یادداشت اختصاصی از دکتر معصومه حسین زاده
راه کاهش تورم ۵۵٪ فعلی در بازار ایران چیست؟
دولت با غرور اعلام میکند حقوق کارمندان و کارگران را ۲۵٪ افزایش میدهد حال این شما و این غول گرانی و که باید با شمشیر پلاستیکی. کاهش تورم
صفحه اقتصاد - خبر ورود ۳/۵ میلیارد دلار ارز به چرخه تجاری ایران از سوی مقامات و نهادهای ایرانی و از جمله بانک مرکزی تایید شده است.
اینکه این مبلغ از کدام کشور راهی ایران شده و قسمتی از بدهی ارزی کدام کشور است هنوز بطور مشخص اعلام نشده است .
کره جنوبی، هند، چین، ژاپن، عراق که همگی بابت صدور نفت خام به ایران بدهی های هنگفتی دارند هرکدام درلیست بدهکاران ارزی قرار دارند.
هرچند وزیر امور خارجه فعلی درخواست آزاد سازی ۱۰ میلیارد دلاری بابت طلب های جهانی ایران را داشته است که با مخالفت آمریکا روبه رو شده. شنیده ها حاکی از آن است که:
فعلا مبلغ ۳/۵ میلیارد دلار راهی بازار ارزی ایران شده است و مدیر روابط عمومی بانک مرکزی نیز این موضوع را تایید و گفته است که این مبلغ از دارایی های آزاد شده برای تامین کالاهای اساسی اختصاص یافته است.
بانک مرکزی اعلام کرده که از این مبلغ فعلا یک میلیارد دلار در اختیار آنان قرار گرفته است اما این موضوع هنوز از سوی رئیس جمهور و وزرای ایشان تایید و یا اعلام نگردیده است.
حال چرا جمهوری اسلامی ایران انتشار این خبر را به عهده مقامات رده پایین تر قرارداده است هنوز مشخص نیست. شاید به علت مقدار کم این مبلغ آزاد شده باشد و یا در انتظار مبالغ آزاد شده ی بیشتری می باشد تا در یک خبر رقم هنگفتی را اعلام کنند.
البته از سوی رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و کره جنوبی دریافت این رقم به عنوان وصول قسمتی از دارایی های بلوکه شده ایران نزد کره جنوبی نیز ابلاغ نگردیده است و همچنین رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق نیز هنوز تاییدی برای دریافت این مقدار از ارز آزاد شده ایران نزد عراق نکرده است.
البته به جهت کارشناسی آزاد شدن این مبلغ اثر گذاری خاصی برروی بازار ارز داخلی ندارد و سیر صعودی دلار در بازار ایران طی روزهای آینده محتمل است.
بازار ارز ایران امروز در التهابی نامطمئن بسر می برد که اخباری از این دست نه تنها امیدی به بازار نمیدهد بلکه یک امتیاز منفی برای تزلزل این عدم اطمینان محسوب می شود و استراتژی تامین ارز مورد نیاز بازار برای انجام معاملات را ناپایدار تر نیز میکند.
گفتی اینکه حجم معاملات ارزی درروز چیزی حدود ۶ تا ۷ میلیارد دلار می باشد. بنابراین در بازار وسیع ارز دنیا این ارقام قابل توجه نیست.
البته بخش عظیمی از دارایی های ایران در هند به مبلغ ۷ میلیارد دلار و در عراق به مبلغ ۲ میلیارد دلار و در کره جنوبی به مبلغ ۶ میلیارد دلار و در سایر کشورهای دنیا به صورت پراکنده تا مبلغ حدود ۹ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
حال با این توضیحات به چه نتیجه ای خواهیم رسید؟
نکته اساسی اینکه با آزاد سازی این مبالغ به صورت پراکنده و بدون برنامه ریزی فقط میتوان و باید به معیشت و کالاهای اساسی مورد نیاز ملت پرداخت و از برنامه ریزی برای بازار ارزی و تجارت چشم پوشی کردو نمیتوان بصورت جدی برای تامین ارز مورد نیاز بازار هدف گذاری نمود.
