صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
دلار در مسیر صعود، طلا در آستانه نوسان؛ بازارها در دام رکود تورمی
در شرایطی که نرخ ارز تحتتأثیر فضای نامشخص سیاسی و اقتصادی کشور همچنان مسیر صعودی را طی میکند، بازار طلا و دلار با رشد قابلتوجه جهانی به محدودههای پرریسک قیمتی نزدیک شده است.
در حالی که اقتصاد ایران با یکی از پیچیدهترین دورههای خود در سالهای اخیر روبهروست، بازارهای مالی و کالایی هر یک به شکلی متفاوت به این شرایط واکنش نشان میدهند. افزایش نرخ ارز، رشد قابلتوجه قیمت طلا در بازارهای جهانی، و صعود اسمی شاخصهای بورسی، در نگاه اول تصویری از تحرک و رشد را ترسیم میکند، اما در لایههای عمیقتر، نشانههایی از بیثباتی، کاهش قدرت خرید و رکود پنهان به چشم میخورد. بررسی همزمان بازار ارز،طلا و سرمایه نشان میدهد که رشد قیمتها الزاماً به معنای بهبود وضعیت اقتصادی نیست و بسیاری از این تحولات، بیش از آنکه ناشی از رونق باشند، بازتابی از تورم مزمن و نااطمینانی اقتصادی هستند
دلار، رشد ادامهدار تا زمان رفع ابهامها
به گفته سیدی کارشناس بازار سرمایه، بازار ارز داخلی بیش از هر عامل دیگری تحتتأثیر شرایط سیاسی و اقتصادی کشور قرار دارد. در حال حاضر، نرخ دلار به دلیل نبود چشمانداز مشخص برای خروج از وضعیت فعلی، روندی صعودی به خود گرفته و این مسیر تا زمان روشن شدن تکلیف شرایط کشور ادامه خواهد داشت.
وی با اشاره به روند تاریخی نرخ ارز توضیح میدهد: از سال ۱۳۹۱ تاکنون، بهجز یک دوره کوتاه همزمان با شکلگیری توافق برجام،نرخ دلار همواره در مسیر افزایشی قرار داشته است.دلار که در ابتدای دهه ۹۰ در محدوده حدود هزار تومان قرار داشت،پس از تشدید تحریمها رشد چشمگیری را تجربه کرده و این روند در سالهای اخیر حتی شدت بیشتری یافته است.بر همین اساس، انتظار توقف پایدار در قیمت ارز، بدون تغییرات بنیادین در شرایط کلان کشور، واقعبینانه نیست.
طلا، رشد جهانی و نشانههای پایان موج صعودی
برخلاف بازار ارز،روند قیمت طلا تنها به تحولات داخلی وابسته نیست. قیمت جهانی طلا در سالهای اخیر افزایش قابلتوجهی داشته و همین عامل، نقش مهمی در رشد قیمت طلا در بازار داخلی ایفا کرده است.
این کارشناس با اشاره به تحولات اقتصاد جهانی، بهویژه در ژاپن، میگوید:شرایطی مشابه آنچه اکنون در اقتصاد ژاپن در حال وقوع است، حدود چهار دهه پیش نیز تجربه شده بود؛دورهای که افزایش شدید نرخ بهره،ابتدا به رشد قابلتوجه قیمت طلا و سپس به ریزش سنگین آن منجر شد.
به گفته وی،قیمت اونس طلا طی حدود دو سال اخیر بیش از دو برابر شده و همین موضوع نشان میدهد که بازار طلا ممکن است در مقطع فعلی به انتهای موج صعودی خود نزدیک شده باشد.در صورتی که نرخ بهره در ژاپن مجدداً افزایش یابد،احتمال بروز نوسانات شدید و حتی اصلاح قیمتی در بازار طلا وجود دارد.
بورس، رشد ریالی بدون بازده دلاری
کارشناس بازار سرمایه در ادامه به وضعیت بورس ایران اشاره میکند و میگوید:با وجود رشد قابلتوجه شاخصهای بورسی،بازار سرمایه در محاسبه دلاری عملکرد ضعیفی داشته است. به بیان دیگر،بخش زیادی از رشد شاخص کل ناشی از افزایش نرخ ارز و تورم بوده و نه رشد واقعی ارزش شرکتها.
وی تأکید میکند که حتی در هفتههای اخیر،بخش عمده رشد بازار سرمایه، در محاسبه دلاری به بازه منفی تبدیل شده است.این موضوع نشان میدهد که بازار همچنان درگیر یک بازی تورمی است. قیمتها افزایش مییابند،اما بازده واقعی برای سرمایهگذاران ایجاد نمیشود.
تورم ۶۰ درصدی و گسترش رکود تورمی
به گفته سیدی،نرخ تورم نقطهبهنقطه به حدود ۶۰ درصد رسیده و در شرایطی که چشمانداز روشنی برای کنترل تورم وجود ندارد،رشد قیمتها به تمام بازارها سرایت کرده است.نمونه بارز این وضعیت را میتوان در افزایش قیمت خودرو و سایر کالاهای سرمایهای مشاهده کرد.با این حال،رشد قیمتها لزوماً به معنای رونق بازارها نیست.بازارها وارد فاز رکود تورمی شدهاند،وضعیتی که در آن قیمتها بالا میرود، اما حجم معاملات و قدرت خرید کاهش مییابد.
کوچک شدن سبد مصرف خانوارها
این شرایط،پیامدهای اجتماعی نیز به همراه داشته است. به گفته سیدی،کاهش قدرت خرید باعث شده سبد مصرف خانوارها کوچکتر شود و بسیاری از اقلام غیرضروری بهتدریج از فهرست خرید خانوار حذف شوند. نتیجه این روند،رکود در برخی بازارهای مصرفی است. بازاری که قیمتها در آن افزایش یافته،اما تقاضای مؤثر کاهش پیدا کرده است.
بازارهای صنعتی، قیمتهای بالا، تقاضای پایین
نشانههای رکود تورمی در بازارهای صنعتی نیز بهوضوح دیده میشود.در بازار مصالح ساختمانی و فلزات، با وجود رشد قیمتها،به دلیل کاهش ساختوساز،حجم معاملات چندان بالا نیست. این وضعیت نشان میدهد که اقتصاد با چرخهای مواجه شده که در آن قیمتها رشد میکنند، اما مشتری و مصرف واقعی در بازار حضور کمرنگی دارد.
نظر شما