گزارش امروز سه شنبه ۲۳ تیرماه سیانان از اظهارات تازه رئیسجمهور آمریکا؛
ترامپ: آمریکا در ازای دریافت ۲۰ درصد هزینه، از تنگه هرمز حفاظت میکند
: با بالا گرفتن تنشها در تنگه هرمز، دونالد ترامپ طرحی جنجالی را مطرح کرده که میتواند معادلات تجارت جهانی را تغییر دهد: تأمین امنیت عبور کشتیها توسط آمریکا در ازای دریافت ۲۰ درصد هزینه. پیشنهادی که در نگاه اول راهکاری برای کاهش ریسک به نظر میرسد، اما در عمل با ابهامهای جدی درباره هزینه، امکان اجرا و حتی مشروعیت حقوقی روبهروست.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، شرکتهای کشتیرانی خواستار حفاظت بیشتر از کشتیها برای عبور امن از تنگه هرمز شدهاند؛ مسیر تجاری مهمی که تحت کنترل ایران قرار دارد. حالا دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میگوید ایالات متحده میتواند این حفاظت را فراهم کند؛ اما در مقابل، ۲۰ درصد از هزینه محمولههایی که از این آبراه عبور میکنند، دریافت خواهد کرد.
ترامپ روز قبل، یعنی دوشنبه (۲۲ تیرماه) در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «از این پس، ایالات متحده آمریکا، نگهبان تنگه هرمز شناخته خواهد شد؛ اما بهمنظور رعایت عدالت و انصاف، هزینههای تأمین امنیت و حفاظت از این منطقۀ بسیار پرتنش جهان، با دریافت ۲۰ درصد از ارزش تمام محمولههای عبوری جبران خواهد شد.»
با این حال، پیشنهاد ترامپ پرسشهای زیادی درباره قانونی بودن و امکان اجرای آن ایجاد کرده است.
چه کسی قرار است هزینه را پرداخت کند؟
جان مککاون، پژوهشگر ارشد مرکز راهبرد دریایی، به سیانان گفت که پیش از هر چیز باید مشخص شود اجرای این طرح چقدر هزینه دارد تا شرکتها بتوانند تصمیم بگیرند آیا استفاده از این خدمات برایشان صرفه اقتصادی دارد یا نه.
به گفته او، از توضیحات ترامپ مشخص نیست این هزینه ۲۰ درصدی دقیقاً چگونه محاسبه خواهد شد. مککاون میپرسد: «آیا این ۲۰ درصد از هزینههای آمریکا برای محاصره منطقه محاسبه میشود و بعد بین تعداد کشتیها تقسیم میشود؟»
احتمال دیگر این است که این مبلغ معادل ۲۰ درصد هزینههایی باشد که نیروی دریایی آمریکا برای اسکورت کشتیهای تجاری متحمل میشود؛ یا اینکه ۲۰ درصد از ارزش کالاهای در حال انتقال دریافت شود.
کاخ سفید به درخواست سیانان برای ارائه جزئیات بیشتر درباره این طرح پاسخی نداده است.
مککاون معتقد است در هر صورت، این هزینه احتمالاً آنقدر بالا خواهد بود که هیچ طرفی حاضر به پرداخت آن نشود.
او توضیح داد که بهطور معمول، شرکتهای حملونقل حدود ۲ تا ۳ درصد از ارزش کالاهای خود را بهعنوان هزینههای حمل پرداخت میکنند. مککاون که پیشتر مدیرعامل شرکت لجستیکی «تریلر بریج» بوده، میگوید هزینهای حدود ۱۰ برابر این مقدار، احتمالاً برای بسیاری از شرکتهای کشتیرانی غیرقابل پرداخت خواهد بود.
با این حال، ممکن است در نهایت شرکتهای بیمه تصمیم نهایی را بگیرند؛ چرا که اگر خطرات امنیتی عبور از تنگه هرمز را بیش از حد بالا بدانند، ممکن است حتی در صورت تمایل مالکان کشتیها به پرداخت هزینه حفاظت آمریکا، از بیمه کردن این کشتیها خودداری کنند.
آیا دریافت این هزینه قانونی است؟
تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است که طبق قوانین بینالمللی، کشتیها حق عبور آزاد از آن را دارند.
ایران پیشتر هزینههایی را که از آن بهعنوان «هزینه خدمات» نام میبرد، برای برخی کشتیها اعمال کرده بود؛ هرچند این هزینهها در حال حاضر دریافت نمیشوند.
جیمز کراسکا، استاد حقوق بینالملل دریایی در کالج جنگی نیروی دریایی آمریکا، میگوید این هزینهها در عمل شبیه عوارض عبور بودهاند و دریافت چنین عوارضی طبق قوانین بینالمللی مجاز نیست.
او برداشت خود از پیام ترامپ را اینگونه توضیح میدهد: «به نظر میرسد آمریکا دارد میگوید: ما کشتیها را در این مسیر همراهی و اسکورت میکنیم؛ اگر میخواهید از این خدمات استفاده کنید، هزینهاش این مقدار است.»
به گفته کراسکا، چنین مدلی میتواند با قوانین بینالمللی سازگار باشد؛ چون استفاده از آن اختیاری است و شرکتهای کشتیرانی میتوانند تصمیم بگیرند که هزینه حفاظت را پرداخت کنند یا نه.
با این حال، او اضافه میکند که قانونی بودن یک اقدام لزوماً به این معنا نیست که انجامش را توصیه کند.
بیورن وانگ جنسن، مشاور صنعتی ارشد در شرکت تحلیل حملونقل زنتا میگوید: «آخرین باری که جهان با شرایط مشابهی روبهرو شد، زمانی بود که دانمارک از اوایل قرن پانزدهم تا اواسط قرن نوزدهم از کشتیهای خارجی که از تنگه اورسوند عبور میکردند، هزینه دریافت میکرد. این عوارض بر اساس ارزش اعلامشده محمولهها محاسبه میشد. جالب اینجاست که این رویه در نهایت با مداخله آمریکا متوقف شد.»
نظر شما