آخرین خبر از مذاکرات و تحولات جنگ آمریکا و ایران امروز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵
هم‌زمان با افزایش تهدیدهای نظامی واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران، تحولات تنگه هرمز، انفجار نفتکش‌های متخلف، رونمایی از شهر موشکی جدید و تأکید تهران بر اجرای شروط هفت‌گانه، نشانه‌های تشدید تقابل نظامی و سیاسی را آشکار کرده است.
صفحه اقتصاد - جنگ آمریکا و ایران در شرایطی وارد مرحله تازه‌ای شده که تنگه هرمز، توان موشکی و معادلات اقتصادی جهان به محورهای اصلی تقابل تبدیل شده‌اند. هم‌زمان، اختلافات سیاسی در واشنگتن و تلاش میانجی‌ها برای مهار بحران ادامه دارد.
هرمز؛ کانون تازه تقابل نظامی و اقتصادی
انفجار و آتش‌سوزی سه نفتکش متخلف در مسیر غیرمجاز تنگه هرمز، مهم‌ترین تحول میدانی ساعات اخیر بوده است. روابط عمومی نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است دو نفتکش نخست در مسیر غیرقانونی متوقف و دچار آتش‌سوزی شده‌اند و نفتکش سوم نیز بر اثر برخورد با مین دریایی در شرق تنگه منفجر شده است.
فرمانده نیروی دریایی سپاه با اشاره به تلاش نفتکش‌ها برای عبور از مسیرهای غیرمجاز، اعلام کرده است که این شناورها با خاموش کردن سامانه‌های ناوبری و شناسایی خود، در معرض خطر قرار گرفته‌اند.
سردار عظمایی نیز تأکید کرده است آمریکا با ادعای باز بودن تنگه هرمز، نفتکش‌ها را به مسیرهای خطرناک هدایت می‌کند؛ در همین حال، سخنگوی سپاه اعلام کرده است حتی جنگنده‌های اف۳۵ آمریکا نیز نتوانسته‌اند به عبور نفتکش‌های متخلف کمک کنند.
در تحولی دیگر، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع حادثه‌ای برای یک نفتکش در ۱۹ مایل دریایی شمال شرق منطقه لیما در سواحل عمان خبر داده است.
در مقابل، نایب‌رئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران اعلام کرده است حمل‌ونقل زمینی و تجارت از مرزهای کشور متوقف نشده و برخی کشتی‌های صادراتی ایران نیز از تنگه هرمز عبور می‌کنند؛ هرچند هزینه حمل‌ونقل به‌طور میانگین حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز تأکید کرده است تنگه هرمز تا زمان اجرای هفت شرط اعلام‌شده از سوی ایران باز نخواهد شد.
شهر موشکی؛ پیام بازدارندگی ایران به واشنگتن و تل‌آویو
رونمایی از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه، یکی دیگر از تحولات مهم جنگ است که با واکنش مقام‌های ارشد نظامی و سیاسی ایران همراه شد.
سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، با تقدیر از تلاش رزمندگان و متخصصان دفاعی، اراده نیروهای مسلح را عامل اصلی ناکامی دشمن دانست و تأکید کرد شگفتانه‌های جنگ آینده یکی پس از دیگری آشکار خواهد شد.
سردار سیدمجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، نیز با تأکید بر آمادگی دفاعی ایران اعلام کرد ظرفیت‌های نظامی کشور در صورت ضرورت، در منطقه و فرامنطقه برای مقابله با تهدیدها به کار گرفته خواهد شد.
قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، رونمایی از این شهر موشکی را نشانه تداوم ارتقای توان دفاعی کشور حتی زیر آتش جنگ دانست و هشدار داد در صورت تکرار تجاوز، جغرافیای جنگ را نیروهای مسلح ایران تعیین خواهند کرد.
در همین ارتباط، یک کارشناس موشکی اسرائیلی با اشاره به تصاویر منتشرشده از این شهر موشکی، مدعی شده است ترکیب فناوری‌های موشک‌های فتاح و خیبرشکن می‌تواند فرایند ردیابی و رهگیری موشک‌های ایران را پیچیده‌تر کند.
