گزارش اختصاصی صفحه اقتصاد؛
حذف ارز ترجیحی: شوک قیمتی در بازار پروتئینها؛ وزارت جهاد کشاورزی در خواب غفلت!
حذف ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی باعث شوک شدید در بازار پروتئینهای حیوانی شد؛ تخممرغ ۴۵۰ هزار تومانی، گوشت مرغ ۲۳۰ هزار تومانی و گوشت قرمز دو میلیون تومانی! این افزایش قیمتها خانوادهها را در بحران معیشتی فرو برده و ضعف مدیریتی و وابستگی به واردات در این وضعیت آشکار شده است.
با حذف ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی، بازار پروتئینهای حیوانی، از جمله تخممرغ، مرغ و گوشت قرمز، شاهد شوک قیمتی شدیدی بوده است. این تغییرات قیمتی در برخی اقلام به قدری چشمگیر بوده که منجر به افزایش هزینههای خانوارها شده است. به عنوان مثال، قیمت هر شانه تخممرغ (حدود دو کیلوگرم) از حدود ۲۸۰ هزار تومان به حدود ۴۵۰ هزار تومان افزایش یافته است. همچنین، قیمت هر کیلوگرم گوشت مرغ از ۱۶۸ هزار تومان به حدود ۱۹۹ تا ۲۳۰ هزار تومان رسیده است.
اما در این میان، بازار گوشت قرمز بیشترین نوسان قیمت را تجربه کرده است. قیمت هر کیلوگرم گوشت گوسفندی و گوساله به طور شگفتآوری به نزدیک دو میلیون تومان رسیده است. این افزایش قیمت در حالی است که کشور در تأمین بازار گوشت قرمز به طور کلی خودکفا بوده و تنها ۱۰ درصد وابستگی ارزی در این بخش وجود دارد.
علیرغم تولید زیاد گوشت قرمز در کشور، شاهد روند صعودی قیمت این کالا نسبت به تخممرغ و گوشت مرغ هستیم. این سوال مطرح میشود که چرا با وجود خودکفایی در تولید گوشت قرمز، این کالا همچنان در مقایسه با سایر پروتئینها با افزایش قیمت بیشتری روبرو شده است. دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد، از جمله فشارهای مرتبط با واردات نهادهها، کمبود تامین مواد اولیه و بحرانهای مدیریتی که بر بازار این محصول تأثیر گذاشته است.
تأثیر حذف ارز ترجیحی بر قیمت تخممرغ و مرغ
جهانگیر هاشمی، مدیرکل پشتیبانی امور دام استان تهران در ابتدا به وضعیت بازار تخممرغ اشاره کرد و گفت:با توجه به آزاد شدن ارز و تخصیص نهادههای آزاد، تنظیم بازار تخممرغ به عهده شرکتهای دولتی مانند شرکت پشتیبانی امور دام و برخی تولیدکنندگان خصوصی نظیر شرکت میهن است. در حال حاضر، قیمت تمام شده تخممرغ با توجه به هزینههای تولید مرغداران بهگونهای است که باید این محصول را با قیمتی که تقریبا تمام شده به بازار عرضه کنیم.
وی همچنین در خصوص وضعیت بازار مرغ اظهار داشت:با توجه به آزاد شدن نهادهها و افزایش قیمتها، تولید مرغ با شرایط دشواری روبهرو شده است. در ماههای اخیر، جوجهریزیها افزایش یافته بود، که در نتیجه آن تولید مرغ به مقدار زیادی روبه رو شد. همین امر باعث شد که قیمت مرغ نسبت به قیمت تمام شده، پایینتر از حد انتظار باشد. اکنون با وجود تولید مازاد، قیمت مرغ تحت تاثیر عرضه و تقاضا قرار دارد.
وضعیت بازار گوشت قرمز و واردات آن
هاشمی در ادامه درباره بازار گوشت قرمز و مشکلات موجود در این بخش گفت:تولید گوشت قرمز در کشور شامل گوشت سبک و سنگین (گوسفند و گوساله) است که با توجه به نیاز بازار، باید واردات صورت بگیرد. تولید داخلی گوشت قرمز در کشور در حال حاضر حدود ۵۵ هزار تن است، اما با توجه به کاهش تولید در حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار تن در ماه، واردات برای تکمیل نیاز بازار ضروری به نظر میرسد. در گذشته، واردات بهطور تخصیصی انجام نمیشد، اما اکنون واردات آزاد شده است.
او در ادامه افزود:با توجه به قیمت تمام شده دام و افزایش قیمت نهادهها، قیمت تمام شده گوشت گرم مخلوط در حال حاضر بین ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ هزار تومان است. این قیمت به دلیل افزایش هزینههای تولید و عرضه در بازار، افزایش یافته است.
هاشمی همچنین با اشاره به هماهنگیهای صورت گرفته برای افزایش واردات دام، گفت:وزارت جهاد کشاورزی در حال تلاش برای افزایش واردات دام است، و پیشبینی میشود که ماهانه حدود ۱۵ هزار تن واردات دام صورت گیرد. در صورتی که این روند ادامه یابد، قیمت گوشت گوساله نیز به حدود ۱۳۰۰ تومان خواهد رسید.
