آخرین خبر از مذاکرات و تحولات جنگ آمریکا و ایران امروز دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵
هم‌زمان با تداوم تنش‌های نظامی، حوادث دریایی در تنگه هرمز و دریای عمان، بر پیچیدگی معادلات جنگ افزوده است؛ در مقابل، پیشنهاد دیپلماتیک تهران، تحرکات منطقه‌ای و افزایش مخالفت‌ها با جنگ در آمریکا، واشنگتن را با فشارهای تازه‌ای روبه‌رو کرده است.
صفحه اقتصاد - تحولات تازه جنگ آمریکا و ایران، هم‌زمان چند عرصه نظامی، دریایی، دیپلماتیک و سیاسی را دربر گرفته است. از حوادث پی‌درپی در منطقه و تحرکات نظامی واشنگتن تا تلاش‌های میانجی‌گرانه و تشدید اختلافات داخلی آمریکا، مجموعه‌ای از عوامل بر آینده تقابل دو کشور تأثیر می‌گذارند.
تنگه هرمز؛ کانون حوادث دریایی و تقابل نظامی
وقوع آتش‌سوزی در چند نفتکش در دریای عمان و تنگه هرمز، بار دیگر اهمیت امنیت دریانوردی در این آبراه راهبردی را به صدر تحولات بازگردانده است. در یکی از این حوادث، نیروی دریایی ارتش ایران اعلام کرد یک نفتکش متخلف که سامانه‌های شناسایی خود را خاموش کرده و وارد محدوده ممنوعه شده بود، بر اثر برخورد با مین دریایی در شرق تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شده است.
ارتش ایران تأکید کرده است تا زمان رفع هرگونه تهدید، تنگه هرمز به روی شناورهای متخلف بسته خواهد ماند. هم‌زمان، تصاویر ماهواره‌ای از آتش‌سوزی دو نفتکش در محدوده تنگه هرمز منتشر شد. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از وقوع حادثه برای یک نفتکش در فاصله هشت مایل دریایی شمال‌غربی خصب عمان و تخلیه خدمه آن خبر داد.
در تحولی دیگر، امارات از نجات ۲۲ خدمه یک کشتی باری در دریای عمان خبر داد که در پی وقوع آتش‌سوزی در معرض غرق شدن قرار گرفته بود. سردار محبی، سخنگوی سپاه، نیز با تأکید بر استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز، پیامدهای محدودیت تردد در این آبراه را در کمبود نفت قابل مشاهده دانست.
دیپلماسی منطقه‌ای؛ پیشنهاد تهران و تلاش قطر برای کاهش تنش
در عرصه دیپلماسی، وزیر خارجه قطر بار دیگر بر ضرورت شکل‌گیری گفت‌وگوی امنیتی میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس تأکید کرد. محمد بن عبدالرحمن آل ثانی با اشاره به تلاش دوحه از سال ۲۰۱۵ برای ایجاد چنین سازوکاری، تفاهم سیاسی و همکاری اقتصادی تهران و کشورهای عربی را زمینه‌ساز فرصت‌های کم‌سابقه برای منطقه دانست.
در همین چارچوب، عباس عراقچی با تأکید بر اینکه تصمیم بعدی بر عهده کاخ سفید است، پیشنهاد دو روزه ایران را همچنان معتبر دانست. این پیشنهاد بر پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها استوار است و وزیر خارجه ایران درباره پیامدهای انتخاب مسیر نظامی از سوی واشنگتن نیز هشدار داد.
هم‌زمان، وزرای خارجه مصر و ترکیه بر ضرورت هماهنگی برای مهار تنش‌های منطقه‌ای تأکید کردند. کاخ سفید نیز از برنامه دیدار دونالد ترامپ با نخست‌وزیر قطر در واشنگتن خبر داد؛ دیداری که تحولات منطقه و تنش‌های میان تهران و واشنگتن از محورهای اصلی آن خواهد بود.
شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان؛ افزایش فشار برای پایان جنگ
پیامدهای جنگ علیه ایران به یکی از محورهای اصلی مناقشه سیاسی در آمریکا تبدیل شده است. پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، شماری از چهره‌های دموکرات با انتقاد از سیاست‌های جنگ‌طلبانه دولت ترامپ، خواستار توقف درگیری‌ها شده‌اند.
