پزشکیان:
ایران آغازگر جنگ نبوده و نخواهد بود؛ در برابر حمله با قدرت دفاع میکنیم
رئیسجمهور کشورمان در گفتوگو با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز، با تأکید بر اینکه ایران آغازگر جنگ نبوده و نخواهد بود، گفت: ما جنگ را انتخاب نکردیم؛ جنگ را بر ما تحمیل کردند. به دنبال جنگ نیستیم، اما هر وقت به ما حمله کنند، از خودمان دفاع میکنیم و اگر بخواهند با ما بجنگند، با قدرت پاسخ خواهیم داد. فشار برای وادار کردن ما به تسلیم، خارج از چارچوب قوانین بین المللی، به نتیجه نخواهد رسید.
صفحه اقتصاد - مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی ایران، در دومین روز سفر به نیویورک برای حضور در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در گفتوگویی با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز، به تشریح مواضع ایران درباره جنگ و مذاکرات با آمریکا، برنامه هستهای، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، تحولات منطقه و مسائل داخلی کشور پرداخت.
پزشکیان در این گفتوگو درخصوص تصمیم ایران برای مذاکره یا ادامه جنگ گفت: ما جنگ را انتخاب نکردیم؛ جنگ را بر ما تحمیل کردند. ما به دنبال جنگ نیستیم، اما هر وقت به ما حمله میکنند، مجبوریم از خودمان دفاع کنیم. آغازگر جنگ نبودیم و آغازگر جنگ نخواهیم بود، ولی اگر بخواهند با ما بجنگند، با قدرت پاسخ خواهیم داد. امروز هم فشارهایی وارد میکنند تا ما را خارج از چارچوبها و قوانین بینالمللی وادار به تسلیم کنند، اما این امکانپذیر نیست.
رئیسجمهور درباره جزییات جلسه هیئت ایرانی با کوشنر و ویتکاف تصریح کرد: آنچه دربارهاش بحث میکنیم، چارچوب قوانین بینالمللی و حق و حقوقی است که باید داشته باشیم. ما چیزی غیر از حق و حقوق خود در چارچوب قوانین بینالمللی نخواستهایم و نخواهیم خواست. در نتیجه، بر همین اساس در حال تفاهم هستیم، اگر طرف مقابل بپذیرد.
پزشکیان در ادامه در پاسخ به سوالی در خصوص خواستههای ایران در مذاکرات و همچنین امتیازاتی احتمالی که برای ارائه به طرف مقابل در نظر دارد اظهار داشت: ما تفاهم کرده بودیم و این تفاهمنامه را با رئیسجمهور شما امضا کردیم. بر اساس همان تفاهمنامه آمادهایم ادامه بدهیم؛ چارچوبی است که در آن با هم توافق کردیم. ما تنگه هرمز را نبسته بودیم؛ تنگه هرمز باز بود. بدون هیچ دلیل قانونی به ما حمله کردند، رهبر ما، فرماندهان و دانشمندان ما را شهید کردند و مدرسه بچههای ما را با 168 دانشآموز بمباران کردند. این از نظر حقوق بشر، انسانی و قانونی قابل قبول نبود و ما دفاع کردیم. ما همان حرفهایی را که قبلاً درباره چارچوبهای حقوقی خودمان زدیم، مطالبه میکنیم؛ چیز دیگری نمیخواهیم.
