صفحه اقتصاد بررسی می کند:
علت واریز نشدن یارانه معیشتی خرداد ماه ۱۴۰۱ چیست؟
یارانه معیشتی هر ماهه از آذرماه سال ۹۸ به حساب سرپرستان خانوار واریز می شد. اما شب گذشته 10 خرداد یارانه معیشتی این ماه واریز نشد.
صفحه اقتصاد -
یارانه معیشتی هر ماهه از آذرماه سال ۹۸ به حساب سرپرستان خانوار واریز می شد. اما شب گذشته 10 خرداد یارانه معیشتی این ماه واریز نشد.
به گزارش صفحه اقتصاد، با توجه به واریز یارانه جدید ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی، پرونده واریز یارانه معیشتی بعد از دو سال بسته شده است.
پیگیریهای از سازمان هدفمندی یارانهها نشان میدهد پرداخت یارانههای نقدی و معیشتی متوقف شده و همه آنها در قالب یارانه معیشتی جدید به حساب سرپرستان خانوار واریز میشود.
از ماه گذشته پرداخت یارانه نقدی ۴۵ هزار تومانی متوقف شد. این ماه هم یارانه معیشتی بنزین پرداخت نشد. قرار است این دو یارانه حذف شود اما در مقابل ۹ دهک درآمدی از ماه گذشته یارانه جدید را دریافت کردند.
بر اساس برنامه جدید دولت، سه دهک اول درآمدی یارانه ۴۰۰ هزار تومانی دریافت میکنند و شش دهک درآمدی دیگر مبلغ ۳۰۰ هزار تومان کمک معیشتی ماهانه میگیرند.
به گفته تجارت نیوز، البته قرار است پرداخت کمک معیشی جدید موقتی باشد و تنها دو ماه پرداخت شود. بعد از آن قرار است این مبلغ نقدی در قالب کالابرگ به سرپرستان خانوار تعلق بگیرد.
تاریخچه یارانه در ایران
یارانه به مفهوم کنونی آن از دههٔ چهل وارد اقتصاد ایران شد. اما تا پیش از ان نیز برخی قوانین و دستور العملها، مصداقهایی جزئی از یارانه بودند هرچند که ماهیتاً تفاوتهای آشکاری با یارانه کنونی داشتهاست. در زیر اشاره مختصر به این فعالیتها میشود: دوران صفویان:نوعی تخفیف مالیاتی وجود داشتهاست. دوران قاجار :سیاستهایی در جهت توسعه زراعت، که در آن دادن بذر و مساعده به مستأجر پیشبینی شده بود. سال ۱۳۱۱:دخالت مستقیم دولت در عرضه و تقاضا (تولید): تصویب قانون جهت تأسیس سیلو در تهران به منظور خرید و ذخیرهٔ گندم توسط سازمان غله، برای مقابله با کمبود احتمالی. سال ۱۳۱۵: بارندگی خوب باعث افزایش عرضه و در نتیجه باعث کاهش قیمت گندم شد. سازمان غله نیز خرید گندم با قیمتی بالاتر از قیمت بازار برای حمایت از کشاورزان را در دستور کار خود قرار داد و تا سال ۱۳۲۱ نیز دولت دو هدف حمایت از کشاورزان، تهیه و ذخیره گندم و تهیهٔ نان ارزان برای مصرفکنندگان کم درآمد را در دستور کار قرار داد که این امر موجب شد تا مالکین بدترین نوع گندم را به دولت بفروشند و نوع خوب ان را در بازار آزاد عرضه کنند.
واژهٔ یارانه به جای سوبسید را بهاءالدین خرمشاهی پیشنهاد داد. برساخته از 'یاری' بعلاوه پسوند اسمساز 'انه'
اولین نظام سهمیهبندی یارانه در ایران
نان مهمترین کالای دوران جنگ جهانی اول بود که در نظام سهمیه بندی قرار گرفت. گوشت و گندم یارانه اندکی را به دلیل رشد اقتصادی متعادل به خود اختصاص دادند.
میزان سوبسید تا سال ۱۳۱۵ بسیار پایین بود بهطوریکه کل یارانهٔ پرداختی دولت تا سال ۱۳۵۱ (پایان برنامهٔ پنجم)، ۱۶۶۸ میلیون ریال بود که این میزان تنها نزدیک به ۴٫۱ درصد یارانه در سال ۱۳۵۴ بود.