عبدالسید، سناتور منتخب و نخستین سناتور مسلمان تاریخ آمریکا، جنگ علیه ایران را اقدامی احمقانه و فاقد توجیه منطقی توصیف کرد. الیزابت وارن نیز با تأکید بر غیرقانونی بودن جنگ، از آمادگی دموکرات‌ها برای استفاده از ظرفیت‌های کنگره به‌منظور پایان دادن به آن خبر داد.
نانسی لاکور، نماینده منتخب دموکرات مجلس نمایندگان، نیز پایان دادن به جنگ علیه ایران را یکی از اولویت‌های نخست خود پس از آغاز به کار در کنگره اعلام کرده است.
در همین حال، نتایج نظرسنجی‌ها از سقوط حمایت عمومی آمریکا از جنگ ایران حکایت دارد؛ به‌گونه‌ای که حمایت خالص از این جنگ به منفی ۳۲ درصد رسیده و از سطح ثبت‌شده برای جنگ ویتنام و عراق نیز پایین‌تر رفته است. این روند، هزینه سیاسی ادامه جنگ برای دولت ترامپ را افزایش داده است.
کاخ سفید در بحران؛ استعفاها و بن‌بست بودجه نظامی
تحولات داخلی کاخ سفید نیز از تشدید بی‌ثباتی مدیریتی در دولت ترامپ حکایت دارد. پس از کناره‌گیری سوزی وایلز از ریاست دفتر رئیس‌جمهور، ریچارد والترز، معاون رئیس دفتر کاخ سفید نیز استعفا کرد. هم‌زمان، پایگاه خبری آکسیوس از احتمال برکناری پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در همین هفته خبر داده است.
در عرصه مالی و نظامی نیز شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات، چشم‌انداز تصویب درخواست بی‌سابقه ۱.۵ تریلیون دلاری ترامپ برای بودجه نظامی را با موانع جدی روبه‌رو کرده است. دموکرات‌ها که اکنون با پشتوانه انتخاباتی بیشتری وارد رقابت‌های کنگره می‌شوند، انگیزه بیشتری برای مقابله با این افزایش هزینه‌های نظامی دارند.
از سوی دیگر، بدهی ملی آمریکا به ۴۰.۵۵ تریلیون دلار رسیده است. ترامپ نیز با اشاره به افت بازار سهام، از زیان سه تریلیون دلاری آن در یک روز سخن گفته؛ موضوعی که در کنار هزینه‌های جنگ، فشار اقتصادی و سیاسی بر دولت آمریکا را تشدید می‌کند.
فشار اقتصادی بر ایران؛ تحرکات واشنگتن در پکن و بغداد
هم‌زمان با فشارهای نظامی، واشنگتن مسیرهای اقتصادی و دیپلماتیک دیگری را نیز برای اعمال فشار بر تهران دنبال می‌کند. روزنامه واشنگتن‌پست گزارش داده است دولت ترامپ از طریق استیون منوچین، وزیر خزانه‌داری پیشین آمریکا، از چین خواسته با استفاده از نفوذ خود بر ایران برای پایان درگیری‌ها اقدام کند؛ پیامی که به گفته منابع این روزنامه به تهران منتقل شده است.
در تحولی مرتبط، فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، اعلام کرد وزارت خزانه‌داری آمریکا از بغداد خواسته است تمامی گذرگاه‌های مرزی با ایران، به‌جز دو گذرگاه، بسته شوند. او با اشاره به پیامدهای اقتصادی و دشواری اجرای این درخواست، از ادامه مذاکرات بغداد و واشنگتن درباره این موضوع خبر داد.
همچنین شبکه الحدث مدعی شد یک هیئت عراقی در سفری هشت‌ساعته به تهران، پیام آمریکا را به مقام‌های ایرانی منتقل کرده است؛ سفری که بنا بر این گزارش پس از تحرکات دیپلماتیک آمریکا در بغداد و گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و نخست‌وزیر عراق انجام شده است.
