لوگو
تبلیغات
کد خبر: ۶۵۹۹۹ جواد نبوتی جواد نبوتی

گفتگوی اختصاصی صفحه اقتصاد با عباسعلی حقانی نسب کارشناس بازار سرمایه

جنجال های «بانک دی» از کجا و با چه اقداماتی شروع شد؟!

جنجال های بانک دی از کجا و با چه اقداماتی شروع شد؟! در گفتگو با عباسعلی حقانی نسب کارشناس بازار سرمایه و مدیر سبدگردان هدف، مشکلات بانک دی

صفحه اقتصاد را در گوگل دنبال کنید
جنجال های «بانک دی» از کجا و با چه اقداماتی شروع شد؟!
تبلیغات
تبلیغات

صفحه اقتصاد - صفحه اقتصاد - بانک دی، یکی از بانک های فعال کشور است که جنجال های آن بعد از جنجال های بانک سرمایه، زیاد بوده و از این نظر در رتبه دوم بانک های جنجال برانگیز قرار داشته و دارد. در حال حاضر، بانک دی شرکت های مختلفی از جمله نیروگاه دماوند، کارگزاری دی و صرافی دی را دارد.

در گفتگوی اختصاصی « صفحه اقتصاد » با عباسعلی حقانی نسب (کارشناس بازار سرمایه و مدیر سبدگردان هدف)، میزان ارزنده بودن بانک دی و دلایل جنجالی شدن این بانک مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

*****

*بیش از یک دهه از تاسیس بانک دی می گذرد ولی در سال های اخیر، جنجال های زیادی در مورد این بانک ایجاد شده. جنابعالی، کارشناس و صاحب نظر در حوزه بازار سرمایه هستید و البته سهامدار بانک دی هم هستید.

به چه علت وضعیت بانک دی به اینجا کشیده شده و اگر آسیب شناسی کنید چطور شده که بانک دی تا این حد دچار مشکلات و التهابات مختلف شده؟

-بانک دی از سال 1389 تاسیس شده و در ابتدای تاسیس این بانک، چون هر سهامدار نمی توانست بیش از 10 درصد سهام داشته باشد، مسئولان بنیاد شهید در آن زمان برای این که یک بانک داشته باشند، از خانواده های شهید و ایثارگر، بهره گرفته و خواستند آنها را سهامدار کنند.

یک بخش از پول سهام این خانواده ها، از محل کمک هزینه ای تامین شده که معمولاً توسط بنیاد شهید به این خانواده ها ارائه می شود. یک بخش دیگر هم، از آورده خانواده های شهید و ایثارگر تامین شده. به این ترتیب از همان اول، برای بیش از 60 یا 70 درصد سهام بانک دی، عملاً خانواده های شهید و ایثارگر پذیره نویسی کردند.

از همان اول، بانک دی به عنوان یک شرکت مردمی یا مردمی ترین بانک یا مردمی ترین شرکت سهامی عام، شکل گرفت. به هر حال، بانک دی باید در چارچوب بانکداری فعالیت می کرد.

سهامداران بانک دی، سهامداران خُرد بودند و یک وکالت هم از آنها گرفته شده بود. این وکالت نامه تا زمانی بوده که این خانواده ها بدهی های خودشان از محل پذیره نویسی را به بنیاد شهید پرداخت کنند. چون یک مقدار از پول پذیره نویسی، توسط بنیاد شهید پرداخت شده بود و این خانواده ها به این صورت به بنیاد شهید بدهکار بودند.

قرار بر این بوده که بعداً این خانواده ها بدهی خودشان را پرداخت کرده و تسویه حساب کنند. در صورت تسویه، این خانواده ها به طور کامل صاحب سهم های خودشان می شدند تا خودشان در تصمیم گیری های این شرکت نقش داشته باشند.