رئیسجمهور در ادامه به منشأ اصلی نقض تفاهمنامه نیز اشاره کرد و گفت: این ما نبودیم که حملهای آغاز کنیم. مشکل این است که وقتی کسانی که یک عمر مسئول آن تنگه بودهاند، نتوانند کشتی خودشان را از آن منطقه عبور بدهند، طبیعتاً برای کشتیهای دیگر هم حق عبوری نخواهد بود. الان آمریکا نمیگذارد کشتی خودمان را از آنجا عبور بدهیم. به چه دلیل آمریکا آمده آنجا و اجازه نمیدهد؟ مگر کشتیرانی آزاد نیست؟ چرا راه ما را بسته است؟
رئیسجمهور تصریح کرد: مشکلی که در منطقه وجود دارد، نوعی عدم هماهنگی میان آمریکا و کسانی است که در منطقه و در ایران باید در چارچوب آن تفاهمنامه با هم کار کنند. در اجرای آنچه در تفاهمنامه نوشته شده، سوءتفاهمهایی به وجود آمد. این سوءتفاهمها، به جای اینکه پای میز مذاکره حل شود، به درگیری کشیده شد و همین، کل تفاهمنامه را زیر سؤال برد. اگر بخواهیم بر اساس تفاهمنامه عمل کنیم، طبعاً ممکن است در طول مسیر مشکلاتی هم وجود داشته باشد.
پزشکیان در بخش دیگری از این گفتوگو در پاسخ به سوالی در خصوص احتمال آمادگی ایران برای رقیقسازی ذخایر اورانیوم 60 درصدی خود تصریح کرد: بله، ما در چارچوب قوانین بینالمللی حاضریم بر اساس انپیتی، هرچه را که در آن مطرح شده است، قبول کنیم.
رئیسجمهور همچنین در خصوص حمایت ایران از گروههای مقاومت منطقه، با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه ارتباط دستوری با گروههای مقاومت ندارد افزود: ما درباره آنها به عنوان کسانی صحبت میکنیم که در منطقه، به خاطر تجاوزات و حقوقی که از آنها گرفته شده، تلاش میکنند؛ آنچه برای امنیت منطقه لازم است، این است که کسانی که دست به تجاوز، کشتار و ترور انسانها در منطقه میزنند، این کارها را کنار بگذارند. اگر دست بردارند، امنیت خود به خود به منطقه برمیگردد.
پزشکیان همچنین با رد اتهامات واهی به ایران در خصوص گسترش جنگ در منطقه یا تامین مالی گروههای درگیر جنگ تصریح کرد: در رابطه با جنگ یا درگیری، تا آنجا که بنده اطلاع دارم و از وقتی که مسئولیت را به عهده گرفتهام، به هیچ وجه ارتباطی برای اینکه آنها درگیر این مسائل شوند، نداشتهایم. از نظر انسانی و حقوق بشری، شاید بتوانیم به کسانی که آنجا مشکل مالی دارند کمک کنیم؛ البته الان نمیتوانیم این کار را بکنیم، چون خودمان مشکلات بیشتری داریم. اما اگر اعتباری داشته باشیم، به هر کسی در منطقه که جنگزده است و به کمک دارویی یا معیشتی نیاز دارد، کمک میکنیم. این یک بحث انسانی است، نه اینکه بخواهیم آنها را درگیر کنیم. آنچه میخواهیم، حق و حقوقی است که همه باید داشته باشند؛ نه چیزی بیشتر.
رئیسجمهور در ادامه همچنین به تشریح دلایل وقوع حوادث دیماه 1404 و تعداد کشتهشدگان و آسیبدیدگان این حوادث، اظهار داشت: آنچه در ایران اتفاق افتاد، این است که رئیسجمهور شما اعلام میکند 70 هزار نفر کشته شدهاند، در حالی که ما نام و شماره ملی همه کسانی را که در آن جریانات جانشان را از دست دادهاند، اعلام کردیم؛ تعدادشان 3015 نفر است. اگر افراد دیگری هم هستند، اعلام کنند. درباره آمار 70 هزار، 10 هزار یا 40 هزار نفر هم کسی بیاید آن را ثابت کند. این آمار واقعیت ندارد. از میان این سه هزار و خردهای نفر که جانشان را از دست دادند، نزدیک به 500 نفر نیروی انتظامی و امنیتی بودند. خود رئیسجمهور شما اعلام کرد که ما تعدادی از آنها را مسلح کرده بودیم. تعدادی هم مردم عادی بودند. این بنا بر کودتا بود، نه بنا بر تظاهرات خیابانی و اعتراضاتی که باید باشد. در یک تظاهرات خیابانی اصولاً نباید 500 نفر از نیروهای انتظامی و امنیتی شهید شوند، اما این اتفاق افتاد. 1500 نفر از مردم عادی هم در این جریان جانشان را از دست دادند. افراد مسلحی هم در خیابانها بودند که عکسهایشان نشان داده شد. این روند متأسفانه تأسفبار بود و به همین خاطر، بابت نحوه مدیریت خودمان عذرخواهی کردیم.
