ملکپور، در گفتگو با «صفحه اقتصاد»:
ادامه روند موجود در بازار، به شرایط اقتصادی و بهویژه تحولات سیاسی بستگی دارد
بازار ارز از ابتدای هفته با وجود نوسانات مقطعی، در مجموع روندی افزایشی داشته است. روندی که به گفته سامان ملکپور، کارشناس اقتصادی، نمیتوان آن را به یک عامل مشخص نسبت داد و مجموعهای از عوامل در شکلگیری شرایط فعلی بازار نقش دارند.
صفحه اقتصاد - ملکپور در تشریح روند بازار از ابتدای هفته میگوید: قیمت دلار در محدوده ۲۲۱ تا ۲۲۲ هزار تومان قرار داشت و اگرچه در برخی روزها کاهشهایی اتفاق افتاد، اما در مجموع افت قابل توجهی در بازار شکل نگرفت و روندی که از روزهای پایانی مردادماه آغاز شده بود، ادامه پیدا کرد.
به گفته این کارشناس اقتصادی، بررسی بازار از ۲۸ مردادماه تاکنون نشان میدهد که به جز دو یا سه روز، در بیشتر روزها افزایش قیمت اتفاق افتاده است. از نگاه او، این روند را باید در کنار مجموعهای از عوامل سمت عرضه و تقاضا بررسی کرد.
مجموعهای از عوامل بازار ارز را تحت تاثیر قرار داده است
ملکپور معتقد است: اتفاقات سیاسی و اقتصادی اخیر، افزایش تقاضا، شرایط عرضه ارز و همچنین رفتار فعالان تجاری، همگی در وضعیت فعلی بازار موثر بودهاند.
به گفته او، تحولات سیاسی و اخبار منتشرشده در روزهای اخیر باعث افزایش ریسک و شکلگیری انتظارات جدید در بازار شده است؛ اما این انتظارات به تنهایی توضیحدهنده افزایش قیمت ارز نیست و باید در کنار سایر عوامل مورد بررسی قرار گیرد.
این کارشناس اقتصادی تاکید میکند: زمانی که فضای بازار نسبت به آینده قیمت ارز حساس میشود، رفتار فعالان اقتصادی نیز تغییر میکند و بخشی از تقاضایی که پیش از این در حالت نیمهفعال قرار داشته، وارد بازار میشود.
تقاضای تجاری یکی از عوامل مهم رشد قیمت
او معتقد است: بخشی از تقاضای موجود در بازار غیررسمی، مربوط به فعالان تجاری و واردکنندگانی است که برای تامین نیاز ارزی خود اقدام به خرید میکنند.
به گفته او، زمانی که یک فعال اقتصادی احتمال افزایش قیمت ارز را میدهد، ممکن است به جای به تعویق انداختن خرید، زودتر برای تامین ارز مورد نیاز خود اقدام کند. این خرید نیز لزوما به شکل یک سفارش بزرگ و یکباره انجام نمیشود و ممکن است به صورت تدریجی در چند روز صورت گیرد.
ملکپور میگوید: همین موضوع میتواند یکی از دلایلی باشد که چرا بازار طی هفتههای اخیر در بسیاری از روزها با افزایش قیمت مواجه شده است.
ثبت سفارش واردات و افزایش تقاضای ارزی
این کارشناس اقتصادی در ادامه به موضوع ثبت سفارش واردات اشاره میکند و معتقد است: فعال شدن تقاضای وارداتی در شرایطی که منابع ارزی محدود است، میتواند فشار بیشتری بر بازار وارد کند.
به گفته ملکپور، کالاهایی مانند خودرو و تلفن همراه از جمله بخشهایی هستند که برای واردات آنها تقاضای ارز وجود دارد.
او توضیح میدهد: زمانی که امکان ثبت سفارش یا واردات یک کالا فراهم میشود، واردکننده باید منابع ارزی مورد نیاز خود را تامین کند. در شرایطی که همزمان چشمانداز قیمت ارز افزایشی باشد، این احتمال وجود دارد که واردکننده ترجیح دهد زودتر نسبت به تأمین ارز اقدام کند.
به اعتقاد او، این رفتار میتواند تقاضای بیشتری را وارد بازار کند و بر قیمت ارز اثر بگذارد.
مصوبات وارداتی و رفتار واردکنندگان
ملکپور همچنین به برخی مصوبات مربوط به شرایط اضطراری و تسهیل واردات اشاره میکند و میگوید: این مصوبات با هدف جلوگیری از اختلال در تولید و تامین کالا اتخاذ شدهاند، اما در عین حال باید آثار آنها بر تقاضای ارز نیز مورد توجه قرار گیرد.
او با اشاره به واردات خودرو توضیح میدهد که اگر واردکنندهای کالای خود را در مرز نگهداری کرده باشد و با تمدید یا اجرای یک مصوبه، امکان ورود آن کالا به کشور فراهم شود، برای تامین ارز مورد نیاز خود وارد بازار خواهد شد.
از نگاه این کارشناس اقتصادی، در شرایطی که فعال اقتصادی انتظار افزایش قیمت ارز داشته باشد، احتمال دارد این تقاضا زودتر وارد بازار شود و همین مسئله فشار بیشتری بر بازار ارز ایجاد کند.
نقش بازارهای موازی در شرایط فعلی
ملکپور در بخش دیگری از صحبتهای خود به ارتباط بازارهای مختلف از جمله ارز، طلا و تتر اشاره میکند.
