"گاردین" گزارش میدهد:
آیا آزادسازی داراییهای ایران، مسیر صادرات نفت را باز میکند؟
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری قطر برای بازگشایی تنگه هرمز وارد سومین روز خود شده است. یکی از محورهای اصلی این گفتوگوها، آزادسازی بیش از ۶ میلیارد دلار از داراییهای ایران است؛ اقدامی که میتواند زمینه بازگشایی این آبراه راهبردی و ازسرگیری مذاکرات هستهای را فراهم کند.
صفحه اقتصاد - به گزارش روزنامه گاردین، مقامهای کشورهای حوزه خلیج فارس در انتظار پاسخ واشنگتن به پیشنهاد ایران هستند؛ پیشنهادی که در صورت توافق طرفین میتواند پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در روز سهشنبه، مسیر بازگشایی تنگه هرمز را هموار کند.
قطر تلاش میکند با میانجیگری میان دو طرف، درباره آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران به توافق برسد. این اقدام بخشی از طرحی است که بر اساس آن، روند لغو تحریمهای آمریکا و بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران در فاصله زمانی کوتاهتری انجام شود. ایران نیز با کاهش زمانبندی پیشنهادی از هفت روز به دو روز موافقت کرده است.
تنگه هرمز؛ محور مذاکرات اقتصادی
بازگشایی تنگه هرمز از منظر اقتصادی اهمیت ویژهای دارد زیرا اختلال در عبور کشتیها از این آبراه میتواند بر انتقال نفت و سایر کالاها، هزینه حملونقل دریایی و بازار انرژی تأثیر بگذارد. آزادسازی داراییهای ایران نیز یکی از موضوعات مهم این مذاکرات است که در صورت دستیابی به توافق، میتواند بخشی از محدودیتهای مالی تهران را کاهش دهد.
با این حال، روند میانجیگری قطر در شرایطی ادامه دارد که روز جمعه یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع (الانجی) متعلق به قطر و پاکستان، در نزدیکی تنگه هرمز هدف اصابت موشکهایی با منشأ نامشخص قرار گرفت. این حادثه با وجود آن رخ داد که کشتی چند ساعت پیش از آن، مجوز عبور ایمن را از تهران دریافت کرده بود.
انور قرقاش، فرستاده امارات متحده عربی، با اشاره به خطر تشدید دوباره تنشها گفت که دور تازهای از درگیری به نفع ایران یا هیچیک از کشورهای همسایه آن نیست.
او تأکید کرد که کشورهای منطقه برای بدترین سناریوها آمادهاند، اما روابط با ایران همچنان اهمیت دارد و هیچیک از همسایگان خواهان گرفتارشدن این کشور در بحرانی طولانیمدت نیستند.
پیشنهاد ایران برای بازگشایی دو روزه تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که امیدوار است آمریکا مسیر دیپلماسی را به گزینههای دیگر ترجیح دهد.
او تأکید کرده که ایران، بسته به رویکرد واشنگتن، هم برای دفاع و هم برای دیپلماسی آمادگی دارد. عراقچی همچنین گفته است که در حال حاضر برنامهای برای مذاکره مستقیم با آمریکا وجود ندارد.
عراقچی در گفتوگو با شبکه الجزیره اعلام کرد:
ایران پیشنهاد داده است تنگه هرمز ظرف دو روز بازگشایی شود؛ مشروط بر اینکه آمریکا محاصره کشتیهای نفتی را لغو کند، مانع آزادسازی داراییهای ایران نشود و تحریمهای صادرات نفت ایران را پایان دهد.
با این حال، موضع تهران درباره مذاکرات هستهای همچنان محل اختلاف است.
علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس ایران، اعلام کرده که ایران تحت هیچ شرایط و فشاری حاضر به مذاکره درباره برنامه هستهای خود نیست.
او دلیل این موضع را نقض تعهدات گذشته و حملات به بخشی از تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران عنوان کرده است.
نشانههایی از تمایل به ازسرگیری گفتوگوها
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه مدعی شد که بخش بزرگی از توان نظامی ایران از بین رفته است، اما آمریکا همچنان باید به یک یا دو هدف دیگر رسیدگی کند.
او در عین حال گفت:
مذاکرات برای پایاندادن به جنگی که آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه آغاز کردند، بهخوبی پیش میرود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز اعلام کرده است که واشنگتن از راهحل دیپلماتیک استقبال میکند.
همزمان، محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، از دریافت نامهای از جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، با هدف احیای مذاکرات خبر داده است.
رضایی گفته که لحن طرف آمریکایی تغییر مثبتی داشته، اما هنوز پاسخی به این نامه نداده است.
او همچنین مدعی شده است که جنگ ایران پیامدهای بینالمللی گستردهای داشته و فشارهای ناشی از آن به داخل آمریکا نیز منتقل شده است.
توافق چه اثری بر بازار انرژی خواهد داشت؟
مذاکرات تهران و واشنگتن در شرایطی ادامه دارد که بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و لغو تحریمهای نفتی به یکدیگر گره خوردهاند. دستیابی به توافق میتواند مسیر انتقال انرژی و کالا را تسهیل کند و از فشار ناشی از اختلال در کشتیرانی بکاهد.
با این حال، تا زمانی که پاسخ نهایی آمریکا مشخص نشود و توافقی عملی برای اجرای تعهدات دو طرف شکل نگیرد، نمیتوان درباره زمان بازگشایی تنگه هرمز یا آثار احتمالی آن بر بازار نفت و هزینههای حملونقل با قطعیت اظهارنظر کرد.