پزشکیان همچنین ضمن رد آمارهای ارائهشده از سوی برخی رسانهها در خصوص تعداد کشتهشدگان با هدف فریب افکار عمومی گفت: شما میتوانید افرادی را بفرستید تا دوباره در ایران راستیآزمایی کنند. اینکه فلان نشریه در خارج چنین چیزی گفته، مستند نیست؛ مستند، اسامی و کدهای ملیای است که ما اعلام کردهایم. اگر نام یا کد ملی حتی دو نفر بیشتر از کسانی که ما اعلام کردیم وجود دارد، اعلام کنند. شما میگویید 10 هزار یا 17 هزار نفر؛ کد ملی دو نفرشان را اعلام کنید. در ایران هر کسی کد ملی دارد و ما کد ملی همه کسانی را که جانشان را از دست دادهاند، اعلام کردهایم. اگر افراد دیگری هم هستند، اعلام کنند. لزومی ندارد فقط عدد بدهند. اگر کسی معتقد است واقعیت غیر از این است، آمادهایم برای راستیآزمایی به ایران بیاید، بررسی کند و ببیند آیا غیر از این است یا نه. تصویری که رسانههای دنیا از وضعیت کشور ما نشان میدهند، باعث شد به کشور ما حمله کنند. تصور میکردند اگر حمله کنند، به راحتی میتوانند حکومت را ساقط کنند. کاری که نتانیاهو کرد و پای آمریکا را به این جنگ کشاند، بر همین تصور بود که حکومت ظرف سه روز ساقط میشود، چون مردم ناراضیاند. الان هفت ماه است که مردم در خیابانها از ملت، حکومت و امنیت دفاع میکنند؛ اینها نیروهای امنیتی نیستند.
رئیسجمهور در بخش دیگری از این گفتوگو درباره ضمانتهای اجرایی لازم برای بازگشت به تفاهمنامه قبلی تصریح کرد: قرار بود در این تفاهمنامه تیمی تشکیل بدهیم تا اشکالات، اعتراضها یا موارد اجرا نشدن توافق در آن بررسی و حل شود و اعضای دو طرف بتوانند به راحتی با هم گفتوگو کنند. ما نتوانستیم این تیم را مستقر کنیم تا هر وقت مشکلی پیش آمد، با هم گفتوگو کنند. این مسئله فقط به سپاه ما مربوط نیست؛ به نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه هم مربوط است که میتوانند به هر جا دلشان خواست حمله کنند. برای اینکه چنین اتفاقی نیفتد، باید گروهی از این طرف و طرف مقابل با هم بنشینند و اگر مشکلی پیش آمد، آن را حل و فصل کنند؛ نه اینکه منتظر بمانند تا مشکل ریشه بدواند و تمام تفاهمنامه را به هم بزند.
