نابودی ۵ تریلیون دلار در سایه جنگ؛ صندوق های خلیج فارس که مالک تیک تاک و لیگ انگلیس هستند، در تنگنا قرار گرفتند
جنگ علیه ایران، صندوق های حاکمیتی خلیج فارس را با یک کابوس ۵ تریلیون دلاری مواجه کرده است. این غولهای مالی که مالک باشگاههای فوتبال انگلیس، تیکتاک و بزرگترین استارتاپهای هوش مصنوعی هستند، حالا مجبورند به جای سرمایهگذاری در آینده، هزینه بمب و نوسازی خطوط لوله را بدهند. جزئیات خسارت ۲۵ میلیارد دلاری تا توقف پروژههای «مکعب» و «لاین» در عربستان را بخوانید.
جنگهای اخیر فشار زیادی به صندوقهای ثروت حاکمیتی خلیج فارس و سرمایهگذاریها وارد کرده است.
صندوقهای حاکمیتی ۵ تریلیون دلاری خلیج فارس در تنگنای جنگ علیه ایران
به گزارش تسنیم، در سالهای اخیر، صندوقهای ثروت حاکمیتی شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات) به یکی از بازیگران اصلی در دنیای سرمایهگذاری جهانی تبدیل شدهاند. این صندوقها از سال ۲۰۲۱ تاکنون بیش از ۴۳۰ میلیارد دلار سرمایه به بازارهای جهانی تزریق کردهاند، و از هر دلار نفتی که سرمایهگذاری میکنند، ۷۵ سنت آن به خارج از منطقه میرود. با مجموع داراییهای بیش از ۵ تریلیون دلار، این صندوقها بهطور گستردهای در استارتاپهای هوش مصنوعی، شرکتهای خصوصی، لیگ برتر فوتبال انگلستان و حتی رسانههای بزرگ مانند تیکتاک سرمایهگذاری کردهاند.
اما با آغاز جنگهای منطقهای و تحولات سیاسی اخیر، این صندوقها با چالشهای جدیدی روبهرو شدهاند. به گزارش اکونومیست، حملات تلافیجویانه ایران به تأسیسات نفت و گاز در منطقه، تاکنون ۲۵ میلیارد دلار به زیرساختهای نفت و گاز آسیب وارد کرده است. به علاوه، هزینههای ساخت خطوط لوله جدید بهمنظور دور زدن تنگه هرمز میتواند بین ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار دیگر هزینه در پی داشته باشد. تنگه هرمز همچنان بهعنوان گذرگاهی استراتژیک تحت فشار قرار دارد.
افزایش هزینههای دفاعی و اقتصادی منطقه
جنگ و تنشهای منطقهای موجب افزایش چشمگیر هزینههای دفاعی برای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس شده است. این کشورها مجبورند ذخایر موشکی و مهمات خود را پر کنند، در حالی که اقتصادهای منطقه به دلیل اختلال در فعالیتهای تجاری، بهویژه صادرات انرژی، با کندی روبهرو شدهاند. برای مقابله با این چالشها، دبی در امارات بستههای حمایتی برای کسبوکارها اعلام کرده است.
این شرایط باعث شده تا از صندوقهای ثروت حاکمیتی انتظار برود که بخشی از این هزینهها را تقبل کنند، همانطور که در بحرانهای قبلی نیز شاهد برداشت از منابع این صندوقها بودهایم. به عنوان نمونه، در دوران بحران کرونا، اداره سرمایهگذاری ابوظبی ۲۴ میلیارد دلار و اداره سرمایهگذاری کویت ۲۵ میلیارد دلار از منابع خود برداشت کردند.
تأثیر بحرانها بر استراتژیهای سرمایهگذاری صندوقها
با این حال، بحرانهای اخیر موجب تغییراتی در استراتژیهای سرمایهگذاری این صندوقها شده است. بسیاری از این صندوقها در پنج سال گذشته به سمت داراییهای خصوصی و کمنقدشونده حرکت کردهاند. صندوقهای اماراتی و سعودی به ترتیب حدود ۱۰۰ میلیارد دلار و ۴۰ میلیارد دلار در استارتاپهای هوش مصنوعی و مراکز داده سرمایهگذاری کردهاند. از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، حدود ۱۴۰ میلیارد دلار از ثروت حاکمیتی کشورهای خلیج فارس به املاک و زیرساختها اختصاص یافته است. این داراییها در مواقع اضطراری بهراحتی نقد نمیشوند و برخی از آنها تنها با زیانهای سنگین قابل واگذاریاند.
این صندوقها همچنین در پروژههای بلندپروازانهای که اهداف ملی و سیاست خارجی کشورها را دنبال میکنند، سرمایهگذاری کردهاند. برای مثال، صندوقهای اماراتی در معادن و مزارع چندین کشور آفریقایی و صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان در پروژههای معدنی برزیل و کشاورزی در جنوب شرق آسیا سرمایهگذاری کردهاند.
با تشدید جنگها و تهدیدات ناشی از حملات ایران، جذابیت سرمایهگذاری در کشورهای خلیج فارس برای سرمایهگذاران خارجی کاهش یافته است. بهویژه، کاهش تردد هوایی و افت فعالیتهای گردشگری فشار زیادی به فرودگاهها و شرکتهای هواپیمایی وارد کرده است. همچنین، برخی پروژههای بزرگ و جاهطلبانه در منطقه، از جمله پروژههای عظیم در عربستان سعودی، به دلیل بحران جنگ متوقف شدهاند. پروژههای مانند «مکعب» در ریاض و شهرهای آیندهنگر «لاین» در عربستان، که پیشتر برنامهریزی شده بودند، اکنون با مشکلات جدی روبهرو شدهاند
چشمانداز آینده برای صندوقهای ثروت حاکمیتی
اگرچه انتظار نمیرود صندوقهای ثروت حاکمیتی کشورهای خلیج فارس داراییهای خود را بهسرعت حراج کنند، اما کاهش سودآوری داخلی میتواند موجب شود که آنها به داراییهای باثباتتر خارجی روی بیاورند. کارشناسان معتقدند که توجه این صندوقها از سرمایهگذاریهای پرریسک به سمت داراییهای کمتر پرخطر و سودآورتر در حال حاضر خواهد رفت. این صندوقها همچنین ممکن است بخش بیشتری از منابع خود را برای بازسازی اقتصادهای قدیمی بهجای ساخت اقتصادهای نوین صرف کنند.
در نهایت، با ادامه بحرانها و طولانیتر شدن جنگها، صندوقهای ثروت حاکمیتی خلیج فارس با چالشهای پیچیدهای در زمینه مدیریت منابع و سرمایهگذاری روبهرو خواهند شد، و ممکن است برای حفظ ثبات اقتصادی و مالی خود نیاز به تجدید نظر در استراتژیهای سرمایهگذاری داشته باشند.
نظر شما