تاب آوری بی بدیل صنعت نفت ایران؛ از کاهش ۲.۸ میلیون بشکهای تا جهش دوباره در سایه تحریمها
تحلیل دادههای هشتساله (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶) نشان میدهد که اقتصاد نفتی ایران نهتنها در برابر شدیدترین تحریمهای آمریکا و محاصره ادعایی فرو نپاشیده، بلکه با ثبت یک «جهش غیرمنتظره» در اوج تحریمها در سال ۲۰۱۹ و بازیابی ظرفیت از سطح ۸۰۰ هزار بشکه به ۱.۶ میلیون بشکه در روز، الگویی از «سیستم مقاوم در برابر خطا» را به نمایش گذاشته است؛ الگویی که عبور از بحرانهای آتی را نیز محتمل جلوه میدهد.
دادههای نفتی نشان میدهد تولید نفت ایران علیرغم تداوم تحریمها و ادعای محاصره آمریکا تداوم دارد.
به گزارش تسنیم؛ بررسی روند تولید نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران در بازه ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ نشان میدهد که اقتصاد نفتی ایران علیرغم تحریمهای شدید و همهگیری کرونا، هرگز دچار فروپاشی نشده و پس از هر افت، توانسته به سطح قابل قبولی بازگردد.
براساس دادههای موجود رقم نفت خام ایران از ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت در سال ۲۰۱۸ به یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۰ (همزمان با خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریمهای حداکثری) و سپس به ۸۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۲ کاهش یافت. اما این روند نزولی در سال ۲۰۲۴ با جهش یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه و در پیشبینی سال ۲۰۲۶ به یک میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسید.
جهش تولید در سال ۲۰۱۹ و درسهای تاریخی
آنچه تحلیلگران را شگفتزده کرده، ثبت یک «جهش قابل توجه» در سال ۲۰۱۹ است دورهای که تحریمها در اوج بود. همچنین ایران در سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ که به دلیل تحریمهای آمریکا و همه گیری کرونا فروش و قیمت نفت به کمتر از ۹ دلار رسیده بود، هرگز تسلیم نشد و زیرساختهای پالایشی خود را حفظ کرد.
چرا ایران این بار هم میتواند از این بحران گذر کند؟
محاسبه طرف آمریکایی این است که پیش از آنکه اقتصاد جهانی فشار بیشتری را متحمل شود فشار اقتصادی بیشتری به ایران وارد شود. اما ارقام نشان میدهد که این اتفاق رخ نخواهد داد. ایران مثل یک سیستم مقاوم در برابر خطا عمل میکند؛ همانطور که در سالهای 2020 تا 2022 تولید نفت خام تا سطح 800 هزار بشکه پایین آمد ولی به صفر نرسید، و اکنون دوباره به یک میلیون و 600 هزار بشکه بازگشته است، در نتیجه طبیعی است که ایران اینبار هم از بحران عبور کند.
آمارها نشان میدهد تولید نفت خام، از ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۱۸ به ۸۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۰ و سپس به یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در سال ۲۰۲۴ رسیده است و بقیه محصولات پتروشیمی نیز با گذشت مدت کوتاهی مجددا به سطح قبل از شوک بازگشته است. 
انعطاف بالای سیستم نفتی ایران
براساس آمارهای مطرح شده در این گزارش به نظر میرسد سیستم نفتی کشورمان بسیار انعطاف پذیر طراحی شده است، این به معنی آن است که مهندسان و به طور کلی مجموعه نیروی انسانی صنعت نفت ایران تجارب بسیار زیادی در شوکهای وارده به صنعت و گذر از آن شوکها دارد؛ به عبارت بهتر صنعت نفت ایران هر بار پس از یک شوک بزرگ (تحریم، کرونا، افت قیمت)، ظرفیت خود را به زودی بازیابی میکند. در نتیجه سناریوی تولید و توقف نفت دور از انتظار ارزیابی میشود؛ آنچه محتمل است، نوسانات کنترلشده و افتی موقتی مشابه دورههای گذشته است.
نظر شما