نفره میرساند؛ گزارشی که برای اولین بار از دل جداول بودجه ۱۴۰۵ استخراج شده و پرده از بزرگترین چالش حمایتی دهه اخیر برمیدارد.
مهمترین رویداد در عرصه سیاستهای حمایتی کشور در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴، به سرنوشت بودجه مددجویان تحت پوشش نهادهای حمایتی به ویژه کمیته امداد امام خمینی (ره) اختصاص یافت.
حمایتهای معیشتی کمیته امداد در سال ۱۴۰۵؛ جهش ۵۰ درصدی مستمری و برآورد مبالغ احتمالی پرداختی
به گزارش خبرنگار صفحه اقتصاد، در حالی که لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با پیشنهاد اولیه دولت برای افزایش ۳۰ درصدی مستمری خانوارهای تحت پوشش به مجلس شورای اسلامی ارائه شده بود، تحولات میدانی در کمیسیون تلفیق بودجه مسیر تازهای را برای حمایت معیشتی از اقشار آسیبپذیر ترسیم کرد. بر اساس آخرین تصمیمات اتخاذ شده در این کمیسیون و متعاقب آن اظهارات رسمی سخنگوی ستاد بودجه و همچنین اعضای مهم کمیسیون تلفیق، نرخ نهایی افزایش مستمری مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی برای سال آینده با رشد قابل توجهی نسبت به رقم پیشنهادی دولت، به ۵۰ درصد ارتقا یافته است.
در این گزارش که با هدف ترسیم آینده ای روشن از وضعیت معیشت جامعه هدف کمیته امداد در سال ۱۴۰۵ تدوین شده، بر پایه آمار رسمی اعلام شده از سوی معاونت حمایت و سلامت خانواده این نهاد و نیز مصوبات نهایی کمیسیون تلفیق بودجه مجلس، به تحلیل اخرین وضعیت موجود و پیش بینی ارقام احتمالی مستمری در سال آتی میپردازیم.
بر اساس اخبار منتشر شده به گفته حسین خدرویسی، معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد، در حال حاضر بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار خانوار با جمعیتی بالغ بر ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از خدمات حمایتی این نهاد بهرهمند هستند. این آمار بیانگر آن است که بیش از ۵ درصد از جمعیت کل کشور به صورت مستقیم و ماهانه مستمری دریافت میدارند و هرگونه تغییر در نرخ افزایش یا کاهش این مبالغ، تأثیر مستقیم بر سبد معیشتی دهها هزار خانوار ایرانی خواهد داشت.
فرآیند تصویب و ابلاغ مستمریها همواره به عنوان بخشی جداییناپذیر از قوانین بودجه سنواتی تعریف میشود که از سوی دولت به مجلس پیشنهاد و پس از طی مراحل کارشناسی در کمیسیونهای تخصصی، در صحن علنی به تصویب میرسد. در سال جاری، روند بررسی بودجه ۱۴۰۵ با پیچیدگیهای خاصی همراه بود. گزارشهای موثق حاکی از آن است که دولت در لایحه اولیه خود، رقم افزایش مستمری را معادل ۳۰ درصد پیشنهاد کرده بود. این رقم به سرعت در کمیسیون تلفیق بودجه دستخوش تغییر شد و با تلاش نمایندگان مجلس و بر اساس بندی که مستمری مددجویان را متأثر از افزایش حقوق کارکنان دولت میدانست، نرخ نهایی به ۵۰ درصد افزایش یافت.
همچنین سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه، مجتبی یوسفی، ضمن تأیید این خبر اعلام کرده است که این تصمیم شامل والدین معزز شهدا، مددجویان بهزیستی و کمیته امداد شده و در صورت تصویب نهایی در صحن علنی و تأیید شورای نگهبان، اجرای آن برای سال آینده الزامی خواهد بود.