پزشکیان با بیان اینکه مشکلی که داریم این است که میان ما فضای بیاعتمادی وجود دارد افزود: علتش هم این است که قبلاً در برجام به تفاهم رسیدیم، اما پرزیدنت آن را پاره کرد. بعد دوباره در این جریانات با هم گفتوگو کردیم، ولی حین گفتوگو به ما حمله کردند. دوباره نشستیم و گفتوگو کردیم و باز حمله کردند. بار دیگر نشستیم، گفتوگو کردیم، به تفاهم رسیدیم و آن را امضا کردیم، اما باز هم این اتفاقات افتاد. اگر نتوانیم در چارچوب قوانین و کارهایی که داریم انجام میدهیم، به هم اعتماد کنیم و به توافقمان پایبند باشیم، چطور میتوانیم دوباره بپذیریم که با گفتوگو مشکل ما حل میشود؟
رئیسجمهور در خصوص اتهامات مطرحشده علیه جمهوری اسلامی ایران درباره نقض حقوق بشر و کشتن عمدی معترضان در حوادث دیماه گفت: خود ترامپ اعلام کرد که «ما اینها را مسلح کرده بودیم» و گفت حکومت دارد ساقط میشود. خود نتانیاهو و دار و دستهاش هم اعلام کردند که قرار است نیروهایی بیایند و حکومت ایران دیگر نمیتواند بماند. نقشه آمریکا و اسرائیل ساقط کردن حکومت بود. اصلاً جنگ را برای چه با ما شروع کردند؟ جنگ اول را به چه دلیل و طبق کدام قانون بینالمللی آغاز کردند و به کشور ما حمله کردند؟ ما چه کار کرده بودیم؟ بعد هم دوباره، وقتی پای میز مذاکره بودیم، حمله کردند و 40 روز از زمین و آسمان ما را زدند. به چه دلیل؟ من دستکم باید بدانم آیا این کار از نظر قوانین بینالمللی درست بود؟ آنها نمیتوانستند به ما حمله کنند، اما کاری را کردند که نباید میکردند. فکر میکردند ظرف سه روز حکومت ایران را ساقط میکنند، اما حکومت ماند و با قدرت هم ماند. الان مردم متحدتر شدهاند؛ حتی کسانی که معترض بودند و با ما مشکل داشتند، امروز پای حکومت و پای ایران ایستادهاند.
پزشکیان در خصوص نحوه ارتباط خود با رهبر معظم انقلاب اسلامی و آخرین دیدار خود با ایشان اظهار داشت: تاریخ دقیقش یادم نیست؛ حدود یک ماه یا یک ماه و نیم پیش ایشان را دیدم و حدود هفت ساعت با ایشان گفتوگو کردم، الحمدلله سالم هستند. هفت ساعت با ایشان نشستیم و گفتوگو کردیم. کاملاً سالم هستند. جهتگیریها، سیاستها و مشورتها آنجا شکل میگیرد.
رئیسجمهور در پاسخ به این سوال که چرا ویدیویی از رهبر معظم انقلاب ندیدهایم که در آن درباره این جنگ با مردم ایران سخن بگوید؟ افزود: به هر حال، این روندی است که در جامعه ما ایجاد کردهاند. مشکلی که وجود دارد، ناامنی در کشور است. نگاه کنید، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد ما تروریست هستیم، در حالی که ما قربانی تروریم. رهبر ما، وزیران ما، فرماندهان ما، دانشمندان ما و مردم ما هر روز ترور میشوند. ما چه کسی را ترور کردهایم؟ فضایی درست کردهاند که هر وقت دلشان خواست، بیایند، ترور کنند و به جای خودشان برگردند؛ هیچکس هم آنها را محاکمه نمیکند. به چه دلیل فرماندهان، دانشمندان و دانشآموزان ما را ترور میکنید؟ ما چه کسی را ترور کردهایم؟ برای ترور چه کسی برنامه ریختهایم؟ یک نفر را نام ببرند و بگویند: شما فلان شخص را ترور کردهاید. ما میخواهیم در منطقه در صلح زندگی کنیم.
رئیسجمهور بار دیگر ادعاهای مطرحشده در خصوص تامین مالی جمهوری اسلامی از گروههای منطقهای گفت: شما خودتان بهتر از هر کسی میدانید که ما آن قدر پول نداریم. آمریکا همه پولهای ما را بلوکه کرده است. پولی را که میگویید به آنها دادهایم، کجا دادهایم؟ از وقتی مسئولیت دولت را به عهده گرفتهام، جنس مان را میفروشیم، اما آمریکا نمیگذارد پولش به دست خودمان برگردد. حالا با کدام پول از آنها پشتیبانی کردهایم که خودمان هم خبر نداریم؟ یکی باید این را به ما بگوید تا دستکم برویم مقداری از آن پول را برای خودمان برداریم.
