هشدار درباره بحران بنزین در ایران؛ ناترازی سوخت وارد مرحله جدید شد
یک کارشناس حوزه انرژی با هشدار درباره تشدید ناترازی بنزین در کشور، از کاهش تولید، محدودیت واردات و رشد مصرف بهعنوان عوامل اصلی بحران یاد کرد و گفت ادامه این روند میتواند ایران را با چالش جدی در تأمین سوخت مواجه کند.
نصرتالله سیفی، کارشناس انرژی و مدیرعامل اسبق شرکت بهینهسازی مصرف سوخت در نشستی خبری اظهار داشت: بنزین مثل بقیه حاملهای انرژی، قبل از جنگ هم، از سالهای گذشته، ناترازی داشت و بعد از جنگ هم تراز تولید و مصرف بازهم بیشتر بهم خورد.
وی افزود: بر اساس آمار ترازنامه انرژی کشور در سال ۱۴۰۲، بالغ بر ۱۱۵ میلیون لیتر در روز مصرف بنزین داشتیم که بر اساس متوسط رشد ۶ درصدی مصرف بنزین، که رقم متوسط رشد سالانه مصرف بنزین کشور در طی ۲ دهه گذشته بوده، این رقم برآورد میشد که در سال ۱۴۰۵ به ۱۳۷ میلیون لیتر در روز برسد که آمارها نشان میدهد این برآورد سال ۱۴۰۲، با آنچه امسال رخ میدهد خیلی دور نیست و چیزی در همین حدود، متوسط مصرف بنزین امسال است.
سیفی با اشاره بهاینکه “آسیب به تأسیسات گازی در جنگ اخیر از ظرفیت تولید میعانات گازی کاست”، گفت: کاهش تولید میعانات گازی به معنای کاهش تأمین خوراک پالایشگاه ستاره خلیج فارس است که این مسئله هم روی تولید بنزین اثرگذاشته و در مجموع در سال جاری شاهد افزایش ناترازی بنزین هستیم.
وی ادامه داد: واردات بنزین از شمال کشور ادامه دارد، حتی بیشتر از قبل هم شده، اما ظرفیت بنادر اجازه افزایش بیشتر نمیدهد، اما واردات بنزین از جنوب کشور متوقف شده است و بخشی از ذخایر هم در حمله به انبارهای نفت سوخته، و همه و همه در کنار رشد مصرف، شرایطی را بهوجود آورده که با بحران قریبالوقوع بنزین مواجهایم؛ پس نهتنها ناترازی که در گذشته به ۲۵ تا ۳۰ میلیون لیتر در روز میرسید، تشدید شده بلکه اکنون ناترازی به بحران تبدیل شده است.
مدیرعامل اسبق شرکت بهینهسازی مصرف سوخت خاطرنشان کرد: امروز صرفهجویی و اصلاح روند مصرف برای غلبه بر بحران قریبالوقوع، یک ضرورت است؛ بخشی از راهکارها سیاستی و فنی است و بخشی از راهکارها، فرهنگسازی و آموزشی است.
وی افزود: هزینه فرهنگسازی کمتر بوده اما اثرگذاری آن بسیار بیشتر است؛ اما متأسفانه تاکنون آموزشها به صورت موثر به مردم داده نشده و بسیاری از مردم نسبت به راهکارهایی که بتوانند مصرف بنزین را کاهش دهند، آموزش ندیدهاند.
سیفی با بیان اینکه “نحوه رانندگی اثری ۱۰درصدی در رشد یا کاهش مصرف بنزین خودرو دارد”، گفت: در آموزشهای راهنمایی و رانندگی و زمان گرفتن گواهینامه، اصلا به موضوع نحوه رانندگی صحیح که مصرف بنزین را با گاز دادنها و ترمز کردنهای یکدفعهای افزایش ندهد، توجهی نمیشود.
وی ادامه داد: نقش خودرو نیز در میزان مصرف بنزین کشور بسیار نقش پررنگی است، زمانی در سال ۷۹، پیکان که در هر لیتر ۱۲.۵ لیتر میسوزاند و معمولا مصرفاش به ۱۴ لیتر میرسید اما اگر موتورش از تنظیم خارج میشد، مصرفاش به مقدار قابل توجهی افزایش پیدا میکرد؛ اکنون نیز خودروهای مصارف بالا، عمده دلیل افزایش مصرف بنزین هستند.
این کارشناس انرژی با بیان اینکه “علاوه بر خودرو دیگر تجهیزات از جمله تجهیزات راهنمایی و رانندگی نیز در مصرف بنزین موثر است و باید بهروز و با تکنولوژی بهینه باشند”، گفت: اصلاح مصرف بنزین یک پروژه نیست، بلکه یک سبد اقدامات است که ممکن است بیش از ۱۰۰ پروژه را در بر بگیرد.