البته تاریخچه آزاد سازی ارزهای بلوکه شده قبلی خود نشان از آن دارد که دولت ها هیچ برنامه ای و یا هیچ اختیاری برای خرج این ارزها ندارند . آیا مبالغ آزاد شده قبلی تاثیری در روند کاهش تورم و یا کاهش قیمت دلار در بازار داخلی داشته است؟
از سوی دیگر دولت سیزدهم به انتشار این اخبار اقدام کرده است که قصد حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی را دارد.
برنامه دولت برای جایگزینی ارز ۴۲۰۰ تومانی چیست؟ آیا این حذف با برنامه های قوی مالی همراه می باشد؟
ابراز میدارند که اختصاص یارانه به انتهای زنجیره مصرف مهمترین ایده این روزهای تیم اقتصادی آقای رییسی می باشد.
یعنی دولت با حذف اختصاصی ارز ترجیحی به وارد کنندگان معادل ریالی یا کالایی آن را به صورت اعتباری به گروه های هدف ( اقشار آسیب پذیر) پرداخت کند.
اینکه دولت قبلی با چه اهدافی اقدام به اختراع ارز ۴۲۰۰ تومانی کرده و چرا فکر میکردند میتوانند ارز را بااین نرخ ثابت نگه دارند؟ و اصولا چقدر با کارکرد اقتصاد دستوری آگاه بودند خود مقوله ای جداست.
اما ۴ ایراد و به عبارتی کارکرد ننگین این اقدام عبارت است از :
رانت و فسادگسترده و بی مهابا.
سوبسید های دولت عملا به گروه های هدف و قشر آسیب پذیر نرسیده.
ارز ارزان برای واردات پرداخت شد اما کالاهای وارداتی با قیمت ارز آزاد فروخته شد و کالاهای مشابه داخلی آن نیز همچنان درحال افزایش است.
ناتوانی دولت برای برطرف کردن تورم توسط ارز ۴۲۰۰ تومانی.
و گستاخانه تر اینکه درپی این اقدام اشتباه پای ارز نیمایی را نیز به بازار باز کردند اما باز هم کسری بودجه و تورم درحال انفجار و چاپ اسکناس همچنان ادامه دارد.
هدف اولیه از اختراع ارز ۴۲۰۰ تومانی کمک به واردکننده نهاده های دامی و کالاهای اساسی و دادن سوبسید به قشر آسیب پذیر بود که هرگز عملی نشده و دولت جدید نیز عنوان میکند هیچ عجله ای برای حذف ارز ۴۲۰۰ ندارد!!!!
البته این شعار نیز عنوان شده است که با حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی یارانه ۳ برابری معادل هرفرد ماهانه ۱۱۰ تا ۱۵۰ تومان پرداخت میشود.
آیا این ترفند نیز میتواند تورم را کاهش دهد یا رکود را از بین ببرد؟
یک توضیح موشکافانه و در عین حال ساده میتواند عمق فاجعه بعدی را روشن کند.
دولت فعلی قصد دارد ۱۲/۶ میلیارد دلار ارز باقی مانده ۴۲۰۰ تومانی را به قیمت آزاد ۲۷۰۰۰ تومان برساند که از این طریق ۳۴۰ هزار میلیارد تومان برای دولت درآمد زایی میشود و در اقدام بعدی می خواهند برای ۶۰ میلیون ایرانی که هم اینک زیر خط فقر زندگی میکنند یارانه ۱۱۰ هزارتومانی درنظر بگیرند.
دولت آقای رییسی که برای یکسال تقریبا ۷۹ هزار میلیارد تومان یارانه به مردم میدهد و از خود یک ناجی می سازد با این روش دقیقا ۲۶۱ هزارمیلیارد تومان به جیب دولت خود واریز میکند. نتیجه این اقدام وحشتناک چیزی نیست بجز گرانی ۱۰ برابری و تورم وحشتناک و بیچارگی کامل برای مردم.
