صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
اوپک بر تداوم عصر نفت تأکید کرد؛ تقاضای جهانی تا ۲۰۵۰ همچنان صعودی است
سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در تازهترین گزارش «چشمانداز نفت جهان ۲۰۲۶» اعلام کرد که تقاضای جهانی نفت نهتنها در سالهای آینده کاهش نخواهد یافت، بلکه تا میانه قرن جاری نیز به روند صعودی خود ادامه خواهد داد. این ارزیابی در شرایطی منتشر شده که بسیاری از نهادهای بینالمللی از نزدیک شدن جهان به اوج مصرف نفت سخن میگویند و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و خودروهای برقی را عاملی برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی میدانند.
اوپک پیشبینی کرده است تقاضای جهانی نفت از ۱۰۵.۱ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۳.۳ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۳۰ افزایش یابد. این برآورد نسبت به گزارش سال گذشته تغییر محسوسی نداشته و نشان میدهد این سازمان همچنان به رشد پایدار مصرف نفت در اقتصاد جهانی خوشبین است.
اوپک پس از افت شدید تقاضا در دوران همهگیری کرونا، در سالهای اخیر بهتدریج برآوردهای خود از مصرف بلندمدت نفت را افزایش داده و معتقد است رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه همچنان موتور محرک بازار نفت خواهد بود.
تغییر سیاستهای انرژی به نفع نفت
در تحلیل اوپک، تغییر رویکرد دولتها نسبت به امنیت انرژی و هزینههای تأمین انرژی، یکی از عوامل اصلی حمایت از تقاضای نفت به شمار میرود. این سازمان معتقد است بسیاری از کشورها در سالهای اخیر، در کنار توسعه انرژیهای پاک، توجه بیشتری به منابع سنتی انرژی نشان دادهاند.
اوپک همچنین به استقبال کندتر از حد انتظار از خودروهای برقی در اروپا و برخی تغییرات سیاستی در آمریکا اشاره کرده و این تحولات را از عوامل تقویتکننده جایگاه نفت در سبد انرژی جهان دانسته است.
به اعتقاد این سازمان، هرچند چین با سرعت قابل توجهی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت میکند، اما رشد مصرف انرژی در هند، خاورمیانه، آفریقا و آمریکای لاتین میتواند کاهش احتمالی مصرف در برخی اقتصادهای توسعهیافته را جبران کند.
اختلاف دیدگاه اوپک و آژانس بینالمللی انرژی
یکی از مهمترین نکات گزارش جدید، تداوم اختلاف نظر میان اوپک و آژانس بینالمللی انرژی درباره آینده بازار نفت است. اوپک پیشبینی میکند تقاضای جهانی تا سال ۲۰۵۰ به ۱۲۴ میلیون بشکه در روز برسد، در حالی که آژانس بینالمللی انرژی برآوردی بسیار پایینتر ارائه کرده و معتقد است مصرف نفت در دهههای آینده با رشد محدودی روبهرو خواهد شد.
این اختلاف نشاندهنده دو نگاه متفاوت به روند گذار انرژی در جهان است؛ اوپک معتقد است نفت همچنان نقش محوری خود را حفظ خواهد کرد، اما آژانس بینالمللی انرژی بر تأثیر فناوریهای نوین و انرژیهای پاک در کاهش مصرف سوختهای فسیلی تأکید دارد.
اوجگیری تولید آمریکا در آستانه توقف
در بخش دیگری از این گزارش، اوپک به وضعیت تولید نفت آمریکا پرداخته و اعلام کرده است که تولید نفت شیل این کشور احتمالاً در سال ۲۰۲۵ به اوج خود رسیده است. بر اساس این پیشبینی، رشد عرضه مایعات نفتی آمریکا تا سال ۲۰۳۰ محدود خواهد بود و پس از آن تولید به مرحله ثبات وارد میشود.
این در حالی است که آمریکا در سالهای اخیر به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت جهان تبدیل شده و بخش مهمی از رشد عرضه جهانی از سوی تولیدکنندگان آمریکایی تأمین شده است.
نیاز ۱۷.۷ تریلیون دلاری صنعت نفت
اوپک در کنار پیشبینی رشد تقاضا، بار دیگر بر ضرورت سرمایهگذاری گسترده در صنعت نفت تأکید کرده است. برآورد این سازمان نشان میدهد صنعت نفت جهان تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۱۷.۷ تریلیون دلار سرمایهگذاری نیاز دارد تا بتواند پاسخگوی تقاضای رو به رشد باشد.
این پیام در واقع هشداری به دولتها و سرمایهگذاران است؛ زیرا از نگاه اوپک، کاهش سرمایهگذاری در بخش بالادستی نفت میتواند در سالهای آینده به کمبود عرضه و افزایش نوسانات بازار انرژی منجر شود.
ایران و ضرورت جبران عقبماندگیها
در حالی که بسیاری از کشورهای نفتخیز جهان برای جذب سرمایه، توسعه میادین، نوسازی زیرساختها و افزایش سهم خود از بازار جهانی نفت برنامهریزی کردهاند، صنعت نفت ایران همچنان با چالشهای جدی روبهرو است.
یکی از مهمترین دلایل این وضعیت، تغییرات مکرر مدیریتی، نبود ثبات در سطوح تصمیمگیری و فقدان برنامهریزی بلندمدت در بخشهای مختلف وزارت نفت بوده است. جابهجاییهای پیدرپی مدیران، تغییر مداوم اولویتها و نبود راهبردی مشخص برای توسعه صنعت نفت، موجب شده بخشی از فرصتهای راهبردی کشور در حوزه انرژی از دست برود.
این مشکلات در کنار محدودیت سرمایهگذاری، فرسودگی بخشی از تجهیزات و تأسیسات، کندی نوسازی زیرساختها، دشواری ورود فناوریهای جدید و توسعهنیافتگی برخی مناطق نفتخیز، بر روند توسعه صنعت نفت کشور تأثیر منفی گذاشته است.
اکنون که اوپک از تداوم نقش نفت در اقتصاد جهانی و نیاز به سرمایهگذاریهای عظیم در این صنعت سخن میگوید، انتظار میرود وزارت نفت با ایجاد ثبات مدیریتی، تدوین برنامهای جامع و آیندهنگر، تسریع در توسعه میادین مشترک، نوسازی تجهیزات و جذب سرمایه، مسیر جبران عقبماندگیهای موجود را هموار کند. در غیر این صورت، با کما تاسف باید گفت کشورانبوهی ازفرصتهای ارزشمند ومنافع خود را در بازاری که دستکم تا چند دهه آینده همچنان به نفت نیاز خواهد داشت، از دست خواهد داد.
نظر شما