چالشهای تسهیلات دولتی: چرا دامداران نمیتوانند از حمایتها بهرهمند شوند؟
جهانگیر هاشمی، مدیرکل پشتیبانی امور دام استان تهران، در پاسخ به این سوال که چرا وزارت جهاد کشاورزی بهجای واردات گوشت پاکستانی، تسهیلات کافی به تولیدکنندگان داخلی ارائه نمیدهد، گفت: دامداران و تولیدکنندگان داخلی تمایل دارند که بهجای واردات، تولیدات خود را افزایش دهند. با این حال، برای تحقق این هدف، نیاز به تسهیلات ویژهای داریم.
وزارت جهاد کشاورزی بههمراه بانک کشاورزی تسهیلاتی برای خرید نهادهها و تأمین مواد اولیه در اختیار دامداران و مرغداران قرار داده است. این تسهیلات به آنها کمک میکند تا با افزایش نقدینگی و کاهش هزینههای تولید، تولیدات خود را بهطور قابل توجهی افزایش دهند.با این حال، مشکلاتی در مسیر دریافت این تسهیلات وجود دارد. یکی از بزرگترین چالشها، طولانی شدن زمان اعطای تسهیلات است. فرآیند بروکراسی و مراحل پیچیده در مسیر دریافت این تسهیلات، بسیاری از دامداران را از دریافت این حمایتها منصرف کرده است. به همین دلیل، لازم است که در سیاستگذاریها بازنگری شود و فرآیند اعطای تسهیلات تسهیل شود تا دامداران بتوانند سریعتر و راحتتر از این حمایتها بهرهمند شوند.
تأثیر کمآبی و بحرانهای اقلیمی بر قیمتها
هاشمی در ادامه با اشاره به بحران کمآبی در کشور و تأثیر آن بر تولیدات دامی، گفت کمآبی یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان دام در سالهای اخیر است. دامداران با توجه به وضعیت منابع آبی کشور، مجبور به کاهش تعداد دامهای خود یا تغییر در نوع دامپروری هستند. این موضوع بهطور طبیعی بر قیمت تمام شده گوشت و محصولات دامی تأثیر گذاشته است.
وی اضافه کرد:در چنین شرایطی، دامداران مجبورند هزینههای بیشتری برای تأمین آب و علوفه صرف کنند که این موضوع موجب افزایش قیمت تمام شده تولیدات دامی میشود. از سوی دیگر، با توجه به محدودیتهای تولید داخلی، واردات نیز نمیتواند بهطور کامل نیاز بازار را تأمین کند.
پیشبینی وضعیت بازار شب عید
هاشمی در خصوص پیشبینی وضعیت بازار در ایام شب عید نیز گفت: با توجه به روند جوجهریزیها و وضعیت عرضه و تقاضا، احتمالا قیمت مرغ در ایام نزدیک به عید با افزایش مواجه خواهد شد.با این حال، ما در وزارت جهاد کشاورزی ذخایر لازم برای مقابله با هرگونه افزایش قیمت را آماده کردهایم و ذخایر پشتیبانی در دسترس خواهد بود تا در صورت افزایش قیمت مرغ، وارد بازار کنیم و آن را کنترل نماییم.
وی افزود:در خصوص گوشت قرمز، واردات با توجه به هماهنگیهای انجامشده همچنان ادامه خواهد یافت و اگر این روند واردات بهدرستی مدیریت شود، مشکلی در تأمین گوشت قرمز برای شب عید نخواهیم داشت.
جهانگیر هاشمی همچنین تأکید کرد که برای رفع مشکلات و چالشهای موجود در بازار محصولات دامی، نیاز به تصمیمگیریهای کلان و اجرای سیاستهای حمایتی بهویژه در زمینه تأمین نهادهها و تسهیل فرآیندهای مالی برای دامداران وجود دارد. بهویژه در شرایط فعلی که کشور با بحرانهای کمآبی و افزایش هزینههای تولید روبهرو است، حمایت از تولید داخلی و مدیریت واردات میتواند در کنترل قیمتها و تأمین نیاز بازار مؤثر باشد.
شوک قیمتها در سایه ناتوانی مدیریتی؛ وقتی وارداتمحوری جایگزین حمایت از تولید میشود
با نگاهی به این پازل ازهمگسیخته،میتوان نتیجه گرفت که وزارت جهاد کشاورزی از یک نهاد (حمایتی و ترویجی) به یک نهاد(منفعل و وارداتمحور) تغییر ماهیت داده است. این تغییر ریل مدیریتی، بازار و معیشت مردم را به سمت وسوهای،حذف سیستماتیک پروتئین از سبد معیشت،فروپاشی انگیزه تولید داخلی و تثبیت وابستگی، سوق می دهد.وزارت جهاد کشاورزی با انداختن توپ به زمین (کمآبی) و (بانک کشاورزی) عملا از خود سلب مسئولیت کرده است. این رویکرد نشان میدهد که هیچ طرح جامع و نقشه راهی برای مقابله با چالشهای اقلیمی و ارزی وجود ندارد. و تنها به دنبال (گذران روز) و رسیدن به شب عید با مُسکنهای موقتی است، بدون آنکه برای فردای بازار برنامهای داشته باشد.به نظر میرسد وزارت جهاد کشاورزی با این دستفرمان، بازار را به سمتی میبرد که در آن (تولیدکننده ورشکسته) و (مصرفکننده گرسنه) است. سیاستهای فعلی نه تنها بازار را تنظیم نکرده، بلکه با ایجاد(نوسان انتظاری)، راه را برای رکوردهای قیمتی جدید باز کرده است. آقایان وزیر و مدیران مربوطه! با گوشت ۲ میلیون تومانی و تخممرغ ۴۵۰ هزار تومانی، دقیقاً کدام امنیت غذایی را تأمین میکنید؟
نظر شما