چرا دولت تمامی ۳۴۰ هزار میلیارد تومان ناشی از تبدیل ارز ۴۲۰۰ تومانی را بین ۶۰ میلیون ایرانی فلک زده تقسیم نمیکند؟
ماهانه نفری ۵۰۰ هزار تومان نه مبلغی ماهانه ۱۱۰ هزار تومان.
البته اگر دولت تمامی این مبلغ را بین مردم تقسیم کند افزایش قیمت ها سرسام آور خواهد شد مرغ به کیلویی ۸۰ هزارتومان و برنج به کیلویی حداقل ۹۰ هزاررتومان خواهد رسید و سایر کالاهای اساسی افزایش قیمتی بالغ بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی پیدا خواهند کرد.
و این ارقام در سال بعد به چندین برابر قیمت بالا خواهد رسید و دریک کلام ابر تورم گریبان کشور را خواهد گرفت و آنگاه ست که دیگر دولت ها هیچ کنترلی نخواهند داشت.
روغن، قند ، شکر ، برنج ، مرغ ، گوشت، نان ، بنزین، لبنیات و تخم مرغ و سایر کالاهای اساسی هرکدام بعد از این آزاد سازی و نداشتن برنامه استراتژی هدفمند ارقام نجومی پیدا خواهند کرد.
اجاره بها و قیمت زمین و ملک و کرایه خورو و انواع کرایه ها با ارز آزاد همان روز محاسبه خواهد شد و این یعنی سقوط ۱۰۰ درصدی ریال ایران.
رقم ظاهری یارانه ۱۱۰ هزارتومانی مبلغی حدود ۵۰۰ هزارتومان را هر ماه از جیب ملت می کاهد یعنی در ازای هر ۱۱۰ هزار تومان ۵۰۰ هزار تومان به دولت پس میدهیم.
جالب اینکه کسری بودجه دولت در ابتدای سال ۱۴۰۰ حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان است و دولت باید ترفند یارانه هر نفر ۱۱۰ هزار تومان و افزایش ۳۰۰ درصدی قیمت ها کسری بودجه خود را نیز جبران میکند و اینها تماما در همان شش ماه اول این اقدام رخ میدهد و از سال بعد تمام نرخها به صورت ارز آزاد محاسبه میشود و یارانه ۱۱۰ هزارتومانی به اندازه نیم کیلو برنج هم ارزش نخواهد داشت.
این درحالی است که دولت با غرور اعلام میکند حقوق کارمندان و کارگران را ۲۵٪ افزایش میدهد حال این شما و این غول گرانی که باید با شمشیر پلاستیکی به جنگ اژدهای هفت سر کرانی بروید.
واقعا دولت های ایران درباره تحمل تورم وگرانی و فشار اقتصادی مردم بی پشتوانه چه فکر کرده اند؟
فاصله طبقاتی بین غنی و فقیر تا کجا قابل تحمل است؟
شاید دقیقترین پاسخ را وزیر اسبق دولت دوازدهم آقای زنگنه داده بود که در پاسخ خبرنگاری که پرسید این گرانی تا کجا ادامه دارد؟ گفتند تا زمانی که مردم تحمل کنند.
در اینجا فقط چند سوال در پيش روی ماست:
آیا حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به نفع ملت است؟
آیا باقی ماندن این ارز به نفع ملت است؟
آیا اهداف خلق ارز ۴۲۰۰ تومانی حاصل شده است؟
تبدیل ارز ۴۲۰۰ تومانی به ارز آزاد ۲۷۰۰۰ تومانی به نفع ملت است یا دولت؟
برنامه آزاد سازی دارایی های بلوکه شده ایران توسط کشورهای مقروض بعداز آزاد سازی چیست؟
استراتژی دولت مردان با دومقوله ارز ۴۲۰۰ تومانی و آزاد سازی دارایی ها ی ایران در پسا برجام چیست؟
این( درد) است که از هر طرف بخوانی باز ( درد) می شود.