علت فوت علی رضاقلی، جامعهشناس و پژوهشگر چه بود؟
علی رضاقلی، جامعهشناس و پژوهشگر، در سن ۷۵سالگی درگذشت.
صفحه اقتصاد - علی رضاقلی، جامعهشناس و پژوهشگر، در سن ۷۵سالگی درگذشت.
به گزارش ایسنا، این چهره فرهنگی بامداد امروز، هشتم فروردینماه ۱۴۰۱ در سن ۷۵ سالگی بر اثر ناراحتی قلبی در یکی از بیمارستانهای تهران از دنیا رفت.
خانواده رضاقلی در پیامی نوشتهاند:
"انا لله وانا الیه راجعون
استاد علی رضاقلی نویسنده جامعهشناسی نخبهکشی، پس از سالها تلاش و کوشش برای توسعه ایرانزمین، سحرگاه امروز به ملکوت اعلی پیوست.
درگذشت این بزرگمرد پرتلاش برای عمران و آبادانی و سربلندی ایران و ایرانیان را به همه ایراندوستان و ارادتمندان آن استاد فقید سعید تسلیت عرض میکنیم.
مراسم تشییع پیکر این عالم پژوهشگر متعاقبا به اطلاع دوستداران ایشان خواهد رسید.
از طرف برادران، همسر و فرزندان"
همچنین مجله بخارا در معرفی رضاقلی نوشته است: علی رضاقلی در سال ۱۳۲۶ در شمیران به دنیا آمد. او تحصیلات متوسطه را در رشته ادبی در سال ۱۳۴۶ در دبیرستان بهرام قلهک شمیران به پایان رسانید. در همان سال در رشته علوم سیاسی به دانشکده حقوق دانشگاه تهران رفت و در سال ۱۳۵۰ موفق به اخذ دانشنامه کارشناسی از دانشگاه تهران شد. پس از گذراندن خدمت سربازی در سال ۱۳۵۳ برای ادامه تحصیل به دانشگاه سوربن و سپس مدرسه سیاسی مطالعات عالی پاریس رفت.
رضاقلی با پیروزی انقلاب اسلامی پایاننامه دکترا را نیمهتمام رها کرد و به ایران بازگشت و بهطور غیررسمی به مطالعه و پژوهش در حوزههای جامعهشناسی و اقتصاد سیاسی ایران پرداخت.
از این پژوهشگر کتابهای «جامعهشناسی خودکامگی» و «جامعهشناسی نخبهکشی» منتشر شده است. همچنین گردآوری و تنظیم درسگفتارهای کلاس روششناسی علوم انسانیِ عبدالکریم سروش و چاپ کتاب «درسهایی در فلسفه علم الاجتماع» در کارنامه او دیده میشود.
«جامعهشناسی اقتصادی ایران: غارتی یا رقابتی»، «شرحی بر تاریخ مبارک غازانی به سبک نهادگرایان جدید» و «تاریخ اقتصاد سیاسی ایران به روایت شاهنامه فردوسی و با روششناسی اقتصاد نهادگرای جدید» کتابهای در دست تالیف و تدوینِ رضاقلی هستند که این ایام مشغول ویرایش نهایی آنها بود.
نشر نی نیز در پیامی نوشته است: "علی رضاقلی پژوهشگر برجسته حوزه جامعهشناسی و علوم سیاسی، آزادهمردی که دل در گرو پیشرفت و توسعه ایران داشت، به دیار باقی شتافت.
او در دانشگاه سوربن و سپس مدرسه سیاسی مطالعات عالی پاریس به تحصیل جامعهشناسی سیاسی پرداخت و پس از انقلاب اسلامی به ایران بازگشت و به مطالعه و پژوهش در حوزه جامعهشناسی و اقتصاد سیاسی ایران مشغول شد. از او آثار ارزشمندی چون «جامعهشناسی خودکامگی»، «جامعهشناسی نخبهکشی» و «اگر نورث ایرانی بود» به جا ماندهاست.
یاد و خاطرهاش را گرامی میداریم و فقدانش را به خانواده ایشان و جامعه ایران تسلیت میگوییم."
بیوگرافی علی رضاقلی
علی رضاقلی در ۱۳۲۶ در شمیران زاده شد. پدرش بنا بود. علی تحصیلات متوسطه را در رشته ادبی در ۱۳۴۶ در دبیرستان بهرام قلهک شمیران به پایان رساند و در همان سال به رشته علوم سیاسی دانشکده حقوق دانشگاه تهران راه یافت. وی در ۱۳۵۰ موفق به اخذ دانشنامه کارشناسی از دانشگاه تهران شد. در دوران تحصیل به حسینیه ارشاد هم رفت و آمد داشت و در جلسات سخنرانی آنجا شرکت میکرد.
پس از گذراندن خدمت سربازی مدتی وارد بازار کار شد و اقدام به خرید کامیون و تریلی نمود. در این دوره تلاش میکرد پول لازم برای ادامه تحصیل در خارج از کشور را جمع کند.
