گزارش اختصاصی صفحه اقتصاد از ماجرای کوی دانشگاه تهران
ماجرای کوی دانشگاه تهران چه بود و در چه سالی رخ داد؟
در این گزارش به شرح ماجرای کوی دانشگاه تهران چه بود و در چه سالی رخ داد، پرداخته ایم. چه کسانی مقصر حادثه کوی دانشگاه بودند؟
صفحه اقتصاد -
آسبه کرمی - صفحه اقتصاد - در این گزارش به شرح اینکه ماجرای کوی دانشگاه تهران چه بود و در چه سالی رخ داد، پرداخته ایم.
در این گزارش به بررسی حادثه 18 تیر ماه سال 1378 می پردازیم. چه کسانی در حادثه کوی دانشگاه مقصر بودند؟ چه حوادثی در این روز رخ داد.
18 تیر 78 از روزهایی در کتاب تاریخ کشورمان است که مردم با حضورشان در صحنه پایان دهنده این حادثه و مانع وارد شدن خسارات بیشتر به کشور شدند.
علت حادثه کوی دانشگاه 78
در تیر ماه 78 ناآرامیهای کوی دانشگاه بهبهانه توقیف روزنامه سلام، اینگونه شروع شد که بر اساس بررسی ها ساعت 21 پنجشنبه 17 تیرماه تعدادی افراد با هویت نامعلوم با در دست داشتن پلاکاردهایی با مضمون اعتراض به توقیف "سلام"، مقابل سینمای کوی دانشگاه تجمع کردند و با پخش اعلامیه و تحریک دانشجویان جرقههای اولیه آشوب را در کشور روشن کردند و این عده در کمتر از یک ساعت با خروج از کوی اقدام به تجمع غیرقانونی و سردادن شعار در بیرون از کوی دانشگاه کردند و با حمله به خودروها، فضای وحشت و رعب آوری را ایجاد کردند.
و تلاش های نیروی انتظامی برای برگرداندن دانشجویان به خوابگاه ها، بینتیجه بود و به جایی رسید که تظاهراتکنندگان با نیروهای انتظامی حاضر در صحنه درگیر شدند، تحرکاتی که با فعالیتهای انجمنهای اسلامی دفتر تحکیم وحدت و برخی چهرههای سیاسی همراه شد که با این حمایتها، تظاهراتکنندگان بیشتر به عوامل انتظامی جسارت کردند.
نیمهشب 18 تیرماه، تشنج در خیابانهای اطراف کوی دانشگاه شدت گرفت. از شکستن شیشههای مهد کودکی مقابل کوی دانشگاه تا آتش زدن لاستیک و حمله به خودروها و هجوم به ناجا و گروگانگرفتن سه سرباز ناجا، اقدامات درگیریهای 18 تیر ماه بود و تا صبح آن روز ادامه پیدا کرد و سخنرانیهای تحریکآمیز اعضای انجمن اسلامی دانشجویان آتش آشوبها را بیشتر می کرد.
با دستور خروج ناجا از صحنه درگیریها پس از جلسه شورای تأمین استان، تعدادی از عناصر مشکوک نیز، وارد صحنه درگیری ها شدند که این درگیریها تا عصر جمعه 18 تیرماه ادامه یافت و پرتاب کوکتل بهسمت نیروی انتظامی مستقر، به آتش گرفتن دو نفر از نیروهای وظیفه انتظامی موجب شد.
این درگیری های این حادثه با حضور برخی چهرههای سیاسی و وزرای دولت شدت گرفت. و تا روز 23 تیرماه ادامه پیدا کرد.
روز 23 تیر ماه با همایش عظیم وحدت مردم همیشه در صحنه قهرمان ایران از ساعت 10:30 شروع شد که از حدفاصل خیابان فاطمی تا میدان ولیعصر(عج) و میدان انقلاب انبوه جمعیت در شعارهای خود با محکوم کردن خشونت و هرجومرج بر اطاعت از رهبر معظم انقلاب تأکید کردند.
در این برهه حساس و اتفاقات اخیر که در کشورمان به وجود آمده است و برخی از چهره هایی که به برکت این انقلاب به معروفیت رسیدند و مال و منالی جمع کردند با مطرح کردن حادثه کوی دانشگاه سال 78 در پی تحریک جوانان و دانشجویان هستند، آنها وطن فروشانی هستند که امنیت و آرامش مردم را به وعده های دروغین دشمنان کشورمان و انقلاب فروختند و به معاندین نظام پیوسته و تکیه کرده اند غافل از اینکه این دشمنان به ظاهر دوست به آنها هم رحم نخواهند کرد، ما در این گزارش برای آگاهسازی دهه هشتادی ها و نودی ها که ان روزها نبودند و نمی دانند چه کسانی در حادثه کوی دانشگاه مقصر بودند، واقعیت ها را شرح می دهیم.
خلاصه حادثه کوی دانشگاه
یکی از شخصیتهای تأثیرگذار در حادثه کوی دانشگاه، موسوی خوئینیها معروف به مرد خاکستری اصلاحات و مدیرمسئول روزنامه سلام بود.
جریان کوی دانشگاه از روزنامه سلام و اعتراض اصلاحطلبان به بندهای اصلاحشده قانون مطبوعات در سال 78 شروع شد.
حادثه کوی دانشگاه در چه سالی و روزی اتفاق افتاد؟
روزنامه سلام به سرپرستی سید محمد موسویخوئینیها، که پدر معنوی جریان چپ سنتی، بود در پی شکایت وزارت اطلاعات بهدلیل انتشار مطالب ناقض امنیت ملی و خلاف واقع با حکم تعلیقی که در سال ٧٢ داشت، توقیف شد. و این تازه شروع ماجرای کشداری بود که به حادثه کوی دانشگاه در ١٨ تیر سال 78 انجامید.
