وزارت جهادکشاورزی از آغاز خدمتگزاری دولت سیزدهم تا پایان سال ۱۴۰۲
وزارت جهاد کشاورزی، اهم اقدامات، عملکرد و دستاوردهای شاخص خود در بخش کشاورزی کشور، از آغاز خدمتگزاری دولت سیزدهم تا پایان سال 1402 را ارائه کرد.
![وزارت جهادکشاورزی از آغاز خدمتگزاری دولت سیزدهم تا پایان سال 1402](https://cdn.safheeghtesad.ir/thumbnail/8Mz5skP7nn1V/xFhi-ORYyrY4J8wuaJy0GBySxWKkPo7DPsxA4PYFGTYaNU4-iYx7_RnflFx1mrY4VJkBoxm0GgoVFwRfVu18ANn6cZr8orwru0pn2wnkc35x94m7L7tbXoBbthq0_jJyWmNjzKNlN_mxjPII_K_CslC6CJM7TwYp/%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C.jpg)
در دوره زمانی خدمتگزاری دولت سیزدهم، این وزارتخانه طرح پایداری تولید گندم با بیش از 18 پروژه بزرگ و زیرپروژهای فرعی، معرفی و استفاده از بذر ارقام پرمحصول گندم، افزایش نرخ خرید تضمینی گندم و تامین و توزیع و مصرف کود را اجرا کرد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهاد کشاورزی، این اقدامات، منجر به تولید 13.5 میلیون تن و خرید تضمینی 10.4 میلیون تن گندم شد که این میزان خرید نسبت به سال 1401، حدود 40 درصد افزایش داشت. همچنین صادرات محصولات کشاورزی و غذایی را نیز در پی داشت به طوری که میزان صادرات با رشد 22 درصدی از 5.22 میلیارد دلار در سال 1400 به 6.37 میلیارد دلار در انتهای سال 1402 رسید.
توسعه کشاورزی قراردادی و توسعه کشت دانههای روغنی از اقدامات مهم وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم بود که با اجرای این طرحها، سطح زیر کشت قراردادی گندم رشد 438 درصدی یافت و توسعه کشت دانههای روغنی در شرایط دیم با رشد 600 درصدی از 5 هزار هکتار در ابتدای دولت سیزدهم به 35 هزار هکتار در پایان سال 1402 رسید.
وزارت جهاد کشاورزی در این مدت به تأمین و توزیع کودهای پایه (یارانهای) اقدام کرد که افزایش 20 درصدی میزان کود مصرفی از 2114 هزار تن به 2518 هزار تن؛ و افزایش کودهای فسفات و پتاس خریداری شده از محل تولیدات داخل با رشد 51 درصدی تولید از 77 هزار تن به 116 هزار تن از نتایج آن است.
توسعه مکانیزاسیون کشاورزی با اتکا به فناوریهای دانشبنیان از دیگر اقدامات وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم بود که افزایش ضریب مکانیزاسیون بخش کشاورزی از 1.9 اسب بخار در هکتار در ابتدای دولت به 2 اسب بخار در هکتار؛ تحویل انواع تراکتور زراعی و باغی از 16 هزار دستگاه در ابتدای دولت به 21 هزار دستگاه و افزایش تعداد پهپادهای بخش کشاورزی از 50 دستگاه در ابتدای دولت به 200 دستگاه از دستاوردهای آن است.
بنابر این گزارش، مدیریت آب و آبیاری بخش کشاورزی و توسعه سامانههای نوین، بازسازی قنوات، احداث شبکههای فرعی و زهکشی در کشور در دولت سیزدهم، منجر به افزایش ظرفیت راندمان آبیاری معادل 0.1 درصد و صرفهجویی حدود 190 میلیون مترمکعب در مصرف آب کشاورزی شده است.
وزارت جهاد کشاورزی در راستای تولید گوشت مرغ و تخممرغ در این مدت اقداماتی انجام داد که افزایش میزان تولید گوشت مرغ از 2593 هزار تن در سال 1401 به 2849 هزار تن در پایان سال 1402 و رشد تولید تخممرغ از 1082 هزار تن در ابتدای دولت به 1345 هزار تن در پایان سال 1402 را رقم زد.
