صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
تنگه هرمز: از شریان نفتی تا ماشه گرسنگی جهانی/ وقتی جنگ علیه ایران، سفرههای دنیا را هدف میگیرد
بسته شدن تنگه هرمز فراتر از بحران انرژی، شریان غذایی جهان را هدف گرفته است. بنبستی فیزیکی که با فلج کردن زنجیره تامین کود های شیمیایی و توقف واردات اساسی سفرههای مردم از خلیج فارس تا اروپا را در آستانه یک شوک گرسنگی و جهش بیسابقه قیمتها قرار داده است.
در حالی که جهان با نگرانی چشم به نمودارهای قیمت نفت دوخته است آمارهای تکاندهندهای از پشت پرده درگیریها در خلیج فارس به گوش میرسد که فراتر از انرژی، بقا را هدف قرار داده است. بسته شدن تنگه هرمز و توقف تولید در بزرگترین مجتمعهای پتروشیمی منطقه نه تنها کشورهای عربی را در آستانه قحطی قرار داده بلکه با حذف ۳۵ درصد از توان صادراتی جهان،مزارع نیمکره شمالی را در آستانه یک فروپاشی بیولوژیک قرار داده است. بحرانی که به گفته کارشناسان به مراتب ویرانگرتر از شوک جنگ اوکراین خواهد بود.
جغرافیای عطش و گرسنگی در حاشیه خلیج فارس
بر اساس گزارش های شبکهی سیانان کشورهای حاشیه خلیج فارس علیرغم ثروتهای افسانهای، در برابر یک حقیقت اقلیمی آسیبپذیر هستند (ناتوانی مطلق در تولید غذا). دمای ۵۰ درجه و بارش زیر ۱۰۰ میلیمتر، کشاورزی را در این جغرافیا به یک رویا تبدیل کرده است.
امروز تنگه هرمز برای عربستان، امارات، قطر، کویت، بحرین و عمان، دیگر نه مسیر فروش نفت، بلکه تنها مسیر ورود ۸۵ درصد از کالاهای اساسی است. توقف تردد ۱۳۸ کشتی روزانه و تعلیق رزرو محمولهها توسط غولهای کشتیرانی، به معنای آن است که ذخایر استراتژیک غلات این کشورها که وابستگی ۹۰ درصدی به واردات دارند، در حال شمارش معکوس است.
سلاح بیصدا در میانه درگیری
بحران ایران مستقیما به رگهای صنعت کشاورزی جهان سرایت کرده است. تنگه هرمز گلوگاه اصلی خروج اوره، گوگرد و آمونیاک است. موادی که بدون آنها نیمی از جمعیت جهان قادر به تامین غذا نخواهند بود.
فلج شدن تولید: حمله پهپادی به مجتمع راس لفان قطر و آسیب به تولید آمونیاک ایران، ۱۰ درصد از کل تجارت دریایی کود را از بازار حذف کرده است.
مانع فیزیکی: کریس لاوسون، تحلیلگر ارشد کشاورزی، هشدار میدهد که این بار برخلاف سال ۲۰۲۲، مشکل فقط قیمت نیست، بلکه عدم دسترسی فیزیکی است. وقتی تنگه بسته باشد، حتی با قیمتهای نجومی هم کودی به مزارع اروپا و آسیا نخواهد رسید.
دومینوی قیمتها، از مزارع تا سفرههای خانگی
مدیرعامل شرکت یارا، بزرگترین تولیدکننده کود در اروپا، تصویری سیاه از آینده نزدیک ترسیم میکند. وی معتقد است اگر کود در فصل بهاره به دست کشاورزان نرسد،محصول برداشتی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد.
این اختلال هماکنون قیمت اوره را در خاورمیانه و مصر با جهشی ۱۳۰ دلاری روبرو کرده است. تحلیلگران مدرسه امور عمومی لیندون جانسون پیشبینی میکنند که این فشار هزینهای طی ۶ تا ۱۰ هفته به قیمت نان و ظرف چند ماه به قیمت مرغ و گوشت منتقل شود، چرا که غلات گران، مستقیما هزینه نهادههای دامی را بالا میبرند.
شوک انرژی، بنزین بر آتش بحران غذا
علاوه بر بسته شدن مسیر، جهش قیمت گاز طبیعی که خوراک اصلی تولید کودهای نیتروژنه است، بحران را تشدید کرده است. قیمت گاز در اروپا تنها در عرض سه روز از ۱۰ دلار به ۲۰ دلار رسیده است. این به معنای آن است که حتی کارخانههایی که دور از منطقه درگیری هستند، به دلیل هزینههای گزاف تولید، مجبور به تعطیلی یا افزایش سرسامآور قیمت محصول نهایی خواهند بود.
وقتی دیپلماسی شکست میخورد، گرسنگی سخن میگوید
گزارش ها نشان میدهد که برخلاف تصور غرب، فشار بر ایران و نظامی کردن منطقه خلیج فارس، یک بازی دو سر باخت است. تنگه هرمز به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک خود (ماشه امنیت غذایی جهان) است.
تفاوت بنیادین بحران فعلی با بحرانهای پیشین در این است که اینجا زمان قابل جبران نیست. اگر یک کارخانه نفتکش متوقف شود، نفت در مخازن میماند، اما اگر کود در فصل کشت به خاک نرسد، یک سال زراعی نابود میشود. دنیا اکنون شاهد پارادوکسی تلخ است در حالی که سازمانهای بینالمللی در قبال ریشههای این درگیری سکوت کردهاند، پیامدهای آن در حال حرکت به سمت سفرههای مردم در پاریس، لندن و قاهره است. این بحران ثابت کرد که امنیت در خاورمیانه، نه یک موضوع منطقهای، بلکه پیششرط جلوگیری از یک قحطی جهانی و سیستماتیک است که فقیر و غنی را با هم خواهد بلعید.
نظر شما