یکی از نکات مهم در این مصوبه که از سوی احمد بیگدلی، عضو کمیسیون تلفیق نیز مورد تأکید قرار گرفت، ارتباط مستقیم این افزایش با رشد پلکانی حقوق کارکنان دولت است. به این معنا که از آنجا که حداقل حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵ با رشدی معادل ۴۳ درصد همراه خواهد بود و فوق العاده خاصی معادل ۴۴۰۰ امتیاز به حقوق پایه اضافه میشود، مستمری مددجویان نیز که همواره به نوعی با معیارهای حقوق و دستمزد کارکنان گره خورده است، از این موج افزایشی بیبهره نماند و نرخ آن به ۵۰ درصد جهش پیدا کرد. مژگان خانلو، سخنگوی ستاد بودجه نیز در این خصوص تصریح کرده است که رشد ۵۰ درصدی مستمری مددجویان نتیجه مستقیم افزایش کف حقوق و سیاستهای حمایتی دولت برای جبران تورم است.
برای درک بهتر تأثیر این مصوبه بر سفره خانوارهای تحت پوشش، لازم است تا ارقام پایه مستمری در سال جاری (۱۴۰۴) که خود نسبت به سال ماقبل ۴۰ درصد رشد داشته است، مبنا قرار گیرد. بر اساس گزارش رسمی معاونت حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد، مستمری خانوار یک نفره در سال ۱۴۰۴ معادل ۱,۴۰۰,۰۰۰ تومان تعیین شده بود. این رقم برای خانوار دو نفره ۱,۹۸۸,۰۰۰ تومان، برای خانوار سه نفره ۲,۸۰۰,۰۰۰ تومان و برای خانوار چهار نفره ۳,۵۷۷,۰۰۰ تومان بوده است. همچنین به خانوارهای پنج نفره و بیشتر نیز ماهانه ۴,۴۱۰,۰۰۰ تومان پرداخت میشده است.
جدول مستمری مددجویان کمیته امداد در سال ۱۴۰۵
با مفروض دانستن تصویب نهایی افزایش ۵۰ درصدی در صحن مجلس، میتوان برآورد نسبتاً دقیقی از مبلغ احتمالی مستمری مددجویان در سال ۱۴۰۵ ارائه داد. بر اساس محاسبات انجام شده، پیش بینی میشود مستمری خانوار یک نفره از ۱,۴۰۰,۰۰۰ تومان به ۲,۱۰۰,۰۰۰ تومان افزایش یابد. این در حالی است که پیشنهاد اولیه دولت با افزایش ۳۰ درصدی، این رقم را به ۱,۸۲۰,۰۰۰ تومان محدود میکرد. برای خانوار دو نفره، رقم مستمری با اعمال افزایش ۵۰ درصدی از ۱,۹۸۸,۰۰۰ تومان به ۲,۹۸۲,۰۰۰ تومان خواهد رسید. این مبلغ در مقایسه با رقم پیشنهادی ۳۰ درصدی دولت که معادل ۲,۵۸۴,۰۰۰ تومان بود، افزایشی معادل ۳۹۸,۰۰۰ تومان بیشتر را برای یک خانوار دو نفره به همراه خواهد داشت. در مورد خانوار سه نفره، مستمری احتمالی از ۲,۸۰۰,۰۰۰ تومان به ۴,۲۰۰,۰۰۰ تومان بالغ میشود که رشدی قابل توجه محسوب میگردد. برای خانوار چهار نفره نیز رقم پرداختی از ۳,۵۷۷,۰۰۰ تومان به ۵,۳۶۵,۵۰۰ تومان ارتقا خواهد یافت. نهایتاً برای خانوار پنج نفره و بیشتر، رقم مستمری از ۴,۴۱۰,۰۰۰ تومان به ۶,۶۱۵,۰۰۰ تومان افزایش خواهد یافت.