عراق؛ تداوم نقض حریم هوایی و آتش‌سوزی میدان گازی کورمور
تحولات امنیتی عراق نیز همچنان تحت تأثیر تنش‌های منطقه‌ای قرار دارد. مقاومت عراق اعلام کرده است آمریکا با استفاده از پایگاه‌های خود در اردن و ترکیه، همچنان حریم هوایی این کشور را نقض می‌کند.
در همین حال، منابع محلی از وقوع حمله پهپادی و آتش‌سوزی گسترده در میدان گازی کورمور در اقلیم کردستان خبر داده‌اند. این منابع، آتش‌سوزی را ناشی از اصابت پهپادهای ناشناس دانسته‌اند.
از سوی دیگر، گزارشها از اصابت پرتابه آمریکایی به جزیره قشم حکایت دارد. ، تا زمان انتشار گزارش، در سایر مناطق هرمزگان از جمله بندرعباس و سیریک اصابتی ثبت نشده و صداهای انفجار شنیده‌شده به اقدامات امنیتی ایران برای مدیریت تنگه هرمز مربوط بوده است.
تهدیدهای ترامپ؛ از ادعای پیروزی تا احتمال حمله مجدد
مواضع دونالد ترامپ درباره جنگ با ایران همچنان با ترکیبی از ادعای پیروزی، تهدید نظامی و اظهارات متناقض همراه است. او از یک‌سو احتمال حملات مجدد آمریکا علیه ایران را بسیار بعید دانسته و از سوی دیگر، بار دیگر از آمادگی واشنگتن برای حمله به زیرساخت‌ها و تأسیسات ایران سخن گفته است.
ترامپ مدعی شده است عملیات موسوم به «دروازه آهنین» با تمام ظرفیت در حال اجراست و محاصره دریایی آمریکا تقریباً مانع ورود کالا به ایران و خروج آن از کشور شده است. او همچنین از امکان تخریب تأسیسات و پل‌های ایران سخن گفته و تهدید کرده است در صورت نیاز، اهداف مورد نظر واشنگتن در مدت کوتاهی هدف قرار خواهند گرفت.
رئیس‌جمهور آمریکا در اظهاراتی دیگر مدعی شد واشنگتن در جنگ با ایران به پیروزی رسیده و اکنون تنها درباره چگونگی پایان دادن به این پرونده تصمیم‌گیری می‌کند. او همچنین ادعا کرد آمریکا با حمله به ایران، اسرائیل و غرب آسیا را نجات داده است.
در موضوع هسته‌ای نیز ترامپ مدعی شد هیچ فعالیتی در سایت کوه کلنگ مشاهده نشده و انتقال مواد هسته‌ای ایران به مکان‌های دیگر نیز رصد نشده است. با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ضمن غیرقابل‌پذیرش خواندن برخورداری ایران از انرژی هسته‌ای، از وجود اختلافات حل‌نشده در مذاکرات سخن گفته است.
روبیو همچنین خواستار شکل‌گیری اجماع دوحزبی در آمریکا علیه برنامه هسته‌ای ایران شده و در اظهاراتی دیگر، اقدامات واشنگتن را در چارچوب دفاع از امنیت این کشور توجیه کرده است. ترامپ نیز اعلام کرده است موضوع ایران و جلوگیری از دستیابی این کشور به انرژی هسته‌ای را با رهبران چین و روسیه مطرح خواهد کرد.
تحرکات نظامی آمریکا؛ تداوم تقویت حضور در غرب آسیا
در کنار مواضع سیاسی و دیپلماتیک، تحرکات نظامی آمریکا در غرب آسیا ادامه دارد. گزارشها از انتقال نیروهای کمکی نظامی به منطقه حکایت دارد و ورود یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی‌ـ۱۳۰ جی آمریکا به امارات نیز ثبت شده است.
این تحرکات در شرایطی ادامه دارد که واشنگتن از یک‌سو بر ادامه فشار دریایی و نظامی علیه ایران تأکید می‌کند و از سوی دیگر، با پیشنهادهای دیپلماتیک تهران و افزایش مخالفت‌های داخلی با جنگ روبه‌روست.