از زمانی که این وکالت نامه را نوشتند، بنیاد شهید متولی گری کار را به عهده داشته است. نکته اساسی این بوده که بانک دی در اوایل فعالیت، دچار اِشکالاتی شده. متاسفانه قانون بانکداری کشور ما هم، قانون غلطی است. با وجود این که اسم این قانون، قانون بانکداری بدون ربا هست، اما با توجه به شرایطی که وجود دارد، اتفاقاً قانون بانکداری ایران، قانون بانکداری ربوی است. در ایران در قالب عقود مشارکتی، سرمایه گذاری ریسکی تضمین می شود.

این قانون، به بانک ها اجازه می دهد که بنگاه داری کنند یا املاک داری کنند. بانک دی نیز، بخش عمده ای از منابعی را که جذب می کند، به سمت خرید و تاسیس شرکت ها و بنگاه ها برده است.

بنیاد شهید هم، سهامدار بانک دی بوده یا به عبارت دیگر وکالت نامه سهامداران را در اختیار داشته و عملاً مدیر بانک دی بوده است. به همین دلیل، هر جا بنیاد شهید، کسری بودجه آورده یا شرایط خاصی ایجاد شده، سعی کرده به بانک دی دارایی بدهد و در قبال آن، از بانک دی تامین مالی کند یا از طریق منابعی که بانک دی داشته، بنیاد شهید کارش را انجام داده است بدهد.

بانک دی بانک دی

*از نظر شما، خرید یا خریدهای خاصی که برای بانک دی مشکل ایجاد کرده، کدام بوده؟

-بیش ترین چیزی که برای بانک دی، بحران ایجاد کرده این بوده که از همان اول پایه کار به سمت املاک داری و بنگاه داری رفته است. البته این نوع اقدامات، در عمل برای بانک خوب بوده ولی به دلیل رفتن به سمت برخی املاک مناقشه دار، حوزه ملک داری را گسترش داده اند.

ما می دانیم که سند بعضی از این مِلک ها، مشکل داشته است. بعضی از مطالبات بانک دی نیز، وصول نمی شده و به همین دلیل بانک دی، برخی دارایی وثیقه شده را تملیک کرده ولی برخی اِشکالات وجود داشته است. الان و در شرایط فعلی، این دارایی ها و املاک، مناقشه زیادی ندارد. چرا که دارایی های بانک دی، شفاف بوده ولی مشکلی که مناقشه ایجاد کرده، بزرگ ترین خرید بانک دی است.

بزرگ ترین خرید بانک، نیروگاه دماوند است. در ابتدا، بنیاد شهید از سازمان خصوصی سازی، نیروگاه دماوند را خریده و به بانک دی، بابت بدهی هایش داده و فروخته است. البته نیروگاه دماوند، برخی بدهکاری ها از قبل داشته است.

در گزارش کارشناسی نیروگاه دماوند، کُل زمین این نیروگاه را 400 هکتار اظهار کرده و ارزیابی کرده بودند، اما زمین نیروگاه دماوند در حد 200 هکتار است. در عمل، مهم ترین موضوع مناقشه دار، همین نیروگاه دماوند بوده و هفت یا هشت سال پیش، نزدیک 3 تا 4 هزار میلیارد تومان برای بانک دی تمام شده. در حال حاضر و در چارچوب بورس تهران، ارزش بازار نیروگاه دماوند نزدیک 12 هزار میلیارد تومان است.

*یعنی با تورمی که ایجاد شده، نیروگاه دماوند به یک دارایی با ارزش برای بانک دی تبدیل شده.

-هنوز ارزش نیروگاه دماوند، چندان بالا نرفته است. هزینه خرید این دارایی برای بانک دی در حد 4 هزار میلیارد تومان بوده ولی الان قیمت این دارایی حدود 10 تا 12 هزار میلیارد تومان است.

