گفتگوی صفحه اقتصاد با مهدی حاجیوند کارشناس بازار سرمایه
بورس روی موج نقدینگی است، اما یکدست سبز نمیماند
مهدی حاجیوند کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به ورود حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی پس از بازگشایی بازار میگوید رشد روزهای اخیر حاصل تخلیه هیجان، جاماندگی بورس از تورم و سیگنالهای سیاسی است. با این حال تاکید میکند بازار نمیتواند برای مدت طولانی یکپارچه مثبت بماند و پس از دورههای پرشتاب، معمولا فاز تعادل یا اصلاح هم از راه میرسد.
رها رمضانی - مهدی حاجیوند کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با صفحه اقتصاد، با اشاره به روند روزهای اخیر بورس میگوید بازار در شرایط متعادل مثبت قرار گرفته و مجموعهای از عوامل از توقف طولانیمدت معاملات تا ورود نقدینگی تازه و سیگنالهای سیاسی، باعث تقویت تقاضا و رشد شاخصها شده است. او در عین حال هشدار میدهد بازار نمیتواند برای مدت طولانی یکدست سبز بماند و پس از دورههای پرشتاب، معمولامرحله تعادل یا حتی اصلاح هم رخ میدهد، موضوعی که به گفته او اهمیت انتخاب سهم و توجه به نقدشوندگی را برای سهامداران بیشتر میکند.
توقف ۸۰ روزه و تخلیه هیجان، یکی از موتورهای رشد اخیر
به گفته حاجیوند پس از وقوع جنگ، بازار سرمایه ایران بیش از ۸۰ روز متوقف بود، توقفی که از یک سو به نقدشوندگی بازار آسیب زد اما از سوی دیگر باعث تخلیه هیجان شد. او میگوید در زمان بازگشایی، بسیاری انتظار افت شدید داشتند اما این اتفاق رخ نداد و همین مسئله در شکلگیری روند مثبت روزهای اخیر اثرگذار بود.
این کارشناس بازار سرمایه، بخش دیگری از رشد را مرتبط با تصمیمها و تدابیر نهاد ناظر و ارکان مرتبط میداند. به گفته او، حمایتهایی مانند بیمه سهام، حمایتهای اعتباری برای بازارگردانها و برخی محدودیتها در فروش در روزهای ابتدایی بازگشایی، در مدیریت فضای بازار و تقویت سمت تقاضا نقش داشته است.
جاماندگی بورس از تورم و بازارهای رقیب
حاجیوند معتقد است بورس طی سالهای گذشته از تورم و همچنین از برخی بازارهای موازی جا مانده بود و توقف دو تا سهماهه معاملات نیز این جاماندگی را تشدید کرد. او میگوید همین فاصله اکنون به یک محرک برای رشد تبدیل شده، بهویژه وقتی سرمایهگذار بازدهی بازار سهام را در مقایسه با تورم و با بازارهایی مانند ارز، طلا، مسکن و خودرو میسنجد.
به گفته حاجیوند بخشی از نقدینگی به این دلیل وارد بازار سرمایه شده که برخی بازارهای رقیب پس از رشدهای قبلی، به محدودهای نزدیک به رکود رسیدهاند و جذابیت کوتاهمدت کمتری برای جذب پول جدید دارند. او این وضعیت را یکی از دلایل تقویت ورود پول به بورس در روزهای اخیر عنوان میکند.
اثر سیگنالهای سیاسی، فروکش کردن تنش و طرح موضوع مذاکره
حاجیوند همچنین به اثر فضای سیاست خارجی اشاره میکند و میگوید فروکش کردن تبوتاب جنگ و شکلگیری بحثهایی درباره توافق و مذاکره، سیگنال مثبتی به بازار مخابره کرده و در بهبود انتظارات نقش داشته است.
این کارشناس بازار سرمایه میگوید در طی روزهای پس از بازگشایی نزدیک به ۳۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی وارد بازار شده و شاخص نیز سطوح مختلف را پشت سر گذاشته است. مجموعهای از دادهها که از نگاه او نشان میدهد روند اخیر صرفا یک حرکت کوتاه و کمرمق نبوده و جریان پول پشتوانه داشته است.
حاجیوند ادامهدار بودن این روند را وابسته به دو عامل اصلی میداند:
1. میزان تداوم ورود نقدینگی به بازار سرمایه
2. تداوم سیگنالهای مثبت سیاسی و خبری، بهویژه آنچه از مسیر مذاکرات و فضای سیاست خارجی مخابره میشود
وی میگوید با مولفههای فعلی، چشمانداز بازار دستکم در کوتاهمدت مثبت ارزیابی میشود.