البته لازم به ذکر است که ارقام فوق بر مبنای نرخ مصوب سال ۱۴۰۴ و با اعمال ضریب ۵۰ درصد محاسبه شده است و ممکن است در فرآیند تصویب نهایی یا با اعمال تغییراتی در جداول بودجه، ارقام پلکانی یا تفاوتهای جزئی در ضرایب اعمال شده برای دهکهای مختلف یا مناطق محروم ایجاد شود. با این حال، آنچه مسلم است رشد قابل ملاحظه قدرت خرید نسبی مددجویان در مقایسه با سال جاری خواهد بود. اگرچه باید اذعان داشت که با وجود افزایش ۵۰ درصدی، فاصله این مبالغ با خط فقر و نرخ تورم سالانه که در برخی کالاها بیش از ۶۰ درصد برآورد میشود، همچنان قابل تأمل است.
علاوه بر افزایش نرخ مستمری، بررسی دیگر ابعاد بودجه ۱۴۰۵ نشان میدهد که کمیسیون تلفیق توجه ویژهای به سایر نیازهای اساسی مددجویان نیز داشته است. یکی از مهمترین این مصوبات، افزایش چشمگیر تسهیلات ودیعه و ساخت مسکن برای جامعه هدف بود. در حالی که دولت در لایحه بودجه رقمی معادل ۴,۰۰۰ میلیارد تومان برای این منظور پیشنهاد کرده بود، نمایندگان مجلس با درک ضرورت مسکن به عنوان زیربناییترین نیاز یک خانواده، این رقم را به ۱۰,۰۰۰ میلیارد تومان افزایش دادند. همچنین در حوزه اشتغالزایی که به عنوان یکی از ارکان اصلی توانمندسازی و خروج پایدار مددجویان از چرخه حمایتی شناخته میشود، منابع وامهای اشتغالزایی خرد از ۱۰۰ به ۱۳۰ همت افزایش یافت که سهم قابل توجهی از آن به کمیته امداد و بهزیستی اختصاص خواهد یافت. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که پیشبینی میشود با تزریق این منابع، تعداد فرصتهای شغلی ایجاد شده برای مددجویان که در سال گذشته به ۲۳۰,۰۰۰ شغل بالغ شده بود، در سال آینده با رشد قابل توجهی همراه باشد.
از منظر کلان، مجموع مستمری پرداختی ماهانه کمیته امداد در شرایط کنونی بالغ بر ۵۳,۰۰۰ میلیارد ریال (معادل ۵,۳۰۰ میلیارد تومان) است که با احتساب افزایش ۵۰ درصدی در سال ۱۴۰۵، این رقم به حدود ۷۹,۵۰۰ میلیارد ریال در ماه افزایش خواهد یافت. این حجم عظیم از اعتبارات حمایتی، بیانگر عزم جدی قوای مقننه و مجریه برای حفظ کرامت انسانی و کاهش آلام معیشتی اقشار کمدرآمد جامعه است. با این وجود، کارشناسان اقتصادی معتقدند که افزایش صرف مستمری بدون کنترل تورم و رشد متناسب تولید، صرفاً یک راهکار کوتاهمدت و تسکینی است و درمان ریشهای فقر، نیازمند سیاستهای چندوجهی شامل اشتغال پایدار، مسکن، آموزش و مهارتآموزی همگام با فناوریهای روز است.
در خاتمه باید خاطرنشان ساخت که روند بررسی بودجه ۱۴۰۵ هنوز به طور کامل پایان نیافته و مصوبات کمیسیون تلفیق برای اجرایی شدن باید از فیلترهای نظارتی صحن علنی مجلس و شورای نگهبان عبور کند. با این حال، بر اساس اظهارات اعضای کمیسیون تلفیق، با توجه به اینکه این مصوبات جنبه هزینهای داشته و به نفع اقشار محروم جامعه است، پیش بینی میشود در صحن علنی نیز با اکثریت بالایی به تصویب برسد. بدین ترتیب جامعه بزرگ مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) که چشم امیدشان به حمایتهای دولتی و ملی دوخته شده است، سال ۱۴۰۵ را با خبر خوش افزایش ۵۰ درصدی مستمری و امید به بهبود شرایط معیشتی آغاز خواهند کرد. امید است که این گام بلند در جهت کاهش فاصله طبقاتی، تنها یک اقدام مقطعی نبوده و در قالب یک سیاست پایدار و بلندمدت، استمرار یابد.
نظر شما