البته ارزش ذاتی نیروگاه دماوند، بسیار بیش از آن 12 هزار میلیارد تومان است، یعنی نزدیک 70 تا 80 هزار میلیارد تومان، ارزش این دارایی است. چرا که ظرفیت تولید نیروگاه دماوند، 3 هزار مگاوات بوده و حداقل 6 سال زمان می خواهد که ما چنین نیروگاهی را بسازیم. نیروگاه دماوند، یک نیروگاه سیکل ترکیبی بوده و 45 درصد برق تهران را تامین می کند.

*اگر فرضاً الان بانک دی، بخواهد نیروگاه دماوند را بفروشد، آیا واقعاً با همان قیمت 10 هزار یا 12 هزار میلیارد تومان، خریدار دارد؟

-با این قیمت، همه مایل هستند نیروگاه دماوند را بخرند و منت هم دارند. دلیل آن هم، این است که در یک یا دو سال آینده، آزاد سازی قیمت اتفاق می افتد. در حال حاضر، در اکثر حوزه ها آزاد سازی قیمت انجام شده ولی از طرفی، با خاموشی های گسترده برق مواجه هستیم.

یکی از دلایل خاموشی برق، این است که قیمت خرید برق که دولت یا وزارت نیرو از نیروگاه های خصوصی می خرد، پایین است. وزارت نیرو، هر کیلووات ساعت برق را با قیمت 60 تومان می خرد، ولی در برخی موارد، آن را با قیمت کیلوواتی 1400 تومان می فروشد.

نیروگاه های برق به دنبال این هستند که مدل قیمت گذاری اصلاح شود. از طرفی دیگر، هزینه ساخت نیروگاه دماوند در سال های 1380 تا 1384 حدود 2 میلیارد یورو بوده است. در عین حال، نیروگاه دماوند، جزو نیروگاه های جدید ایران محسوب می شود.

بانک دی بانک دی

*یک رقم هم گفته شده که نیروگاه دماوند با قیمت 1200 میلیارد تومان از بنیاد شهید به بانک دی منتقل شده. این رقم درست است یا نه؟

-خیر. آن 1200 میلیارد تومان، فقط قیمت معاملاتی نیروگاه دماوند بوده است. در صورت های مالی این نیروگاه آمده که نیروگاه دماوند 1700 میلیارد تومان هم به سهامدار عمده بدهی دارد. بنابراین، ما نباید قیمت خرید نیروگاه را ملاک قرار بدهیم.

این بدهی نیروگاه دماوند، به بانک دی منتقل شده. از طرف دیگر، می گویند سند همان 200 هکتار نیروگاه دماوند، به نام این نیروگاه نیست. در گزارش کارشناسان رسمی سازمان خصوصی سازی، درج شده که نیروگاه 400 هکتار زمین دارد. در حالی که ما می دانیم که این نیروگاه در عمل 200 هکتار دارد.

*جنابعالی در روزهای گذشته و بر اساس دعوت بانک دی، از املاک این بانک بازدید کرده بودید. بعد از بازدید هم نکات مثبتی در مورد بانک دی در فضای مجازی مطرح کرده و گفته بودید سهام بانک دی واقعاً با ارزش است.

به چه علت، بعد از بازدید از املاک بانک دی، نظر شما نسبت به سهام این بانک عوض شد و کلاً نظرتان مثبت شد؟

-ما از همان اول اعتقاد داشتیم که بانک دی، بسیار ارزنده است. به هر حال، بانک دی، در شرایط تورمی کشور، اکثر سپرده های جذب شده را برای خرید املاک و بنگاه ها صرف کرده و در این حوزه ها سرمایه گذاری کرده بود.

ارزش ارزندگی که ما حساب می کردیم خیلی کمتر از زمانی بود که ما از املاک بانک دی بازدید کردیم. برای مثال، ما قبلاً اطلاعاتی از برخی املاک بانک دی داشتیم و برخی اطلاعات را از سامانه کدال و جاهای دیگر دریافت کردیم. در مجموع، ما تا قبل از بازدید، اطلاعات کمی داشتیم و شاید نسبت به اطلاعات برخی زمین ها و ساختمان های متعلق به بانک دی، اطلاعات ناقصی داشتیم یا اصلاً اطلاعی نداشتیم.