وی افزود: فقط در بخش خودروها، میتوان چند پروژه در بحث خودروهای در حال تولید تعریبف کرد، چندین پروژه به خودروهای در حال تردد اختصاص داد و بحث خروج از مدار ناوگان فروسده و نوسازی ناوگان نیز از دیگر راهکارهاست.
سیفی با بیان اینکه “همین رویه در مورد موتورسیکلتها هم صدق میکند و چندین و چند پروژه در این زمینه میتوان تعرف و اجرایی کرد”، گفت: اگر موتورسیکلتهای کار تهران، برقی شود، مصرف بنزین تهران به نصف کاهش مییابد، چرا که تردد موتورسیکلتهای کار در تهران بسیار تردد بالایی است.
وی ادامه داد: در خصوص خودروهای غیربنزینی، CNGسوز، LPGسوز و برقی هم باید پروژههای مناسب و راهکارها را در نظر گرفت.
مدیرعامل اسبق شرکت بهینه سازی مصرف سوخت تصریح کرد: فرض کنیم که دولت نمیخواهد، یا نمیتواند قیمت بنزین را بالا ببرد، چه باید کرد؟ اگر فردی گفت هیچ راهی جز افزایش قیمت بنزین نیست، بدانید یا این فرد دروغ میگوید و یا بیسواد است؛ چرا که دهها و صدها راهکار کوچک و بزرگ غیرقیمتی برای اصلاح روند مصرف بنزین وجود دارد.
وی افزود: یک آسفالت با روکش غلط و غیراستاندارد، تا ۵درصد مصرف بنزین را بالا میبرد، از ۳۵ سال پیش مشکل قاچاق قیر را داریم و هنوز هم ادامه دارد، قیر سوخته بعضا در روکش جاده ها ریخته میشود که پوکمیشود و علاوه بر خرابی سیستم تعلیق اتومبیلها، موجب افزایش مصرف بنزین میشود.
سیفی با بیان اینکه “اصلاح هندسی جادهها و کاهش مسیرهای تردد، از راهکارهای مهم کاهش مصرف بنزین محسوب میشود”، گفت: توسعه ناوگان حملونقل عمومی یکی از الزامات اصلاح روند مصرف بنزین در کشور است؛ در این زمینه اقداماتی انجام شده اما کافی نیست.
وی ادامه داد: بحث سیاستزدگی در اقدامات هم از معضلات بزرگ کشور است، سال ۹۳ مصوبهای آماده شده بود که امکان تزریق ۵.۵میلیارد دلار بودجه به متروی تهران را میداد اما چون آقای قالیباف شهردار بود، این مصوبه به امضای شورای اقتصاد نرسید، وقتی سال ۹۶ آقای قالیباف از شهرداری تهران رفت، این مصوبه به تصویب رسید؛ ۳ سال زمان را در بهترین سالها از دست دادیم، درحالی که میتوانستیم با تزریق این پول، ۳ میلیون سفر نفر در روز به تردد متروی تهران اضافه کنیم و به موازات آن از مصرف بنزین کاهش دهیم.
سیفی با بیان اینکه کارهای زیادی در زمینه اصلاح روند مصرف بنزین انجام شده اما کافی نبوده، گفت: یکی از دستاوردها، همین مسئله CNG است که امروز مصرف آن، ۲۰ میلیون لیتر از مصرف بنزین را جایگزین کرده است و اگر CNG نبود، فاجعه بسیار بیشتر از این بود.
وی افزود: کرونا با همه بدیاش به ما یاد داد که میتوان بسیاری از کارها را از دور انجام داد و از تعداد سفرهای شهری کاست که به کاهش تردد و مصرف بنزین منجر میشود.
سیفی با بیان اینکه “برای رفع بحران ناترازی بنزین راهکار وجود دارد”، گفت: مهمتر از راهکار، شیوههای اجرایی است، باید برای رفع بحران بنزین، یک ستاد و قرارگاه متمرکز تشکیل داد و یک فرد مسئول آن قرارگاه باشد که هم توانمند و مدبر باشد و هم اختیارات کامل در این خصوص داشته باشد؛ با کارهای پراکنده و اینکه هیچ کسی سهم و پاسخگوییاش مشخص نباشد، نمیتوان بحران بنزین را حل کرد.
وی ادامه داد: با یک فرماندهی واحد، میتوان با اتخاذ راهکارهای متعدد، در یک بازه زمانی ۵ ساله، بحران ناترازی بنزین را حل کرد.
نظر شما