دکتر پزشکیان همچنین به نحوه برخورد و مواجهه ایران با معترضان اظهار داشت: خودمان با بسیاری از معترضان نشسته و گفتوگو کردهایم. اما اعتراض با اسلحه در خیابان را قبول نداریم. وقتی عدهای مشکلی دارند و آن را مطرح میکنند، با آنها مینشینیم، گفتوگو میکنیم و برای حل مشکل تلاش میکنیم. اعتراض حق مردم است و وظیفه ماست که پاسخگوی مردم باشیم.
رئیسجمهور همچنین با رد اتهامات به ایران در خصوص ترور مقامات آمریکایی اظهار داشت: اصلاً چنین چیزی نیست. ما به دنبال کشتن آمریکاییها نیستیم؛ آمریکا به دنبال کشتن ماست. ما به دنبال کشتن هیچکس نیستیم. آمریکا برای چه به کشور ما آمده و دارد به ما حمله میکند؟
رئیسجمهور در خصوص شائبههای مطرحشده در خصوص همکاری نظامی ایران و چین بویژه در زمینه دریافت تصاویر ماهوارهای تصریح کرد: اولاً من خبر ندارم که اصلاً تصویری گرفتهاند یا نه و این تصاویر کجاست. واقعیت این است که نحوه فرماندهی و اجرای کارهای نیروهای امنیتی و نظامی در حوزه خودشان است. از نظر سیاسی، چین بیشتر بر این نظر است که باید با صلح، امنیت و گفتوگو پیش برویم.
پزشکیان در پاسخ به سوال دیگری درباره میزان و نحوه همکاریهای اقتصادی ایران و چین اظهارات داشت: اصلاً یکی از مشکلات ما این است که الان حتی نمیتوانیم پولهای خودمان را از چین بگیریم. شما میگویید به دیگران پول میدهیم و از آنها حمایت میکنیم، در حالی که به خاطر فشارهای آمریکا، پول خودمان را هم از چین نمیتوانیم بگیریم؛ چه برسد به پول کالاهایی که در بازارهای دیگر میفروشیم. تصور و ذهنیتی که در جامعه ایجاد میکنند واقعی نیست و از آن برای توجیه جنگ و تجاوز استفاده میکنند.
رئیسجمهور درباره نحوه تعامل و ارتباط دولت با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز تصریح کرد: آنچه ما میدانیم این است که اگر به ما حمله کنند، باید از خودمان دفاع کنیم. اگر حمله نکنند، ما آغازگر جنگ نخواهیم بود. در تاریخ 200 سال گذشته هم ایران آغازگر هیچ جنگی نبوده است. ما به دنبال تجاوز یا جنگ نیستیم. اگر نیروهای نظامی ما اقدامی میکنند، واکنشی به تهاجمی است که به ما میشود.
پزشکیان در پاسخ به سوالی درباره ادعای تناقض موضعگیری جمهوری اسلامی ایران در خصوص محل نگهداری ذخایر اورانیوم گفت: آنچه آمریکا میگوید که «زدیم و نابود کردیم»، یا درست است یا غلط. دوم اینکه ما به هیچ وجه به دنبال بمب اتم نیستیم. آنچه میخواهیم انجام بدهیم، در چارچوب انپیتی است. ما گفتوگو کرده بودیم و آماده بودیم همه آن را رقیق کنیم، اما آمدند و جنگ را شروع کردند. به تفاهم رسیده بودیم. اگر میخواستیم بمب بسازیم، تا حالا این کار را کرده بودیم.