به گفته او، بازار ارز را نمیتوان کاملا جدا از سایر بازارهای دارایی بررسی کرد. زمانی که قیمت یک دارایی مانند طلا افزایش پیدا میکند، این حرکت میتواند بر رفتار معاملهگران در بازارهای دیگر نیز اثر بگذارد و بالعکس.
او معتقد است در یکی از موجهای اخیر، افزایش قیمت طلا در شرایطی اتفاق افتاد که همزمان مجموعهای از اخبار و تحولات سیاسی، ریسک بازار را افزایش داده بود. در ادامه نیز بازار ارز تحت تاثیر شرایط موجود قرار گرفت.
از نگاه این کارشناس اقتصادی، بنابراین رابطه میان بازارهای طلا و ارز یکطرفه نیست و در مقاطعی هر یک از این بازارها میتواند بر رفتار بازار دیگر اثر بگذارد.
کاهش عرضه ارز؛ ضلع مهم دیگر بازار
در کنار افزایش تقاضا، ملکپور بر وضعیت عرضه ارز نیز تاکید دارد.
به گفته او، حجم عرضه ارز نیز با محدودیتهایی مواجه شده و این مسئله در شرایطی که تقاضا افزایش پیدا کرده، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
او معتقد است: حتی اگر تقاضای بازار را ثابت در نظر بگیریم، کاهش عرضه میتواند زمینه افزایش قیمت را فراهم کند و زمانی که همزمان تقاضا نیز افزایش پیدا کند، فشار بیشتری بر بازار ایجاد خواهد شد.
ملکپور در این زمینه به رفتار صادرکنندگان نیز اشاره میکند و میگوید: در شرایطی که فعال اقتصادی انتظار افزایش قیمت ارز داشته باشد، ممکن است عرضه ارز خود را به تأخیر بیندازد.
به گفته او، عرضهکنندهای که تصور میکند در آینده امکان فروش ارز با قیمت بالاتری وجود دارد، ممکن است بخشی از ارز خود را فعلاً وارد بازار نکند و این مسئله نیز بر میزان عرضه مؤثر خواهد بود.
درآمدهای نفتی و تاخیر در وصول منابع
این کارشناس اقتصادی درباره درآمدهای نفتی نیز معتقد است میان فروش نفت و وصول منابع حاصل از آن باید تفاوت قائل شد.
ملکپور میگوید حتی اگر فروش نفت در مقطعی با اختلال مواجه شود، به این معنا نیست که منابع مربوط به فروش همان مقطع بلافاصله از چرخه ورود ارز خارج شدهاند.
به گفته او، بخشی از درآمدهای نفتی با تاخیر وصول میشود و ممکن است منابعی که اکنون در حال وصول هستند، مربوط به فروش ماههای گذشته باشند.
با این حال، او تاکید میکند که در مجموع کاهش حجم عرضه ارز میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر شرایط بازار باشد.
چرا مردم به سمت داراییهای مختلف میروند؟
ملکپور در ادامه به رفتار مردم در شرایط تورمی اشاره میکند و میگوید: بخشی از جامعه زمانی که احساس میکند ارزش پول در حال کاهش است، تلاش میکند دارایی خود را به شکل دیگری نگهداری کند.
به گفته او، این رفتار فقط به خرید دلار محدود نمیشود و افراد ممکن است بسته به شرایط بازار، به سمت طلا، صندوقهای طلا، گواهی سکه یا سایر داراییهایی بروند که تصور میکنند میتواند ارزش دارایی آنها را حفظ کند.
این کارشناس اقتصادی تاکید میکند: مسئله برای بسیاری از افراد، صرفا کسب سود از خرید این داراییها نیست؛ بلکه نگرانی درباره کاهش ارزش پول و تلاش برای حفظ قدرت خرید، میتواند انگیزه اصلی این رفتار باشد.
او میگوید: وقتی این رفتار در میان بخش قابل توجهی از جامعه گسترش پیدا کند، طبیعی است که تقاضا برای داراییهایی مانند طلا و ارز نیز افزایش یابد.
ترکیب عرضه و تقاضا، عامل مهم در بازار
ملکپور در جمعبندی تحلیل خود تاکید میکند که وضعیت فعلی بازار ارز حاصل ترکیب چند عامل است.
از یک سو، تقاضای تجاری و وارداتی وجود دارد؛ از سوی دیگر، بخشی از مردم برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت بازارهای مختلف حرکت میکنند. در طرف عرضه نیز محدودیتهایی وجود دارد و رفتار عرضهکنندگان نیز تحت تاثیر شرایط بازار قرار گرفته است.
در کنار این موارد، تحولات سیاسی و اخبار مرتبط با شرایط اقتصادی نیز بر رفتار فعالان بازار اثر میگذارند.
به اعتقاد این کارشناس اقتصادی، کنار هم قرار گرفتن این عوامل باعث شده بازار ارز در هفتههای اخیر با نوسان و فشار افزایشی مواجه باشد.
بازار ارز در هفتههای آینده
ملکپور درباره مسیر بازار در هفتههای آینده معتقد است: ادامه روند موجود به شرایط اقتصادی و بهویژه تحولات سیاسی بستگی دارد.
به گفته او، در حال حاضر مجموعه عواملی که بر بازار اثر گذاشتهاند همچنان وجود دارند و هرگونه تغییر در این عوامل میتواند مسیر بازار را نیز تغییر دهد.
او تاکید میکند که نمیتوان برای قیمت ارز در هفتههای آینده عدد مشخصی تعیین کرد، زیرا بازار تحت تأثیر متغیرهای متعددی قرار دارد.