ما قبل از بازدید، گفته بودیم که بانک دی ارزنده است و سهام آن متعلق به خانوادهای شهدا و ایثارگر است و باید احیا شود. ما می گفتیم مدیران بانک دی، باید برنامه ریزی کرده و باید وقت زیادی برای فروش دارایی های این بانک صرف کنند.

وقتی بعد از فراخوان دادن بانک دی، از املاک این بانک بازدید کردیم اطلاعات ما بیش تر شد. حتی من شنیدم که مدیران این بانک می خواسته اند 20 درصد از نیروگاه دماوند را بفروشند. البته مخالفت های جدی با فروش نیروگاه رخ داده بود.

*الان دقیقاً نظر شما نسبت به بانک دی چگونه است؟

-نظر ما نسبت به بانک دی مثبت است ولی سوء مدیریت وجود دارد.

*در سال 1399، بانک دی در حد 3.4 هزار میلیارد تومان سود خالص داشته ولی در سال 1400 در حد 5.8 هزار میلیارد تومان زیان داشته است. رقم زیان انباشته بانک دی هم به 12.6 هزار میلیارد تومان رسیده است.

چگونه بانک دی برعکس سال 1399، در سال 1400 دچار زیاندهی زیادی شده و به جای سود، زیان داشته است؟

-دلیل آن، این است که در سال 1400، بانک دی، دیگر دارایی های خودش را نفروخته است. علت این که در سال 1399 بانک دی، سود بالایی داشته، این بوده که مدیریت آن برای فروش دارایی، اراده داشت. به همین دلیل، بخشی از نیروگاه دماوند را فروخت و یک بخش هم از سایر دارایی خود را فروخت.

به همین دلیل، بانک دی برای سال 1399 سود بسیار بالایی را شناسایی کرد ولی در سال 1400، متاسفانه به دارایی هایش دست نزد و اقدام به فروش آنها نکرد. در سال 1400 بانک دی، اصلاً املاک خودش را نفروخت.

در مورد این که می گویید بانک دی، زیان دارد باید بگویم حتی این مقدار زیان، در برابر املاک و دارایی های بانک دی، ناچیز است. تمام زیان انباشته بانک دی، معادل ارزش سود زمینی به نام زمین اتوبوسرانی است که در مرکز شرق تهران قرار دارد.

این زمین که در منطقه مرکزی شرق تهران بوده، در محدوده بالاتر از خیابان فرجام بوده و کنار بوستان الغدیر است. این زمین که به نام زمین اتوبوسرانی معروف است، حدود 52 هزار متر مربع، یعنی چیزی حدود 5 هکتار زمین است. کاربری این زمین، کاربری تجاری- مسکونی - اداری است.

موضوع این است که در یک معامله ضربدری با بانک شهر در سال 1393، انگار بانک دی این زمین را داده و یک زمین در محدوده بزرگراه محمدعلی جناح و صادقیه از بانک شهر تحویل گرفته است. البته زمین ها و املاکی که بانک شهر دارد، همه مشکل دارند یعنی آن زمین ها و املاک بانک شهر، معارض دارد.

*الان بانک دی مالک همان زمین محدوده خیابان فرجام است یا نه؟

-بله. اگر بانک دی، فقط آن زمین را بفروشد می تواند تمام زیان انباشته خودش را پوشش بدهد. برای این نوع زمین ها، حتی جواز ساخت برج های 20 طبقه صادر می شود. یک زمین بزرگ می تواند به قطعات 2 هزار متری تقسیم شود و جواز 20 طبقه کسب کند. قیمتی که این زمین 2 هزار متری دارد به مراتب بالاتر از زمینی است که پلاک آن کوچک باشد و جواز ساخت آن 5 طبقه یا 6 طبقه باشد.