این وزارتخانه در این مدت، مدیریت بهینه ذخایر کالاهای اساسی بخش کشاورزی و تنظیم بازار ایام ویژه عید و ماه مبارک رمضان با همکاری اتحادیهها و تشکلها را بر عهده داشت، که به افزایش 50 درصدی ذخایر راهبردی گندم، برنج، شکر، روغن خام، نهادههای دامی (ذرت، کنجاله جو) منجر شد.
همچنین به واسطه تفویض اختیارات بازرگانی محصولات کشاورزی به وزارت جهاد کشاورزی، بدون ایجاد تشکیلات جدید و تحمیل بار مالی به دولت، بیش از یک میلیون و 100 هزار مورد بازرسی تنظیم بازار کالاهای اساسی انجام شد. خرید و پیشخرید گوشت مرغ و گوشت قرمز مازاد به منظور ایجاد اطمینانخاطر برای تولید کنندگان محصولات مذکور نیز از جمله دستاوردهای این وزارتخانه در این مدت است.
حفاظت از اراضی ملی و کشاورزی از طریق حدنگاری و صدور اسناد اراضی (کشاورزی و ملی) با همکاری قوه قضاییه از دیگر اقدامات وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم بود که با اجرای این طرحها، حدنگاری اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری با رشد 57 درصدی از 89 میلیون هکتار در ابتدای دولت سیزدهم به 140 میلیون هکتار در پایان سال 1402 رسید، همچنین حدنگاری و میزان صدور سند برای اراضی کشاورزی در این مدت از ۷۲۰ هزار هکتار به 6 میلیون و 209 هزار هکتار افزایش یافت.
سرمایهگذاری در زیربخش شیلات و آبزیان از شاخصهای مهم وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم بود که در این راستا، سرمایهگذاری در زیربخش شیلات و آبزیان از 22 هزار میلیارد ریال در ابتدای دولت سیزدهم با رشد 760 درصدی به 190 هزار میلیارد ریال در پایان سال 1402 رسید.
اقدام مهم دیگر این وزارت، ایجاد و استقرار هسته/ واحدهای فناور و دانشبنیان بود که با رشد 308 درصدی این واحدها از 152 مورد در ابتدای دولت سیزدهم به 621 مورد در پایان سال 1402 افزایش یافت و 10 دهکده فناوری و نوآوری کشاورزی و منابع طبیعی برای نخستین بار در کشور ایجاد شد.
غرس یک میلیارد اصله نهال با رویکرد اقتصادی و حق بهرهبرداری (با تدوین دستورالعمل اهلیتسنجی در قبال حفاظت و توسعه) و توسعه زراعت چوب از طریق افزایش سطح زیر کشت گونههای سریعالرشد و پرمحصول از دیگر اقدامات مهم وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم است، که از ابتدای دولت تا پایان اسفند 1402، تعداد 116 میلیون اصله نهال در نهالستانهای بخش دولتی و 121 میلیون اصله نهال در نهالستانهای بخش خصوصی و در مجموع به میزان 237 میلیون اصله نهال، تولید شد.
همچنین در این مدت، غرس نهال و کاشت بذور در سطحی معادل 200 هزار هکتار توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با مشارکت سایر دستگاههای دولتی، ارگانهای نظامی و انتظامی، صاحبان صنایع، سمنها و مردم در سایتهای احیایی و مناطق مستعد انجام و حدود 100 میلیون اصله نهال از گونههای سریعالرشد و چوبده در قالب پروژه زراعت چوب، توسط بخشهای خصوصی کاشته شد.
اجرا و توسعه طرح زراعت چوب در سال 1402 به میزان 44 هزار و 265 هکتار در کل کشور نیز انجام شد که بالاترین عملکرد توسعه این طرح در 20 سال گذشته است؛ تامین 1.5 میلیون قلمه از واریتههای پرمحصول اصلاح شده برای تولید نهال درختان سریعالرشد در استانهای مازندران، کرمانشاه و لرستان جهت استفاده و توسعه طرح زراعت چوب با مشارکت مردم؛ و تامین و توزیع نهال رایگان به مردم از گونههای سریعالرشد چوبده در راستای اجرای طرح زراعت چوب به میزان 26 میلیون اصله در سال 1402 از دیگر دستاوردهاست.
