گفتگوی صفحه اقتصاد با علی معصومی کارشناس انرژی
تنگه هرمز در مسیر درآمدزایی / عوارض تنگه هرمز میتواند به یک سازوکار پایدار تبدیل شود
علی معصومی کارشناس انرژی با اشاره به روندی که ایران درباره تنگه هرمز در پیش گرفته است گفت: اصل دریافت عوارض از عبور کشتیها در این مسیر قابلیت ادامه دارد. هرچند بهگفته او مدل درآمدزایی و میزان آن در آینده ممکن است تغییر کند.
رها رمضانی - علی معصومی کارشناس انرژی در گفتگو با صفحه اقتصاد با اشاره به شرایط کنونی منطقه و جنگ، گفت روندی که ایران درباره تنگه هرمز در پیش گرفته است در اصل قابلیت ادامه دارد، اما ممکن است مدل درآمدزایی و شیوه اجرای آن در آینده دستخوش تغییر شود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا بستن تنگه هرمز و دریافت عوارض از برخی کشتیها در پساجنگ رمضان ادامهدار خواهد بود یا نه، اظهار کرد: اصل مسئله امکان ادامه دارد، اما از نظر مدل درآمدزایی و میزان دریافت تغییراتی رخ خواهد داد، زیرا در حال حاضر هنوز مدل مشخص و جاافتادهای برای آن شکل نگرفته است.
این کارشناس انرژی با بیان اینکه اعمال تعرفه و عوارض بر عبور کشتیها از تنگه هرمز میتواند در صورت تداوم شرایط فعلی به یک قاعده تبدیل شود گفت: اگر شرایط جنگی ادامه پیدا کند این مفهوم میتواند جا بیفتد و عبورکنندگان از این مسیر تا حدی آن را بپذیرند، هرچند درباره میزان عوارض و شیوه پرداخت آن همچنان بحث وجود خواهد داشت.
معصومی با تاکید بر اینکه این موضوع میتواند فراتر از یک درآمد مقطعی باشد گفت: به نظر من این روند قابلیت ایجاد شدن و ماندگاری در کشور را دارد.
وی درباره عواملی که بیشترین اثر را بر میزان درآمد خواهند داشت تصریح کرد: نوع محموله، حجم آن، کشورهایی که خواهان عبور از این مسیر هستند، فرمول محاسبه عوارض، اینکه محموله فرآوردهای، کانتینری یا نفتی باشد، و همچنین تناژ و ملاحظات زیستمحیطی، از جمله پارامترهای موثر در تعیین میزان درآمد هستند.

این کارشناس انرژی همچنین با اشاره به امکان جایگزینی بخشی از درآمدهای نفتی کشور از محل عوارض عبور از تنگه هرمز گفت: در برآوردهای مختلف اعداد قابل توجهی مطرح میشود و حتی در یک ارزیابی واقعگرایانه، این رقم میتواند به ۵۰ میلیارد دلار نیز برسد.
معصومی در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره واکنش کشورهای منطقه و قدرتهای جهانی تاکید کرد: اگر ایران در موقعیت ضعف باشد طرف مقابل میتواند فشار وارد کند تا چنین سازوکاری عملیاتی نشود، اما در شرایطی که موازنه قدرت به نفع ایران باشد، میتوان این سازوکار را تثبیت کرد و برای ثبات مسیر، دریافت عوارض را جا انداخت.
وی در بخش دیگری از این گفتگو اثر این درآمد احتمالی بر نرخ ارز، بودجه و تورم داخلی را مهم ارزیابی کرد و گفت: حتی اختلالهای کوچک در درآمدهای نفتی میتواند بر نرخ ارز و متغیرهای اقتصادی اثر بگذارد. به همین دلیل، تنگه هرمز میتواند بهعنوان ابزاری برای کاهش اثرات تحریمی و کنترل بخشی از نوسانات اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
این کارشناس انرژی در پاسخ به پرسش مربوط به برآورد درآمد سالانه یا ماهانه ایران از این مسیر، اظهار کرد: با توجه به اینکه درآمد نفتی سالانه کشور در حدود ۵۰ تا ۷۰ میلیارد دلار برآورد میشود، تخمین واقعگرایانه برای درآمد حاصل از تنگه هرمز را میتوان بین ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار دانست، هرچند در برخی برآوردها اعداد بالاتری مانند ۷۰ تا ۸۰ میلیارد دلار نیز مطرح شده است، اما رقم ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار منطقیتر به نظر میرسد.
نظر شما