عصر یک ابرقدرت مالی به پایان رسید
چین بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار اوراق خزانه آمریکا را فروخت، و در مقابل ۱۷ ماه متوالی طلا خرید. ذخایر طلای پکن به رکورد ۳۴۳ میلیارد دلار رسید.
آمریکا پس از ۴۵ روز جنگ با ایران، حالا با یک بحران بزرگتر روبهروست؛ این بار نه در خلیج فارس، که در والاستریت. وزارت خزانهداری آمریکا گزارش داده چین در ماه ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۲۴ میلیارد دلار دیگر از اوراق قرضه آمریکا را فروخته و مجموع داراییهای خود را به ۶۹۴ میلیارد دلار رسانده است. این پایینترین سطح از بحران مالی ۲۰۰۸ است. روند فروش اما از یک دهه قبل آغاز شده بود: چین سهم خود از اوراق خزانه آمریکا را از اوج ۲۹ درصد در سال ۲۰۱۱ به تنها ۷.۳ درصد رسانده. مجموع خروج سرمایه از این داراییها به ۶۲۳ میلیارد دلار رسیده.
طلا؛ پناهگاه مطمئن در برابر دلار
در سوی مقابل، بانک مرکزی چین برای ۱۷ ماه متوالی طلا خریده و ذخایر خود را به رکورد ۳۴۳ میلیارد دلار رسانده است. ارزش ذخایر طلای چین اکنون به حدود ۲۳۰۹ تن رسیده و طلا حدود ۷ تا ۱۰ درصد از کل ذخایر ارزی این کشور را تشکیل میدهد. این روند از سال ۲۰۲۲ شتاب گرفت؛ دقیقاً پس از آنکه غرب حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از داراییهای روسیه را مسدود کرد. از آن روز، پکن فهمید هیچ دارایی دلاری در برابر اراده واشنگتن امن نیست.
جنگ ایران؛ شتاب دهنده فرار از دلار
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، این روند را شتابی باورنکردنی بخشید. پس از حمله ۲۸ فوریه به ایران، بانکهای مرکزی جهان برای پنج هفته متوالی اوراق خزانه آمریکا را فروختند و ذخایر نزد فدرال رزرو نیویورک بیش از ۹۰ میلیارد دلار کاهش یافت. کشورهای واردکننده نفت مانند ترکیه، هند و تایلند هم برای مقابله با افزایش قیمت نفت، مجبور به فروش داراییهای دلاری شدند. حالا سهم خارجیها از کل اوراق خزانه آمریکا به ۳۲.۴ درصد رسیده؛ پایینترین سطح از ۱۹۹۷.
اما مهمتر از همه، پشت صحنهای است که در حال شکلگیری است. کشورهای بریکس که اکنون نیمی از تولید طلای جهان را در اختیار دارند، مشغول طراحی «یونیت» (واحد طلا‑پشتوان) به عنوان جایگزین دلار هستند. پترویوان عملیاتی شده و عربستان، روسیه، ایران، امارات و ونزوئلا نفت خود را به یوان میفروشند. بریکس پی نیز به عنوان سیستم پرداخت دیجیتال راهاندازی شده و استفاده از دلار در مبادلات درونبلوکی حدود دو سوم کاهش یافته است.
پایان عصر یک ابرقدرت مالی
آنچه امروز میبینیم، فقط یک تغییر در سبد داراییهای چین نیست. این پایان یک دوران است؛ دوران سلطه بیچونوچرای دلار. کشوری که تا دیروز بزرگترین خریدار اوراق قرضه آمریکا بود، امروز با خرید طلا و طراحی ارزهای جایگزین، ستونهای هژمونی مالی واشنگتن را یکی پس از دیگری فرو میریزد. بدهی ۴۷ تریلیون دلاری آمریکا دیگر خریدار مطمئنی ندارد. در میدان جنگ، ایران تنگه هرمز را قفل کرد. در والاستریت، چین و بریکس قفل پترودلار را شکستهاند. جهان دیگر یکقطبی نیست و دلار دیگر تنها بازیگر صحنه نیست.
نظر شما