رشد اخیر بیشتر جاماندگی و تورم یا سودآوری واقعی شرکتها؟
به گفته حاجیوند در رشد فعلی، وزن جاماندگی بورس از تورم پررنگتر است. هرچند سودآوری شرکتها نیز به شکل صنعت به صنعت و نماد به نماد اثر متفاوتی از خود نشان میدهد. او تاکید میکند بخشی از رشد میتواند ماهیت هیجانی داشته باشد و نباید همه حرکت بازار را به بهبود بنیاد شرکتها تقلیل داد.
حاجیوند با اشاره به جریان پول واردشده میگوید بخش قابل توجهی از این نقدینگی مربوط به حقیقیها و سرمایهگذاران خرد است. از نگاه او، ورود پول خرد میتواند به پایداری نسبی روند مثبت کمک کند. البته به شرط آنکه رفتارهای هیجانی تشدید نشود.
هشدار نسبت به یکدست سبز بودن بازار؛ بعد از تب تند، تعادل میآید
این کارشناس بازار سرمایه تاکید میکند تجربه بورس نشان داده پس از هر تب تند، امکان فرود تند یا دستکم یک دوره تعادل وجود دارد. او میگوید از منظر رفتاری و فنی، بازار اگر رشد کند، سپس وارد فاز تعادل و دستبهدست شود و بعد ادامه دهد میتوان از شکلگیری یک روند پایدارتر صحبت کرد.
حاجیوند اضافه میکند یکدست سبز بودن بازار و نبودن نمادهای منفی، طبیعی نیست،چراکه در بازاری با حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ نماد، باید سهمهایی هم وجود داشته باشند که به دلایل بنیادین (سودآوری پایین یا زیاندهی) یا شرایط خاص خودشان، منفی معامله شوند. به همین دلیل او نسبت به حرکتهای به اصلاح گلهای و تودهوار هشدار میدهد و میگوید سرمایهگذاران باید روی نقدشوندگی و انتخاب سهم حساستر باشند.
حاجیوند میگوید با شرایط فعلی حداقل تا پایان هفته جاری میتوان انتظار تداوم روند متعادل مثبت را داشت. او در عین حال تاکید میکند مسیر مذاکرات و اخبار سیاسی در هفتهها و ماههای آینده میتواند در شدت و جهت حرکت بازار تعیینکننده باشد.
نسخه واحد برای همه سهمها وجود ندارد، فروش یا خرید پلهای؟
به گفته این کارشناس بازار سرمایه اگر بازار وارد فاز اصلاح یا تعادل شود، تصمیم سهامدار (فروش، شناسایی سود یا خرید پلهای) باید بر اساس ویژگیهای هر سهم گرفته شود. از جمله: میزان جاماندگی آن سهم نسبت به گروه، کیفیت صورتها و گزارشهای مالی ، میزان شناوری، رفتار بازیگران سهم و همچنین وضعیت کلی بازار و سطح اثرگذاری مولفههای سیاسی.
حاجیوند تاکید میکند هرچه نقدینگی بیشتری وارد بازار سرمایه شود، در صورت سیاستگذاری درست میتواند به تامین مالی بنگاهها کمک بیشتری کند، بهویژه برای شرکتهایی که در اثر جنگ آسیب دیدهاند و نیاز به منابع مالی جدید و زیادتری دارند. او میگوید میزان اثرگذاری بورس بر اقتصاد، به نوع نگاه دولت و سیاستگذار بستگی دارد. نگاهی که در دورههای مختلف گاه حمایتی و گاه قهرآمیز بوده است.
وی همچنین با اشاره به تجربه سال ۱۳۹۹ میگوید ورود نقدینگی به بورس میتوانست با عرضه شرکتهای جدید و تامین مالی گستردهتر، به فرصت پایدار تبدیل شود، اما در نهایت بخشی از بازار متضرر شد و این موضوع به بیاعتمادی و فاصله گرفتن نقدینگی از بورس انجامید. از نگاه حاجیوند، سوال اصلی این است که آیا سیاستگذار میتواند از فرصتهای بازار سرمایه برای اهداف اقتصادی استفاده کند یا نه؛ پاسخ به این سوال تعیین میکند بورس تا چه اندازه میتواند کمکحال اقتصاد باشد.
به گفته مهدی حاجیوند، رشد اخیر بورس محصول همزمان چند عامل است: از تخلیه هیجان پس از توقف طولانیمدت و بستههای حمایتی تا جاماندگی از تورم، رکود نسبی بازارهای موازی و سیگنالهای سیاسی. با این حال او هشدار میدهد مسیر بازار لزوما یکسره صعودی و بدون نوسان نیست و پس از دورههای پرشتاب، تعادل یا اصلاح میتواند رخ دهد، بنابراین سرمایهگذاران باید تصمیمگیری را بر پایه تحلیل، انتخاب نوع سهم و توجه به نقدشوندگی انجام دهند.
نظر شما