ترامپ و نتانیاهو؛ تکرار تهدید هسته‌ای و تغییر ساختار سیاسی ایران
دونالد ترامپ بار دیگر توافق هسته‌ای دولت اوباما با ایران را فاجعه خوانده و مدعی شده است این توافق مسیر دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را هموار می‌کرد.
رئیس‌جمهور آمریکا همچنین با اشاره به حملات پیشین به تأسیسات هسته‌ای ایران، از احتمال حمله مجدد به این تأسیسات و کوه کلنگ سخن گفته و ادعا کرده است که اسرائیل را نجات داده است.
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، تغییر ساختار سیاسی ایران را تنها راه کنترل این کشور دانسته و صراحتاً از ضرورت اقدام برای سرنگونی نظام جمهوری اسلامی سخن گفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز با تکرار ادعاهای ضدایرانی، مدعی شده است ایران آغازگر جنگ بوده و واشنگتن بیش از ۸۰ درصد صنعت هسته‌ای ایران را نابود کرده است. او همچنین تهدید کرده که اگر به گذشته بازگردد، باز هم تصمیم به حمله خواهد گرفت.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز از افزایش فشارهای اقتصادی و تحریمی سخن گفته و خواسته‌های ایران را غیرواقع‌بینانه توصیف کرده است.
اعتراف چهره‌های آمریکایی به هزینه‌های جنگ و ناتوانی در تسلیم ایران
در حالی که ترامپ و مقام‌های نظامی دولت آمریکا از دستاوردهای جنگ سخن می‌گویند، شماری از چهره‌های سیاسی و نظامی آمریکایی ارزیابی متفاوتی از پیامدهای این تقابل ارائه کرده‌اند.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه پیشین آمریکا، خروج ترامپ از برجام را پرهزینه‌ترین اشتباه او در قبال ایران دانسته و تأکید کرده است واشنگتن اکنون در مقایسه با گذشته گزینه‌های کمتری در اختیار دارد. او تصریح کرده است که ایران را نمی‌توان به تسلیم وادار کرد، هرچند فشار اقتصادی می‌تواند زمینه مذاکره را فراهم کند.
لری جانسون، تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، نیز گفته است واشنگتن ناچار خواهد شد بپذیرد که نمی‌تواند ایران را شکست دهد و حمله مجدد، شرایط اقتصادی آمریکا و جهان را وخیم‌تر خواهد کرد.
سرهنگ دنیل دیویس، افسر بازنشسته پنتاگون، با رد ادعاهای ترامپ درباره پیروزی، از کشته شدن ۲۲ آمریکایی، زخمی شدن نزدیک به هزار نفر، آسیب دیدن یا نابودی بیش از ۲۰ پایگاه نظامی و خسارت به حدود ۴۰ هواپیمای آمریکایی سخن گفته است.
جفری ساکس، اقتصاددان آمریکایی، نیز تأکید کرده است مردم آمریکا از جنگ‌های پرهزینه و مرگبار به ستوه آمده‌اند؛ جنگ‌هایی که هزینه زندگی را افزایش داده و امنیت جهان را به خطر انداخته‌اند.
جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز افزایش قیمت جهانی انرژی و حرکت ناخواسته کشورها به سمت توسعه سریع‌تر انرژی‌های تجدیدپذیر را از پیامدهای جنگ دانسته است.
برنی سندرز، سناتور آمریکایی، جنگ علیه ایران را مانند جنگ‌های ویتنام و عراق مبتنی بر دروغ توصیف کرده و آدام شیف، سناتور دموکرات، نیز افزایش کنترل ایران بر تنگه هرمز را مورد تأکید قرار داده است.
کنگره آمریکا؛ پرونده میناب به چالشی برای هگست تبدیل شد
پرونده حمله به دبستان میناب به یکی از محورهای انتقاد از عملکرد دولت آمریکا در کنگره تبدیل شده است.
توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، با قرائت گزارشی درباره قربانیان این حمله اعلام کرده است دست‌کم ۱۵۶ غیرنظامی جان باخته‌اند و برخی گزارش‌ها شمار قربانیان را بیش از ۱۷۰ نفر اعلام کرده‌اند.
بر اساس جزئیات ارائه‌شده، دست‌کم ۱۲۰ دانش‌آموز، ۲۶ معلم، هفت والدین، یک راننده سرویس مدرسه و یک تکنسین داروسازی در میان قربانیان بوده‌اند. جنین شش‌ماهه یکی از معلمان نیز در این حمله جان باخته است.