یک زمین دیگر که بانک دی دارد، در منطقه سوهانک در شمال شرق تهران قرار دارد. آن زمین، زمین بسیار نابی است که سه بَر هست و در کنار آن، برج های لاکچری ساخته شده. در مجموع، مساحت آن زمین هم 25 هزار متر مربع است.

برج شایان که متعلق به بانک دی هست، سند دارد؟

-بله. برج شایان ساخته شده و در آنجا دو پلاک زمین وجود داشته است. در یک پلاک زمین، ساخت و ساز انجام نشده ولی در پلاک دیگر، همان برج شایان در 22 طبقه ساخته شده و زمین آن 1800 متر مربع است. در برج شایان، نزدیک 35 هزار متر مربع ساخت و ساز انجام شده.

*با افزایش سرمایه ای که انجام شده، سرمایه بانک دی از 640 میلیارد تومان به شدت افزایش پیدا کرده و به 13 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.

-این افزایش سرمایه، از محل تجدید ارزیابی سرمایه گذاری ها و شرکت های بانک دی بوده و از محل فروش املاک و دارایی ها نبوده است. با تجدید ارزیابی دارایی، سرمایه شرکت به 13 هزار و و 500 میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.

*ارزش هر سهم بانک دی در زمان اوج قیمت در مرداد سال 1399 در حد 8 هزار تومان بوده و الان (مرداد 1401) در حد 70 تومان است. جنابعالی فکر می کنید قیمت سهام بانک دی، اوج بگیرد؟

-موقعی که قیمت سهم بانک دی 8 هزار تومان بود، ارزش ذاتی سهم شرکت چیزی حدود 16 هزار تومان بود، یعنی در همان زمان نیز، شرکت بسیار ارزنده بود. این که مدیر بانک دی گفته بود سهم بانک دی ارزنده است، بر اساس این است که بانک دی، دارایی های زیادی دارد و در نتیجه، سهم بانک دی ارزنده است.

با این حال، به دلیل سوء مدیریت و مدیریت بانک دی، اراده جدی در رعایت قوانین کشور وجود ندارد. قوانین کشور از جمله قانون رفع موانع تولید، تاکید بر این دارند که دارایی های مازاد باید به فروش برسد و قوانین بانک مرکزی هم تاکید بر فروش املاک و دارایی دارد. همچنین یک زمان نیز، رهبر انقلاب گفتند بانک ها از بنگاه داری و املاک داری خارج شوند.

در بانک دی، نه اراده وجود دارد و نه جسارت. من اعتقاد دارم این سهام در مدت یک سال آینده، بسیار رشد خواهد کرد. چرا که الان سهامداران خُرد به شدت از شرکت مطالبه گری می کنند که دارایی های خودش را بفروشد.

*در مدت دو سال اخیر قیمت سهم بانک دی تا حد 70 تومان کاهش پیدا کرده است. فکر می کنید در یک سال آینده قیمت این سهم به چقدر می رسد؟

-ما نمی توانیم پیش بینی کنیم که ارزش معاملاتی سهم چه می شود و قیمت آن به چقدر می رسد. من این طور پاسخ می دهم که ارزش ذاتی املاک و دارایی ها و بنگاه هایی که بانک دی دارد، به ازای هر سهم، چیزی حدود 1000 تومان است.

نزدیک به 1000 تومان، ارزش ذاتی بانک دی است. وقتی که می گوییم ارزش ذاتی، یعنی این که سهم این بانک این قابلیت را دارد که به 1000 تومان برسد. به هر حال، سهام بانک دی، پتانسیل رشد را دارد به شرط این که مطالبه گری انجام شود و مدیران آن از لاکچری نشینی دست بردارند و دارایی های بانک را بفروشند.

تبلیغات
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید | تلگرام - اینستاگرام - بله - ایکس - یوتوب
ارسال نظرات