همچنین با ارسال اصلاحیه قانون مطبوعات به هیئترئیسه مجلس، مجمع روحانیون مبارز نیز یکی از احزاب سیاسی اصلاحطلبان که موسوی خوئینیها از رهبران این حزب بود، با صدور اطلاعیهای که در روزنامه ایران 12 تیر 78 به چاپ رسید، اعلام کرد: «طرحی توسط تعدادی از نمایندگان مجلس در دستورکار مجلس قرار گرفته که فقط تهدیدکننده مطبوعات است و سایه استبداد را بر فضای مطبوعات کشور میگستراند. اعمال محدودیت و ممنوعیت همانطور که در گذشته نتیجهای مطلوب در پی نداشته، اینک نیز چنین دستاوردی نخواهد داشت». بنابراین واکنشهای اصلاحطلبان به دانشگاه کشیده شد و موجب ناامنی و ناآرامی در دانشگاه تهران شد.
روز 13 تیر ماه روزنامه نشاط نیز با انتشار بیانیه شورای شهر تهران و سردبیران 10 نشریه دوم خردادی نسبت به طرح این اصلاحیه در مجلس هشدار داد.
در 15 تیر یعنی یک روز مانده به مطرح شدن اصلاحیه در صحن علنی مجلس، روزنامه سلام سند محرمانهای منتسب به وزارت اطلاعات را منتشر کرد.
به صحنه آوردن مدیر مسئول روزنامه «سلام» و کسی سابقه سیاسی بسیاری دارد، با هدف ایجاد هزینهای غیرقابل پرداخت و در نتیجه عدم تصویب اصلاحیه قانون مطبوعات صورت گرفت، اما با شکایت وزارت اطلاعات و تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پرونده اتهامی وی به دادگاه ویژه روحانیت ارجاع داده شد و با احتساب حکم تعلیقی سال 1372، روزنامه سلام تا تعیین تکلیف نهایی تعطیل شد.
در سال 78 بندهای اصلاحشده قانون مطبوعات توسط مجلس شورای اسلامی چند نکته را به رسانه ها تاکید میکرد تا در یک چهارچوب مشخص به فعالیت رسانهای بپردازند.
طبق این اصلاحیه، مطبوعات اجازه ندارند از منابع بیگانه و خارجی برای تأمین مالی خود استفاده کنند. و خود نویسنده در رابطه با مطالبی که در مطبوعات منتشر میشود، باید پاسخگو باشد.
همچنین عواملی که سابقه و پرونده ضدانقلاب دارند و اپوزیسیون خارج از کشور هستند، نمیتوانند در مطبوعات داخلی حضور پیدا کنند.
زمانی که حکم توقیف روزنامه سلام، داده شد اصلاحطلبان غافلگیر شدند و به هشدار و تهدید پناه آوردند. روزنامههای زنجیرهای در اقدامی هماهنگ، تعطیلی روزنامه سلام را مهمترین سوژه خبری خود کردند و از آن بهعنوان «اقدامی غیرقانونی»، «مقابله با دولت» و «مخالفت با توسعه سیاسی» عنوان کردند.
جریان توقیف روزنامه سلام، توسط رهبران جریان چپ کم کم به میان دانشگاه ها و دانشجویان کشیده شد و با توزیع اعلامیه اولین جرقه آشوبهای خیابانی برپا شد که در روز 18 تیر به اوج رسید.
حادثه 18 تیر در حالی به وقوع پیوست که رسانههای غربی از هفتهها قبل آتش این حادثه را ریخته بودند. نشریه آمریکایی «میدل ایست اکونومیک دایجست» در هفتم تیر نوشته بود: «بیشتر ناظران در تهران بر این اعتقادند که تابستان امسال شاهد یک آزمون حیاتی قدرت و حتی شاید دور نهایی رویارویی جدی بین جناح محافظهکار و اصلاحگرایان خواهد بود. اصلاحطلبان یک تابستان سیاسی داغ را در پیش روی دارند تا جناح محافظهکار را از میدان مبارزه خارج نمایند».
جمعی از دانشجویان و افراد متفرقه، روز هجدهم تیر ماه 78 در اعتراض به توقیف روزنامه سلام شروع به اعتراض کردند، اما اعتراضات آنها با سازماندهی وزارت کشور دولت اصلاحات و لیدری چند دانشجوی افراطی (نظیر احمد باطبی، اکبر محمدی و.. که بعدها به آمریکا فرار کردند) از حالت عادی به سرعت به آشوب و خشونت و آتش زدن اموال مردم و شورش مبدل شد.
این اتفاقات چند روزی ادامه دار بود تا اینکه در روز 23 تیر ماه با حضور مردم در صحنه، آشوب و اغتشاشی که به بهانه روزنامه سلام به مدیریت موسوی خوئینیها آغاز شده بود، خاتمه پیدا کرد.
در واقع حضور مردم مانع خشونت عدهای که با تحریک و اقدام اصلاحطلبانی همچون موسوی خوئینیها و تاجزاده به میدان آمده بودند، شد.
برجستهترین افراطگرایی آنان در انتخابات سال 88 بروز کرد. در این حادثه موسویخوئینیها نقش مهمی در تحریک میرحسین موسوی و هواداران او به شکستن چارچوب و قواعدهای حاکم داشت. بنابر این مسیر تندروی که اصلاحطلبان رادیکال شروع کرده بودند، به بنبست رسید.