از دیگر اقدامات وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم میتوان به رصد و پایش مداوم کانونهای ورود و شیوع بیماریهای واگیر طیور و بهداشت و تضمین سلامت محصولات کشاورزی (گیاهی و دامی) در راستای حفظ امنیت غذایی سالم، صادرات ایمن و ادامهدار این گونه محصولات) اشاره کرد. با این اقدامات، در پایان سال دوم دولت به واسطه افزایش 38 درصدی واکسیناسیون و کنترل کانونهای اولیه بیماری از شیوع آنفولانزای فوق حاد پرندگان جلوگیری شد و تعداد مایهکوبی دامی از 191 میلیون و 64 هزار نوبت در ابتدای دولت به 265 میلیون نوبت در پایان سال دوم دولت رسید.
همچنین در پایان سال دوم دولت، جهادگران سازمان دامپزشکی کشور در چارچوب اردوها و کاروانهای جهادی ضمن همکاری با قرارگاه محرومیتزدایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با حضور در 31 استان کشور نسبت به ارائه خدمات درمانی به زیربخشهای دام، طیور و سایر ماکیان کشاورزان اقدام کردند.
سطح مبارزه شیمیایی با عوامل خسارتزای گیاهی از 17 میلیون و 120 هزار هکتار در ابتدای دولت به 16 میلیون و 885 هزار هکتار در پایان سال دوم دولت کاهش یافت. میزان سنزدگی غلات (گندم) نیز نسبت به سال اول دولت 840 درصد روند کاهشی داشت.
این گزارش حاکی است؛ در راستای تسهیل و الکترونیکی کردن صدور مجوزهای کسب و کار مرتبط با بخش کشاورزی، این وزارتخانه صدور مجوزهای کسب و کار بخش کشاورزی را از طریق درگاه ملی مجوزهای کشور از صفر در ابتدای دولت سیزدهم به 349 هزار مورد تا پایان اردیبهشت سال 1403 رساند.
اقدام شاخص وزارت جهاد کشاورزی در راستای توانمندسازی محیطهای عشایری در دولت سیزدهم، رشد 45 درصدی آبرسانی سیار به مناطق عشایری بود که این میزان از حدود 6 میلیون مترمکعب برای 30 درصد از جمعیت عشایر به حدود 8.5 میلیون مترمکعب برای 70 درصد از جمعیت عشایر ایران در پایان سال 1402 افزایش یافت. همچنین از ابتدای دولت سیزدهم تا پایان مهر ماه 1402، تعداد پنلهای خورشیدی توزیع شده در مناطق عشایری از 700 دستگاه به 20 هزار و 470 دستگاه و میزان تأمین و توزیع نهادههای دامی بین عشایر از 584 هزار تن به 1275 هزار تن رسید.
حمایت از ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی و غذایی در راستای تقویت و تکمیل زنجیره ارزش کالاهای اساسی با اولویت گوشت و روغن از دیگر اقدامات مهم وزارت جهاد کشاورزی بود که بهرهبرداری از تعداد 524 واحد صنایع گوشت و مرغ با ظرفیت جذب ماده خام بالغ بر 2860 هزار تن؛ بهرهبرداری از تعداد 99 واحد تصفیه و روغنکشی با ظرفیت تولید سالانه 4561 هزار تن؛ و میانگین افزایش ظرفیت صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی از 5 میلیون تن در ابتدای دولت به 6 میلیون تن در پایان سال دوم دولت را در پی داشت.
نوسازی باغهای مثمر کشور و توسعه گلخانهای از دیگر اقدامات مهم وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم بود که تا پایان سال 1402، تولید محصولات باغی از 24 میلیون و 403 هزار تن به 26 میلیون و 293 هزار تن افزایش یافت. تولید محصولات گلخانهای نیز از 3.1 میلیون تن به 4 میلیون و 319 هزار تن و سطح کل گلخانهای احداث شده و در حال احداث از 20 هزار و 669 هکتار به 23 هزار و 238 هکتار رشد کرد.
توسعه شهرکهای کشاورزی نیز در ادامه اقدامات این وزارت بود که در این مدت، میانگین مساحت بهرهبرداری از شهرکهای کشاورزی از 160 هکتار به 826 هکتار؛ میزان واگذاری اراضی (مطالعه، آمادهسازی، ارزیابی طرح توجیهی، اخذ مجوزهای قانونی و...) برای احداث شهرکهای کشاورزی و گلخانهای از 180 هکتار به 1080 هکتار (به صورت تجمیعی) و صدور مجوز احداث شهرکهای گلخانهای و کشاورزی از 10 شهرک به 31 شهرک افزایش یافت.
نظر شما