همزمان با افزایش قیمت نفت در ۱۳۵۴حجم عملیاتهای عمرانی افزایش پیدا کرد و درآمد افراد زیاد شد، که به موجب این افزایش تقاضا برای کالاهای مصرفی زیاد شد در نتیجه به علت نداشتن صنایع زیر بنایی برای پاسخگویی به تقاضا دولت واردات کالاها را تسریع کرد. در سال ۵۳ با افزایش صد درصدی واردات کالاها ی مورد نیاز ونیز محدودیت تأسیسات بندری و در نتیجه تأخیر در تحویل کالاهای مورد تقاضا تورم داخلی در کشور را به دنبال داشت؛ و به دنبال افزایش قیمتها صندوق حمایت از مصرفکننده تأسیس شد. یکی از اهداف این صندوق تمرکز درامور مربوط به پرداخت سوبسید بود و در ۱۴ مرداد سال ۵۶ وظایف قانونی صندوق حمایت از مصرفکنندگان به سازمان حمایت از مصرفکنندگان تولیدکنندگان واگذار شد. در سالهای ۱۳۵۸ و ۱۳۵۹ حجم فعالیت این سازمان بسیار محدود بود و قیمتگذاری توسط ستاد بسیج اقتصادی دادگاههای نظام صنفی و کمیته امور صنفی صورت میگرفت؛ و در این سالها بهای کالا و خدمات مصرفی ۴/۱۱ و ۵/۲۳ درصد افزایش یافت. در ۱۳۶۰ به علت محدودیتهای اقتصادی که از پیامدهای جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی بود عرضهٔ کالاها و خدمات دچار نوسانات زیادی شد به همین دلیل از این سال قیمتگذاری کالاها وارداتی و نیز تولیدات داخلی ضروری توسط سازمان حمایت از از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان به مرحله اجرا درآمد.
با وجود مشکلات بسیار طی سالهای ۱۳۶۰-۱۳۶۴ به علت واردات وسیع کالاها و سهمیه بندی کالاهای اساسی به وسیله طرح کوپن و نیز پرداخت سوبسید؛ از شتاب تورم کاسته شد و روند صعودی قیمتها بهطور قابل ملاحظهای کاهش پیدا کرد. طی سالهای ۱۳۶۵-۱۳۶۷و در نتیجه لزوم استفاده از ارز صادراتی و آزاد، قیمت بسیاری از اقلام تولیدات داخلی حدود ۲ تا ۳ برابر افزایش پیدا کرد.
در سال ۱۳۶۸ دولت برای حمایت از قشرها آسیبپذیر پرداخت یارانه را در دستور کار قرار داد. بین سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲میزان پرداخت یارانه دولت بر حسب قیمت اسمی بهطور متوسط ۷/۸۶درصد رشد داشت.
در نیمه دوم سال ۱۳۸۹ طرح هدفمندی یارانهها اجرا گردید که طبق آن یارانهها از تزریق مستقیم به بازار و صنایع به پرداخت نقدی تغییر شکل داد.در سال ۱۴۰۱ در پی بحث های اقتصادی که در دولت سید ابراهیم رئیسی شکل گرفت منجر به تغییر قانون یارانه ها گردید و به آیت ترتیب یه جهش عظیم در اقتصاد ایران روی داد.
تاریخچه یارانه در جهان
تا قبل از جنگهای جهانی چیزی به نام یارانه در مفهوم کنونی آن وجود نداشت، در واقع آدام اسمیت بنیانگذار مکتب کلاسیکها که از مخالفان جدی دخالت دولت در فعالیتهای اقتصادی بود. تا پیش از جنگهای جهانی دیدگاه او بر اقتصاد غرب حاکم بود تا اینکه بعد از جنگ جهانی دوم و ایجاد تورم و رکود شدید اقتصادی در کشورهای غربی مکتبهای جدیدی نیز در عرصهٔ اقتصاد ظهور پیدا کردند که از جمله اندیشههای اقتصادی کینز بود، به اعتقاد این مکتب دخالت دولت در تنظیم و تعادل بخشیدن به اقتصاد یکی از وظایف مهم دولت در رشد اقتصادی است.
در حقیقت سر آغاز یارانه به مفهوم کنونی آن شروع جنگ جهانی دوم است که در آن محدودیت شدید منابع، با توجه دولت به بخشهای خاص موجب شد تا دولت به صورت عملی وارد بازار شود، و کالاهایی را به قیمت بالاتر از قیمت بازار از تولیدکننده خریداری کند.
در دوران پس از جنگ نیز کشورها به دنبال رشد و توسعهٔ اقتصادی بودند؛ از این رو ناگزیر به حمایت گسترده از تولیدها و تجارت محصولات خود دست زدند. در اغلب کشورهای صنعتی در مورد محصولات کشاورزی، یارانه فقط به تولیدکنندگان تخصیص مییابد و نحوهٔ پرداخت آن به این شکل است که دولت با اعلام نرخ تضمینی برای محصولات کشاورزی که غالباً بالاتر از قیمت بازار است این محصولات را خریداری میکند. با بهکارگیری این سیاست، رفتهرفته کنترل بخش سیاستگذاری مالی و پولی و ادارهٔ بخش عمومی اقتصاد به دولت واگذار شد و از همان دوران که همزمان با جنگ جهانی دوم بود، پرداخت یارانه به شکل امروزی شکل گرفت. حتی در دوران پس از جنگ هم که کشورها به اقتصاد بازار روی آورده بودند و جنگ در قالب جنگ سرد ادامه داشت، با رشد و توسعهٔ اقتصادی، ناچار به پشتیبانی گسترده از تولید و تجارت محصولاتشان بودند که تا امروز نیز ادامه داشتهاست.