در سال ۱۳۵۳ جهت ادامه تحصیل به دانشگاه سوربن و سپس مدرسه سیاسی مطالعات عالی پاریس رفت و جامعهشناسی سیاسی خواند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، پایاننامه دکترا را نیمهتمام رها کرد و به ایران بازگشت و به طور غیر رسمی به مطالعه و پژوهش در حوزه جامعهشناسی و اقتصاد سیاسی ایران پرداخت.
او در مقالات و مصاحبهها به این نکته اشاره کرده که در طول زمان متوجه شده نظریات غربی هر چند باید مورد مطالعه قرار گیرد اما الزاماً قالب تن جامعهی استبدادزده ایران نیست. از این رو مدت زمان زیادی از وقت خود را صرف مطالعه تاریخ و ادبیات ایران کرده است. وی بر این باور است که شاهنامه فردوسی، فارغ از ارزش ادبی، شرحی بر اقتصاد سیاسی ایران باستان است. [۱]
کتابشناسی
کتابها
جامعهشناسی خودکامگی: تحلیل جامعهشناختی ضحاک ماردوش، تهران: نشر نی، ۱۳۶۷.
جامعهشناسی نخبهکشی قائممقام، امیرکبیر، مصدق: تحلیل جامعهشناختی برخی از ریشههای تاریخی استبداد و عقبماندگی در ایران، تهران: نشر نی، ۱۳۷۷ (تا اردیبهشت ۱۳۹۸ به چاپ ۴۴ رسیده بود)[۲]
اگر نورث ایرانی بود، تهران: موسسه غیرانتفاعی مطالعات دین و اقتصاد، نهادگرا، ۱۳۹۸.
مقالهها
رضاقلی، علی (بهار ۱۳۷۸). «نقد کتاب جامعهشناسی نخبهکشی». فصلنامه مطالعات راهبردی (پیاپی ۳): ۲۱۴.
رضاقلی، علی (پاییز ۱۳۸۴). «تاریخ، توسعه و توسعه نیافتگی (نگرشی تطبیقی به آراء ابن خلدون، مارکس و بازرگان، نورث)». فصلنامه اقتصاد و جامعه (۵): ۸۸.
رضاقلی، علی (بهار ۱۳۸۵). «نهادهای غارتی در اقتصاد ایران (اگر نورث ایرانی بود)». فصلنامه اقتصاد و جامعه: ۹۶.
رضاقلی، علی (پاییز ۱۳۸۵). «نمک زندگی». فصلنامه اقتصاد و جامعه (۹): ۸.
رضاقلی، علی (پاییز و زمستان ۱۳۸۸). «سوراخ کژدم تحلیل تاریخی سعدی از رابطه سیاست و اقتصاد در ایران شرحی بر گلستان». فصلنامه اقتصاد و جامعه. سال ششم (۲۱ و ۲۲): ۱۳۳.
رضاقلی، علی (بهمن و اسفند ۱۳۸۸). «شرحی بر روحیه ایرانی از مهندس بازرگان و باب اول گلستان سعدی: تو مر خلق را پریشان برای چه میکنی؟» (PDF). آئین (۲۶ و ۲۷): ۵۲ تا ۵۹.
رضاقلی، علی (تیر و مرداد ۱۳۸۹). «توسعه و تله تاریخ» (PDF). دوماهنامه چشمانداز ایران.
رضاقلی، علی (دی و بهمن ۱۳۹۳). «فرهنگ مشوق رانت شومپیتری در برابر فرهنگ مشوق رانت غیرمولد» (PDF). دوماهنامه چشمانداز ایران.
رضاقلی، علی؛ غلامی، سمیرا (اسفند ۱۳۹۳ و فروردین ۱۳۹۴). «فرهنگ تولیدی در مقابل فرهنگ غارتی». دوماهنامه چشمانداز ایران (۹۰): ۹۸.
آثار دیگر
گرداوری و تنظیم درسگفتارهای کلاس روششناسی علوم انسانی عبدالکریم سروش و چاپ کتاب «درسهایی در فلسفه علمالاجتماع»
کتاب های در دست تالیف و تدوین: جامعه شناسی اقتصادی ایران: غارتی یا رقابتی، شرحی بر تاریخ مبارک غازانی به سبک نهادگرایان جدید، تاریخ اقتصاد سیاسی ایران به روایت شاهنامه فردوسی و با روش شناسی اقتصاد نهادگرای جدید
تالیف مقالات مختلف و متعدد علمی در فصلنامههای معتبر کشور
مقالات فرهنگی و سیاسی گوناگون در مطبوعات تخصصی و عمومی
ارائه سمینارها و سخنرانیهای علمی و فرهنگی در همایشهای مختلف علمی
مجله بخارا به سردبیری علی دهباشی شبی را به پاسداشت پنجاه سال کوششهای علمی و پژوهشی او با عنوان «شبِ علی رضاقلی» در روز جمعه ۲۳ فروردین ۱۳۹۸، در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار کرد. در این شب، تقی آزاد ارمکی، محمد ترکمان، هادی خانیکی، علی دهباشی، محسن رنانی، علیاصغر سعیدی، محمدتقی فاضل میبدی، حسن طایی، فرشاد مومنی و سراجالدین وحیدی سخنرانی کردند.