کاهش ۹۶ درصدی تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز؛ زنگ خطر برای بازار جهانی انرژی

صفحه اقتصاد - به گزارش رویترز، کاهش رفت‌وآمد کشتی‌ها پس از آن رخ داده که امارات متحده عربی اعلام کرد سه شناور تحت مدیریت شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) هفته گذشته هنگام عبور از مسیر دریایی مورد حمله قرار گرفته‌اند. هم‌زمان، مذاکرات ایران و آمریکا برای پایان‌دادن به درگیری‌های خاورمیانه متوقف شده و واشنگتن اعلام کرده است که می‌تواند محاصره دریایی ایران را برای مدتی نامحدود ادامه دهد.

سقوط تردد کشتی‌ها در مسیر راهبردی نفت

بر اساس داده‌های کپلر، از میان شناورهایی که روز شنبه وارد تنگه هرمز شدند، یک نفتکش بسیار بزرگ حامل نفت خام (VLCC) بدون محموله بود و سامانه شناسایی خودکار آن خاموش شده بود. یک کشتی بسیار بزرگ حمل گاز با پرچم هند نیز از مسیر ایران عبور کرده است.

همچنین اطلاعات ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد یک نفتکش کوچک حامل نفت کوره ایران از تنگه خارج شده است.

با وجود احتمال عبور برخی شناورها بدون شناسایی، به‌دلیل خاموش‌بودن فرستنده‌های موقعیت‌یاب، آمار ثبت‌شده فاصله زیادی با شرایط پیش از جنگ دارد. پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، روزانه بیش از ۱۳۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند.

این مقایسه نشان می‌دهد تردد ثبت‌شده کشتی‌های حامل کالاهای اساسی در روز شنبه نسبت به آخر هفته قبل حدود ۸۴ درصد کاهش داشته است؛ با این حال، مقایسه این دو بازه به‌تنهایی بیانگر میزان دقیق افت تردد در کل مسیر نیست.

اهمیت اقتصادی تنگه هرمز برای بازار انرژی

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود. پیش از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم محموله‌های نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از این آبراه عبور می‌کرد.

کاهش تردد در چنین مسیری می‌تواند انتقال نفت و گاز را با اختلال روبه‌رو کند و هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه محموله‌ها را افزایش دهد. همچنین تداوم ناامنی دریایی، برنامه‌ریزی شرکت‌های کشتیرانی و صادرکنندگان انرژی را دشوارتر می‌کند.

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز شنبه در گفت‌وگو با رسانه‌های داخلی اعلام کرد که ازسرگیری تردد کشتی‌ها به پذیرش شروط ایران از سوی واشنگتن درباره تنگه هرمز بستگی دارد.

کاهش تردد در باب‌المندب؛ فشار بر مسیرهای دریایی منطقه

گزارش کپلر همچنین از کاهش عبور شناورها از تنگه باب‌المندب حکایت دارد؛ مسیری که حوثی‌های یمن از ۲۰ ژوئیه محاصره دریایی عربستان سعودی را در آن اعلام کرده‌اند.

طبق این داده‌ها، در آخر هفته مورد بررسی ۴۹ عبور شناورهای حامل کالاهای اساسی از باب‌المندب ثبت شده است؛ درحالی‌که این رقم در هفته قبل ۵۵ مورد بود. همچنین هیچ محموله نفتی عربستان سعودی در این مسیر ردیابی نشده است.

کاهش تردد هم‌زمان در تنگه هرمز و باب‌المندب، اهمیت امنیت مسیرهای دریایی منطقه را برای تجارت جهانی و انتقال انرژی بیش از گذشته برجسته می‌کند.

هزینه ناامنی دریایی به بازار انرژی منتقل می‌شود

آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد ناامنی در مسیرهای راهبردی خاورمیانه، رفت‌وآمد کشتی‌های تجاری را به‌شدت محدود کرده است. تنگه هرمز به‌دلیل سهم مهمی که در انتقال نفت و گاز جهان دارد، از حساسیت اقتصادی ویژه‌ای برخوردار است. در چنین شرایطی، حتی اگر بخشی از صادرات انرژی از مسیرهای جایگزین یا با روش‌های پرهزینه ادامه پیدا کند، افزایش ریسک حمل‌ونقل می‌تواند هزینه نهایی انتقال محموله‌ها را بالا ببرد و بر بازار جهانی انرژی اثر بگذارد.