رئیسجمهور با محکومیت اقدام آمریکا در حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: چرا آمریکا به جایی که زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیت میکند و تحت نظارت است، حمله کند؟ ما که تحت نظارت آنها بودیم و این نظارت میتوانست ادامه پیدا کند. رهبر ما را شهید کردند؛ رهبری که اعلام کرده بود ساخت بمب اتم از نظر شرعی حرام است. کسی را شهید کردند که با ساخت بمب اتم مخالف بود. آمادهایم راستیآزمایی شود. مشکل اینجاست که آمریکا به جای گفتوگو، با بمب و تحریم با ما حرف میزند و راهها را میبندد؛ دارو و امکانات به بیماران بیگناه نمیرسد و جانشان را از دست میدهند. با ما یک جور حرف میزنند، اما پشت سر چماق به دست میگیرند و بر سر ما میکوبند. آیا این انسانیت است؟ این قانون است؟ این دنیایی است که ما در آن زندگی میکنیم؟ ما آماده راستیآزمایی هستیم. بیایند در چارچوب قوانین نظارت کنند.
پزشکیان در خصوص راهکار پیشنهادی ایران برای حل و فصل بحران اخیر اظهار داشت: من میگویم در روند این قضیه، به جای اینکه مشکل را با گفتوگو حل کنیم، با بمب و موشک و حمله سراغ حل آن میرویم.
رئیسجمهور در خصوص شرایط اقتصادی ایران ناشی از جنگ و تحریم آمریکا و همچنین میزان تابآوری اقتصاد ایران در شرایط فعلی تصریح کرد: باز هم این کاری است که آمریکا کرده؛ ولی ما خواهیم ایستاد، راهی پیدا خواهیم کرد و مملکت به حیات خود ادامه خواهد داد. اگر آمریکا واقعاً دلش برای انسانیت سوخته بود، ترامپ میگفت میخواهد برای مردم ایران هدیه بیاورد. هدیهای که او برای مملکت ما آورد، بمب، خرابی و ویرانی بود. میخواهم بگویم این نقشهای است برای اینکه اقتصاد مملکت ما را به هم بریزند، در میان مردم نارضایتی ایجاد کنند و بعد به خواستهشان، یعنی سقوط حاکمیت، برسند. حمله هم برای ساقط کردن حکومت بود؛ وگرنه اگر هدف حل مسئله هستهای بود، میتوانستیم با هم بنشینیم و آن را حل کنیم. ما تا آخر خواهیم ایستاد. از نظر اقتصادی مشکل داریم، اما برای ماندن همه سختیها را تحمل خواهیم کرد. آمریکا اگر تصور میکند با تحریم میتواند ما را وادار به تسلیم کند، باید خوابش را ببیند.
پزشکیان درباره اینکه تصمیمات ایران تا چه اندازه به انتخابات میاندورهای آمریکا وابسته است افزود: ما اصلاً کاری به انتخابات آمریکا نداریم. اگر آمریکا برای گفتوگو بیاید و حق و حقوق ما را در چارچوب قوانین بینالمللی به رسمیت بشناسد، آماده گفتوگو هستیم. اگر نخواهد این حقوق را ببیند، چه قبل از انتخابات باشد و چه بعد از آن، برای ما چه فرقی میکند؟
رئیسجمهور در پاسخ به این پرسش که آیا فکر میکنید این جنگ میتواند پیش از پایان سال به پایان برسد؟ اظهار داشت: ما دلمان میخواهد نجنگیم، اما با قدرت از خودمان دفاع میکنیم. جنگ نمیخواهیم؛ جنگ به نفع هیچکس نیست. من باور دارم انسان، انسان را نمیکشد. انسان برترین موجود هستی است و وقتی میشود مسئلهای را با گفتوگو حل کرد، نباید آن را با خون و خونریزی حل کرد. اما متأسفانه آمریکا با تحریک اسرائیل این جنگ را به ما تحمیل کرده است. ما نمیخواهیم جنگ ادامه پیدا کند. این آمریکاست که باید تصمیم بگیرد میخواهد آن را تمام کند یا نه.
