هزاران عضو قابل اهدا هر سال زیر خاک میرود؛ زمان، دشمن اهدای عضو در ایران
نایبرئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایران با هشدار درباره هدررفت اعضای قابل پیوند گفت سالانه حدود ۳ هزار مورد مرگ مغزیِ قابل اهدا در کشور رخ میدهد، اما تنها حدود هزار مورد به اهدای عضو منجر میشود و در نتیجه هزاران عضو قابل پیوند از دست میرود. به گفته امید قبادی، تأخیر خانوادهها در پذیرش مرگ مغزی و اعلام رضایت، در این میان نقش مهمی دارد.
امید قبادی، نایبرئیس هیئتمدیره انجمن اهدای عضو ایران، با اشاره به وضعیت اهدای عضو در کشور نسبت به از دست رفتن هزاران عضو قابل پیوند به دلیل تأخیر یا عدم رضایت خانوادهها هشدار داد.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی انجمن اهدای عضو ایران، سالانه حدود ۳ هزار مرگ مغزیِ قابل اهدا در کشور ثبت میشود، اما تنها حدود هزار مورد از این مرگهای مغزی به اهدای عضو میانجامد. در نتیجه، تعداد قابل توجهی از اعضای سالم و قابل پیوند همراه با پیکر فرد مرگ مغزی دفن میشود.
قبادی در توضیح یکی از مهمترین موانع اهدای عضو، به برداشت عمومی از مفهوم مرگ مغزی اشاره کرده است. به گفته او، بخشی از خانوادهها مرگ مغزی را با مرگ قطعی یکسان نمیدانند؛ در حالی که از نظر پزشکی، مرگ مغزی بازگشتناپذیر است و امکان بازگشت فرد به زندگی وجود ندارد.
مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که تصمیم خانواده برای اعلام رضایت با تأخیر انجام شود. طبق اظهارات قبادی، میان تشخیص مرگ مغزی و اعلام رضایت خانواده ممکن است حدود ۳۰ ساعت زمان سپری شود و در همین فاصله، برخی اعضای حساس برای پیوند، از جمله ریه و بخش قابل توجهی از قلب، قابلیت استفاده را از دست بدهند.
این موضوع نشان میدهد که در فرآیند اهدای عضو، زمان تنها یک عامل اجرایی نیست؛ بلکه مستقیماً با امکان نجات جان بیماران ارتباط دارد. هرچه تصمیمگیری خانواده سریعتر انجام شود، امکان حفظ تعداد بیشتری از اعضا و انتقال آنها به بیماران نیازمند افزایش پیدا میکند.
در سالهای گذشته نیز مسئولان حوزه اهدای عضو بارها نسبت به هدررفت اعضای قابل پیوند هشدار دادهاند. طبق آمار منتشرشده، سالانه حدود ۷ تا ۸ هزار عضو قابل اهدا به دلیل عدم رضایت خانوادهها به خاک سپرده میشود؛ این در حالی است که بیماران بسیاری در صف دریافت عضو قرار دارند و هر چند ساعت یک نفر در فهرست انتظار پیوند جان خود را از دست میدهد.
با وجود پیشرفت ایران در حوزه پیوند اعضا و قرار گرفتن کشور در رتبه نخست آسیا از نظر اهدای عضو، فاصله میان ظرفیت موجود و میزان واقعی اهدا همچنان قابل توجه است. قبادی پیشتر نیز تأکید کرده بود که افزایش آگاهی عمومی درباره تفاوت مرگ مغزی با کما و همچنین فرهنگسازی برای اعلام رضایت به اهدای عضو میتواند بخش مهمی از این فاصله را کاهش دهد.
در واقع، مسئله اهدای عضو فقط به افزایش تعداد مراکز درمانی یا تجهیزات پزشکی محدود نمیشود؛ بخش مهمی از آن به لحظهای برمیگردد که خانواده فرد مرگ مغزی باید در کوتاهترین زمان تصمیمی دشوار اما سرنوشتساز بگیرد. تسریع این تصمیم میتواند از هدررفت اعضای قابل پیوند جلوگیری کند و به بیماران بیشتری فرصت ادامه زندگی بدهد.
نظر شما