مسی در واکنش به عملکرد هگست، با لحنی انتقادی او را به دلیل تلفات میناب، نقض قانون اساسی و اقدامات نظامی غیرقانونی مورد حمله قرار داده است.
در تحولی دیگر، مجلس نمایندگان آمریکا با ۲۱۱ رأی موافق در برابر ۲۰۴ رأی مخالف، قطعنامه استیضاح پیت هگست را مسدود کرد.
تهران؛ تکذیب مذاکرات و تأکید بر شروط هفت‌گانه
در جبهه دیپلماتیک، مقام‌های ایرانی بر نبود مذاکرات مستقیم با واشنگتن و ضرورت دریافت پاسخ روشن به شروط ایران تأکید کرده‌اند.
سرلشکر رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اعلام کرده است در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای میان تهران و واشنگتن جریان ندارد و پاسخ آمریکا به شروط ایران را فریبکارانه دانسته است.
وی همچنین اخبار منتشرشده درباره برگزاری نشست در قطر و دیدار احتمالی با جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، را رد کرده و تأکید کرده است تنگه هرمز تا اجرای هفت شرط ایران باز نخواهد شد.
عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز خبرهای مربوط به احتمال دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با ونس را بی‌اساس خوانده و اعلام کرده است برنامه‌ای برای چنین نشستی وجود ندارد.
عراقچی در تحولی دیگر، با ارسال نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل، رئیس شورای امنیت و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواستار محکومیت اعلامیه وزارت خارجه آمریکا درباره تعیین جایزه ۲۰ میلیون دلاری برای دریافت اطلاعات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران شده است.
تحرکات منطقه‌ای؛ از پیشنهاد مصر تا هشدار عراق
هم‌زمان با تداوم تقابل، تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه برای جلوگیری از تشدید بحران ادامه دارد.
وزیر امور خارجه مصر پیشنهاد کرده است توافق جامع میان ایران و آمریکا در دو مرحله دنبال شود؛ مرحله نخست شامل آتش‌بس، اعتمادسازی میدانی و گشایش تنگه هرمز و مرحله دوم شامل توافق نهایی برای پایان جنگ، رفع تحریم‌ها و حل‌وفصل پرونده هسته‌ای و مواد غنی‌شده باشد.
سیدعمار حکیم، رهبر جریان حکمت ملی عراق، نیز در دیدار با کاردار سفارت آمریکا در بغداد نسبت به پیامدهای تشدید تنش‌ها بر امنیت و اقتصاد منطقه و جهان هشدار داده و خواستار حل اختلافات از مسیر گفت‌وگو شده است.
در همین حال، شبکه ۱۶ تلویزیون رژیم صهیونیستی از سفر یک مقام بلندپایه سنتکام به سرزمین‌های اشغالی با محوریت ایران خبر داده است.
اقتصاد و جبهه داخلی؛ تداوم خدمات‌رسانی زیر فشار جنگ
در داخل ایران، زنگنه، سخنگوی کالابرگ، از تداوم اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی حتی در اوج بمباران‌ها و شرایط جنگی خبر داده و اعلام کرده است شبکه ارتباطی این طرح حتی برای یک لحظه نیز متوقف نشده است.
در سطح بین‌المللی نیز گزارش شبکه تی‌آرتی به نقل از پروژه جهانی کربن حاکی از پیش‌بینی کاهش ۰.۴ درصدی انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۶ است؛ کاهشی که اختلال در بازارهای انرژی ناشی از جنگ ایران از عوامل آن عنوان شده است.
همچنین گزارش‌هایی درباره شناسایی ۸۱ فروند هواپیمای نظامی در منطقه طی ۲۴ ساعت منتشر شده که شامل هواپیماهای سوخت‌رسان، جاسوسی، ترابری و جنگنده است.
از سوی دیگر، فرانس‌پرس از اتهام‌زنی آمریکا علیه سه تبعه ایرانی در ارتباط با حمله به پایگاه فیرفورد بریتانیا خبر داده است. مدیر اف‌بی‌آی نیز ادعاهایی درباره نقش افراد تحت حمایت ایران در حملات منتسب به آنان در آمریکا و اروپا مطرح کرده است.
